Aleksandra Pavlovna của Nga

Aleksandra Pavlovna của Nga
Nữ Đại vương công phu nhân của Áo
Chân dung bởi Vladimir Borovikovsky, k. 1795 – k. 1799
Thông tin chung
Sinh	(1783-08-09)9 tháng 8 năm 1783 Cung điện Yekaterina, Tsarskoye Selo, Đế quốc Nga
Mất	16 tháng 3 năm 1801(1801-03-16) (17 tuổi) Buda, Vương quốc Hungary
Phối ngẫu	Joseph Anton của Áo (cưới 1799)
Hậu duệ	Alexandrina Paulina của Áo
Hoàng tộc	Nhà Romanov Nhà Habsburg (hôn nhân)
Thân phụ	Pavel I của Nga
Thân mẫu	Sophie Dorothee xứ Württemberg

Aleksandra Pavlovna của Nga (tiếng Nga: Александра Павловна; 9 tháng 8 năm 1783 (lịch cũ: 29 tháng 7) – 16 tháng 3 năm 1801 (lịch cũ:4 tháng 3)) là con gái của Pavel I của Nga và Sophie Dorothee xứ Württemberg, cũng như là chị em gái của Aleksander I và Nikolai I. Aleksandra Pavlovna kết hôn với Joseph Anton của Áo, Palatin của Hungary. Cuộc hôn nhân của Aleksandra Pavlovna và Joseph Anton là liên minh hôn nhân duy nhất của hai hoàng tộc Romanov - Habsburg cho đến nay.

Thân thế

Aleksandra Pavlovna sinh tại Tsarskoye Selo, là con thứ ba và trưởng nữ của Hoàng thái tử Pavel Petrovich và Hoàng thái tử phi Sophie Dorothea xứ Württemberg (sau khi thành hôn đổi tên là Maria Fyodorovna). Giới tính của đứa trẻ đã khiến bà nội là Nữ hoàng Yekaterina II tỏ ra không hài lòng, còn từng viết:

“Đứa trẻ thứ ba chào đời là một bé gái, được đặt tên là Aleksandra theo tên người huynh trưởng. Thành thật mà nói, trẫm thích con trai hơn con gái vô hạn.”

Thư ký riêng của Nữ hoàng, Alexander Khrapovitsky, ghi lại rằng Yekaterina cho rằng Aleksandra mới sinh có dung mạo rất xấu xí, đặc biệt khi đem so với các anh trai. Ngay cả khi so với em gái Yelena, sự so sánh cũng bất lợi: Nữ hoàng nhận xét rằng Yelena mới sáu tháng tuổi đã thông minh và duyên dáng hơn nhiều so với Aleksandra lúc hai tuổi. Tuy vậy, nhân dịp Aleksandra chào đời, Yekaterina II vẫn ban tặng cho Hoàng thái tử Pavel Cung điện Gatchina.

Theo thời gian, tình cảm của Nữ hoàng dành cho cháu gái dần trở nên thiện cảm hơn. Ngày 12 tháng 3 năm 1787, Bà viết thư cho cháu gái:

“Aleksandra Pavlovna, trẫm luôn vui mừng khi thấy con thông minh, không khóc lóc và lúc nào cũng tươi vui; con lanh lợi, điều ấy khiến trẫm hài lòng. Cảm ơn con vì đã yêu quý trẫm, trẫm cũng sẽ yêu thương con.”

Về phần mình, Hoàng tôn nữ đặc biệt gắn bó với tổ mẫu. Yekaterina từng nhận xét:

“Con bé yêu trẫm hơn bất kỳ ai trên đời, và trẫm tin rằng nó sẵn sàng làm mọi điều chỉ để làm trẫm hài lòng, hoặc chí ít là để có được sự chú ý của trẫm dù chỉ trong khoảnh khắc.”

Giáo dục

Được thụ hưởng nền giáo dục tiêu chuẩn dành cho các công chúa Nga hoàng gia, bao gồm việc học tiếng Pháp, tiếng Đức, cùng âm nhạc và hội họa. Aleksandra đặc biệt thân thiết với em gái Elena Pavlovna, đến mức hai người thường xuyên được họa sĩ vẽ chân dung chung. Việc giáo dưỡng của hai chị em được giao cho nữ gia sư Charlotte von Lieven.

Ngay từ thuở nhỏ, Aleksandra đã tỏ ra là một học trò cần mẫn. Năm 1787, Hoàng thái tử phi Maria Fyodorovna tự hào viết về cô con gái bốn tuổi của mình rằng: “Con bé vẫn luôn chăm chỉ, tiến bộ rõ rệt và đã bắt đầu dịch từ tiếng Đức.” Aleksandra đặc biệt say mê hội họa; mẫu thân nàng nhận xét: “Ta cho rằng con bé có thiên phú lớn về nghệ thuật này.” Ngoài ra, còn bộc lộ năng khiếu nổi bật trong âm nhạc và ca xướng: “trong những bộ môn ấy, con bé cho thấy khả năng đáng kinh ngạc”.

Năm 1790, trong thư gửi Nam tước von Grimm, Nữ hoàng Ekaterina II đã miêu tả cháu gái như sau:

“Thứ ba là chân dung của Hoàng tôn nữ Aleksandra. Trong sáu năm đầu đời, trẫm không nhận thấy ở nó điều gì đặc biệt; nhưng khoảng một năm rưỡi trở lại đây, Con bé đột ngột thay đổi một cách đáng kinh ngạc: dung mạo ngày càng xinh đẹp, phong thái lại chững chạc hơn tuổi. Nói được bốn thứ tiếng, chữ viết và tranh vẽ đều tốt, biết đàn harpsichord, ca hát, khiêu vũ, học rất nhanh và tính tình lại vô cùng nhu thuận.”

Gia phả

Gia phả của Aleksandra Pavlovna của Nga

16. Friedrich IV xứ Schleswig-Holstein-Gottorf               8. Karl Fredrich I xứ Schleswig-Holstein-Gottorf                       17. Hedvig Sofia của Thụy Điển               4. Pyotr III của Nga                             18. Pyotr I của Nga               9. Anna Petrovna của Nga                       19. Yekaterina I của Nga               2. Pavel I của Nga                                   20. Johann Ludwig I xứ Anhalt-Zerbst               10. Christian August I xứ Anhalt-Zerbst                       21. Christine Eleonore xứ Zeutsch               5. Yekaterina II của Nga                             22. Christian August xứ Schleswig-Holstein-Gottorf               11. Johanna Elisabeth xứ Schleswig-Holstein-Gottorp                       23. Lbertina Friederike xứ Baden-Durlach               1. Aleksandra Pavlovna của Nga                                         24. Friedrich Karl xứ Württemberg-Winnental               12. Karl Alexander xứ Württemberg                       25. Eleonore Juliane xứ Brandenburg-Ansbach               6. Friedrich Eugene xứ Württemberg                             26. Anselm Franz xứ Thurn and Taxis               13. Maria Augusta xứ Thurn và Taxis                       27. Marií Ludovikou xứ Lobkovic               3. Sophie Dorothee xứ Württemberg                                   28. Philipp Wilhelm I xứ Brandenburg-Schwedt               14. Friedrich Wilhelm I xứ Brandenburg-Schwedt                       29. Johanna Charlotte xứ Anhalt-Dessau               7. Friederike Dorothea Sophia của Brandenburg-Schwedt                             30. Friedrich Wilhelm I của Phổ               15. Sophie Dorothea của Phổ                       31. Sophia Dorothea của Đại Anh

Nguồn tài liệu

Massie, Suzanne (1990). Pavlovsk: the Life of a Russian Palace [Pavlovsk: Cuộc sống ở Cung điện Nga]. Boston: Little, Brown. ISBN 978-0-316-54970-7.