Nguyễn Thị Minh Khai

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Minh Khai (1910-1941)

Nguyễn Thị Minh Khai (1 tháng 1 năm 1910- 28 tháng 8 năm 1941) là nhà cách mạng Việt Nam, một trong những người lãnh đạo Đảng Cộng sản Đông Dương trong giai đoạn 1930-1940.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Bà tên thật là Nguyễn Thị Vịnh, sinh ngày 01 tháng 01 năm 1910 tại xã Vĩnh Yên, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An. Ngày sinh của bà các tài liệu ghi không thống nhất. Theo trang web của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam thì bà sinh ngày 1 tháng 11[1]. Theo báo Đại đoàn kết, thì bà sinh ngày 30 tháng 9[2].

Thân phụ bà là ông Nguyễn Huy Bình, người làng Mọc (Nhân Chính, Hà Nội), làm công chức hỏa xa ở Vinh, thường gọi là Hàn Bình. Mẹ là Đậu Thị Thư, quê Đức Tùng, Đức Thọ, Hà Tĩnh, làm nghề buôn bán nhỏ. Trước năm 1940, gia đình bà sống tại 132 phố Maréchal Foch (nay là phố Quang Trung), Vinh. Về sau, gia đình bà về sống ở quê mẹ là xã Đức Tùng, Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.

Năm 1919, bà bắt đầu học chữ Quốc ngữ rồi vào trường tiểu học Cao Xuân Dục ở Vinh.

Năm 1927, bà tham gia hoạt động trong phong trào công nhân ở Vinh và tham gia thành lập Tân Việt Cách mạng Đảng, sau đó được bầu làm Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ.[3]

Năm 1930, bà gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương, phụ trách tuyên truyền, huấn luyện đảng viên tại Trường Thi, Bến Thủy. Sau đó, bà sang Hương Cảng làm thư ký cho lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ở văn phòng chi nhánh Đông phương bộ của Quốc tế Cộng sản.[3][4]


Năm 1931, bà bị bắt tại Hương Cảng, bị kết án và giam ở đây. Năm 1934, bà ra tù và được Đông phương bộ Quốc tế Cộng sản cử làm đại biểu chính thức đi dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản tại Moskva cùng với Lê Hồng Phong. Theo các tiểu sử về bà ở Việt Nam thì bà thành hôn với Lê Hồng Phong vào năm 1935 tại Moskva[5], tuy nhiên theo bà Sophie Quinn-Judge thì không có những bằng chứng đương thời về cuộc hôn nhân này.[6]

Năm 1936, bà được cử về nước truyền đạt chỉ thị của Quốc tế Cộng sản và được cử vào Xứ ủy Nam kỳ, giữ chức Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn, một trong những người lãnh đạo cao trào cách mạng 1936-1939Sài Gòn.[3] Thời gian này, bà lấy bí danh là Năm Bắc.[7]

Năm 1940, bà bị bắt ngay sau phiên họp của xứ ủy Nam kỳ về phổ biến chủ trương khởi nghĩa và bị giam tại Khám Lớn Sài Gòn. Tuy nhiên, bà vẫn liên lạc với bên ngoài và vẫn tiếp tục lãnh đạo phong trào đấu tranh.[3]

Sau khi Khởi nghĩa Nam Kỳ thất bại, bà bị thực dân Pháp kết án tử hình và bị xử bắn tại Ngã ba Giồng, Hóc Môn ngày 28 tháng 8 năm 1941.

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Con gái của bà và Lê Hồng PhongLê Nguyễn Hồng Minh, sinh năm 1939, tập kết ra Bắc năm 1954, được đưa sang Trung Quốc học tập, và sau đó sang Liên Xô học đại học ngành cơ khí chế tạo máy. Sau khi ra trường về nước bà chỉ làm công tác nghiên cứu về Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ năm 1976 bà công tác tại Ban Tổ chức Thành ủy TP HCM, nghỉ hưu năm 1995[8].

Nguyễn Huy Dung, em trai của bà, là giáo sư, bác sĩ tim mạch, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy thành phố Hồ Chí Minh và đã nghỉ hưu. Ông đã xuất bản 8 tập thơ cùng hàng chục đầu sách về y họckhoa học nhân văn[9].

Nguyễn Thị Quang Thái, em gái của bà, là một nhà hoạt động cách mạng Việt Nam, một trong những thành viên thời đầu và hoạt động xuất sắc trong phong trào Truyền bá Quốc ngữ thập niên 1930. Bà là người vợ đầu của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Bà qua đời ngày 29 tháng 1 năm 1944 tại nhà thương Robin (nay là bệnh viện Bạch Mai).

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nguyễn Thị Minh Khai - người nữ bí thư thành uỷ Sài Gòn đầu tiên
  2. ^ Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà cách mạng Nguyễn Thị Minh Khai (30-9-1910 - 30-9-2010): Lời tâm huyết cuối cùng (02/10/2010)
  3. ^ a ă â b Nguyễn Thị Minh Khai - người nữ bí thư thành uỷ Sài Gòn đầu tiên, Dương Thuỷ - Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, 08/11/2010
  4. ^ Hồ Chí Minh - Những năm chưa biết đến,BBC online, 02 Tháng 9 2003
  5. ^ Người phụ nữ kiên trung trong cuộc đời Tổng Bí thư Lê Hồng Phong, Lê Thị Bích Hồng, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, 05/09/2012
  6. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Quinn-Judge
  7. ^ Chuyện tình Lê Hồng Phong – Nguyễn Thị Minh Khai,Hùng Hoàng, Chuyên trang Phụ nữ & Đời sống của báo điện tử nguoiduatin.vn, 14/09/2012
  8. ^ Phan Hoàng, "Gặp con gái của hai người anh hùng". Báo Bình Định. Truy cập 2008-26-12.
  9. ^ Triệu Xuân,"Tình xa xứ: Tấm lòng một người Việt xa quê", Văn nghệ sông Cửu Long. Truy cập 2008-26-12.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]