Đào Cam Mộc

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Đào Cam Mộc
陶甘沐
Thông tin chung
VợAn Quốc công chúa (安國公主)
Tước vịNghĩa Tín hầu (義信侯)
Mất1015
Quốc giaViệt Nam
Triều đạiTiền Lê,
Sau khi qua đời
Truy phong tước vịÁ vương
Truy phong chức vịThái sư

Đào Cam Mộc (tiếng Trung: 陶甘沐; ? – 1015) là đại thần nhà Tiền Lênhà Lý[1] trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Không rõ quê quán của Đào Cam Mộc. Năm 2007, trong bài viết Thái sư Á vương Đào Cam Mộc của Lê Thành Hiểu đăng trên Thăng Long - Hà Nội văn hiến (số 43, xuất bản tháng sáu năm 2007) ghi ông quê ở Ái Châu, cụ thể là làng Lang Thôn, xã Định Tiến, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hoá ngày nay. Tuy nhiên, tính xác thực của thông tin này bị nghi ngờ, do không hề tồn tại dấu tích gì về ông tại địa phương kể trên.[1]

Năm 1005, Lê Long Đĩnh giết vua anh là Lê Trung Tông để lên ngôi. Lúc bấy giờ, Đào Cam Mộc đang làm chức Chi hậu, bèn ngầm liên kết với Sư Vạn Hạnh và mấy đại thần khác chờ cơ hội tôn quan Thân vệ Lý Công Uẩn lên thay. Đến năm 1009 thì mưu sự thực hiện được, vì vua Lê Long Đĩnh băng hà trong khi con trưởng Lê Cao Sạ vẫn còn ít tuổi.[1]

Lý Công Uẩn lên làm vua, khai sáng nên cơ nghiệp nhà Lý, đã phong cho Đào Cam Mộc làm Nghĩa Tín hầu và gả con gái là An Quốc công chúa. Kể từ đó, Đào Cam Mộc ra sức xây dựng triều chính.

Tháng Giêng năm Ất Mão (1015), Đào Cam Mộc mất, Lý Thái Tổ truy tặng ông là Thái sư, tước Á vương.[2]

Thờ phụng[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện nay trong nhà Võ chỉ, ở bên trái Đền Lý Bát Đế (Từ Sơn - Bắc Ninh) có đặt tượng thờ ba vị đại quan đã có công lớn giúp nhà Lý, đó là: Đào Cam Mộc, Lê Phụng HiểuLý Thường Kiệt.

Trong văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Trong một số tiểu thuyết như Thầy tăng mở nước của Nguyễn Quỳnh, Đào Cam Mộc được miêu tả là quan lớn dưới hai triều Đinh, Tiền Lê. cũng là bậc trưởng bối, lớn hơn Lý Công Uẩn một thế hệ.[3] Điều này có khả năng mâu thuẫn với lịch sử khi Đào Cam Mộc cưới con gái của Lý Công Uẩn.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â Nguyễn Vinh Phúc. “Đào Cam Mộc - Công thần khai quốc thời Lý”. Hà Nội mới.
  2. ^ Nguồn: Ngô Sĩ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư, Bản kỷ toàn thư, Quyển 2, Kỷ Nhà Lý, mục "Thái Tổ Hoàng đế".
  3. ^ Nguyễn Quỳnh, Thầy tăng mở nước, Nhà xuất bản Vạn Hạnh, Sài Gòn, 1967.