Ia H'Drai

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Ia H'Drai

Huyện
Hành chính
VùngTây Nguyên
TỉnhKon Tum
Huyện lỵIa Tơi
Trụ sở UBNDthôn 1, xã Ia Tơi
Phân chia hành chính3 xã
Thành lập11/3/2015
Chính quyền
Chủ tịch UBNDNguyễn Hữu Thạch
Bí thư Huyện ủyNguyễn Văn Lộc
Địa lý
Tọa độ: 14°09′B 107°33′Đ / 14,15°B 107,55°Đ / 14.15; 107.55Tọa độ: 14°09′B 107°33′Đ / 14,15°B 107,55°Đ / 14.15; 107.55
Diện tích980,13  km²
Dân số (2019)
Tổng cộng13.000 người
Nông thôn100%
Mật độ13 người/km2
Dân tộcKinh, Jarai, Thái, Tày, Mường, Nùng...
Khác
Mã hành chính618[1]
Websiteiahdrai.kontum.gov.vn

Ia H'Drai (đọc là "Za Hơ-dờ-rai", theo tiếng Jarai) là một huyện vùng biên giới nằm ở phía tây nam tỉnh Kon Tum. Huyện được thành lập vào năm 2015 trên cơ sở tách 3 xã từ huyện Sa Thầy, Kon Tum.

Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Ia H'Drai vốn là tên gọi địa phương của sông Sa Thầy, con sông chảy ở vùng thung lũng nằm giữa hai dãy núi lớn chạy song song theo chiều Bắc - Nam của huyện này. Trước đây, con sông còn có một số tên gọi khác như Đăk Hơdrai, Nam Sathay (của người Lào) hoặc Nậm Sa Thầy (đã được Việt hóa).[2]

Ghi chép sớm nhất về vùng đất này là trong tác phẩm Les Jungles moïs (Rừng Mọi) xuất bản năm 1912 của nhà thám hiểm Henri Maitre, trong đó ông mô tả một số làng của người Gia Rai, Rơ Măm mà ông đã gặp khi đi dọc theo thung lũng sông Sa Thầy.[3]

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Ia H’Drai là một huyện biên giới, nằm ở phía tây nam của tỉnh Kon Tum, cách thành phố Kon Tum khoảng 150 km (nếu đi theo Quốc lộ 14 rồi đường ĐT 664 tỉnh Gia Lai), có diện tích tự nhiên 98.021,81 ha.

Dân cư[sửa | sửa mã nguồn]

Dân số huyện là 11.644 người, đa số là người đồng bào dân tộc thiểu số từ các tỉnh phía Bắc như Thái, Tày, Nùng, Mường, Sán Chỉ... được các doanh nghiệp trồng cao su trên địa bàn tuyển vào làm công nhân. Dân cư sinh sống tại 28 điểm dân của 21 thôn thuộc 3 xã. Dân số của huyện khó có thể đạt trên 25.000 người do đây là vùng đất còn khó khăn, không thuận lợi để sinh sống.[cần dẫn nguồn]

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện có 3 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 3 xã: Ia Dom, Ia Đal, Ia Tơi (huyện lỵ).

Dự kiến trong tương lai huyện sẽ có 7 đơn vị hành chính, gồm 6 xã: Ia Dom, Ia Đal, Ia Tơi, Đăk Kroong, Kon Bản, Lọk Yiêk và thị trấn Pa Krông.[cần dẫn nguồn]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Trước năm 2013, huyện Ia H'Drai vốn thuộc xã Mô Rai, huyện Sa Thầy. Ngày 20 tháng 12 năm 2013, xã Mô Rai được chia thành 4 xã: Mô Rai, Ia Dom, Ia Đal và Ia Tơi.

Ngày 11 tháng 3 năm 2015, huyện Ia H'Drai được thành lập vào trên cơ sở tách 3 xã Ia Dom, Ia Đal và Ia Tơi thuộc huyện Sa Thầy.[4] Huyện lỵ đặt tại xã Ia Tơi.

Kinh tế - xã hội[sửa | sửa mã nguồn]

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Trên địa bàn huyện có 6 doanh nghiệp trồng cao su với diện tích khoảng 24.700 ha, chiếm hơn 92% tổng diện tích cây trồng toàn huyện.[5] Có 3 nhà máy thủy điện hoạt động Sê San 3A-108 MW, Sê San 4-360 MW, Sê San 4A-63 MW, đã phát điện hoà lưới quốc gia. Lực lượng chuyên trách trong quản lý bảo vệ biên giới có 5 Đồn biên phòng gồm: Hồ Le, Mô Rai, Suối Cát, Sa Thầy, Sê San.

Y tế[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống y tế của huyện có đầy đủ các cấp bậc, gồm:

  • Trung tâm Y tế huyện
  • 3 Trạm Y tế xã

Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

Năm học 2019-2020, toàn huyện có 08 trường, 133 lớp, 2509 học sinh; so với năm học 2018-2019 số trường giảm 2 (do sáp nhập), số lớp tăng 17 lớp, số học sinh tăng 266 học sinh. Số lượng học sinh ngày càng tăng nhưng nguồn tài chính khó khăn nên vẫn còn tình trạng thiếu phòng học, nhà ở cho giáo viênhọc sinh. Một số trường phải bố trí học tạm trong nhà gỗ, trong khu làm việc của giáo viên và cả nhà dân, sử dụng nhà công vụ của giáo viên làm nơi ở cho học sinh.

Các trường trên địa bàn huyện:

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Đơn vị hành chính Việt Nam”. Tổng cục Thống kê. 
  2. ^ Các từ ia, đăk, nậm đều có nghĩa là nước, sông, suối.
  3. ^ Henri Maitre (1912), Les Jungles Moi, Paris: Larouse. 
  4. ^ “Nghị quyết 890/NQ-UBTVQH13 năm 2015 về việc điều chỉnh địa giới hành chính Sa Thầy thành lập huyện Ia H'Drai, tỉnh Kon Tum”. 
  5. ^ “Vững tâm trên vùng đất mới”. Tạp chí cao su Việt Nam. 23/11/2016. 
  6. ^ “Khánh thành và bàn giao Trường TH-THCS Nguyễn Du, huyện H’Drai”. Đài Phát thanh và Truyền hình Kontum. 26 Tháng 8, 2018. 
  7. ^ “Niềm vui trường mới của học sinh vùng biên Kon Tum”. Báo Tin tức. Thứ Sáu, 24/08/2018.