Thực dân Tây Ban Nha tại châu Mỹ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Bản đồ các thuộc địa châu Mỹ của Tay Ban Nha vào thế kỷ 18.

Thuộc địa Tây Ban Nha ở Tây Ban Nha dùng để chỉ tên tập thể của các thuộc địa thuộc sở hữu của Tây Ban Nha tại châu Mỹ từ cuối thế kỷ 15 đến thế kỷ 19. Trong ba thế kỷ mà Cristoforo Colombo đổ bộ vào châu Mỹ vào năm 1492, Tây Ban Nha tiếp tục chinh phục và xâm chiếm lục địa Mỹ và Caribe, chiếm hầu hết các đảo Caribe (Tây Ấn), México và hầu hết các vùng của Nam Mỹ, người Mỹ trung tâm khu vực, Bắc Mỹ, phía tây Thái Bình Dương bờ biển (trực tiếp tại Alaska[1]) và nội địa trung Bắc Mỹ. Đầu thế kỷ 19, các phong trào độc lập nổ ra ở Tây Mỹ và Tây Ban Nha mất các thuộc địa trên lục địa Mỹ. Thất bại của Tây Ban Nha trong Chiến tranh Tây Ban Nha–Mỹ năm 1898 khiến nước này mất CubaPuerto Rico trên biển Caribe và cuối cùng chấm dứt sự thống trị của thực dân Tâu Ban Nha tại châu Mỹ. Các quốc gia mới chuyển đổi từ các thuộc địa ban đầu của Tây Ban Nha. Về cơ bản kế thừa tiếng Tây Ban Nha và tôn giáo, và bây giờ Mỹ Latinh đã trở thành một phần của văn hóa Tây Ban Nha (Mỹ Latinh cũng bao gồm Brasil và cựu thuộc địa Bồ Đào Nha khác thuộc thuộc khu vực này).

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Từ năm 1492, Cristoforo Colombo bắt đầu đặt chân vào Tân Thế giới, tiếp Tây Ban Nha ở châu Mỹ và vùng biển Caribe bờ biển để thiết lập một chỗ đứng và nội địa trước. Khi người Tây Ban Nha phát hiện ra rằng nền văn minh Tân thế giới lạc hậu chỉ đơn giản là không thể chống lại người châu Âu, cuộc chinh phạt quân sự đã đi kèm với các hoạt động phiêu lưu. Năm 1519 người Tây Ban Nha thành lập ở La Habana và nắm quyền kiểm soát các hòn đảo Caribe thuộc Cuba, hòn đảo lớn nhất của năm đó, hạ cánh tại México và việc thành lập Veracruz, sau khi Hernán Cortés của thực dân Tây Ban Nha cùng với lính nội địa và chinh phục Đế quốc Aztec năm 1521.

Cũng trong năm 1519, người Tây Ban Nha đã thành lập thành phố Panama ở bờ eo đất phía nam Panama và bắt đầu xâm chiếm bờ biển Thái Bình Dương của Nam Mỹ. 1533 Đế quốc IncaFrancisco Pizarro chinh phục, người Tây Ban Nha thành lập tại Peru trong hai năm sau khi thành phố Lima và làm cơ sở cho việc kiểm soát tiến triển của các bộ phận khác của Nam Mỹ. Từ năm 1534 đến 1535, Tây Bắc Tây Ban Nha đã khám phá Bờ Tây của Bắc Hoa Kỳ và đặt tên là California và bắt đầu thâm nhập dần vào bên trong Bắc Mỹ.

Trong các thế kỷ cai trị của Tây Ban Nha, người bản địa ở Tây Mỹ tiếp tục bị thực dân Tây Ban Nha điều khiển và tàn sát. Đồng thời, các mầm bệnh do người Tây Ban Nha mang đến từ châu Âu đã liên tục gây ra bệnh dịch hạch, điều này đã làm giảm đáng kể dân số của thổ dân. Sau đó, để phát triển tài nguyên của Tân Thế giới (kim loại quý, đường, bông, thuốc lá, cà phê, ca cao, thuốc nhuộm, v.v.), người Tây Ban Nha đã phải giới thiệu một số lượng lớn nô lệ da đen từ châu Phi để trồng và khai thác, do đó góp phần vào việc buôn bán nô lệ thịnh vượng và thuộc địa Anh ở các thuộc địa Tây Ban Nha khác nhau không phát triển ngành công nghiệp chế biến và chỉ đặt nó như là một nguyên liệu để có nguồn gốc ăn thịt, tất cả các đặc sản của người Mỹ gốc Tây Ban Nha và các nguồn lực sẽ bằng thuyền (xem hạm đội kho báu Tây Ban Nha) vận chuyển trở về nhà. Điều này cũng dẫn đến sự độc lập tiếp theo từ thời thuộc địa Tây Ban Nha nước. Họ đều là những nước nông nghiệp tương đối lạc hậu, trái ngược hoàn toàn với Hoa Kỳ.

Phó vương quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Từ năm 1535, để cai trị châu Mỹ, Tây Ban Nha đã thành lập bốn phó vương quốc:

Ngoài ra, còn có Chính phủ Dudu thuộc văn phòng phó vương. Có bốn Chính phủ thủ đô ở Nam Mỹ: Guatemala (1527), Cuba (1777), Venezuela (1773) và Chile (1778). Năm 1764, Tây Ban Nha đã ra mắt Hệ thống thẩm vấn Hoàng gia ở các thuộc địa của Mỹ, với 12 nhà thẩm vấn mới ở Tây Ban Nha và 8 nhà thẩm vấn ở La Plata. Sau Chiến tranh giành độc lập Tây Mỹ, chính quyền tương ứng và các bộ phận hành chính khác đã không còn tồn tại, nhưng nó ảnh hưởng sâu sắc đến ranh giới và phân chia hành chính giữa các quốc gia độc lập mới.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nguồn về sự hiện diện của người Tây Ban Nha ở Alaska, British ColumbiaOregon: Study of the Instituto Cervantes, Study of the Fundació d'Estudis Històrics de Catalunya. Trên thực tế, Tân Tây Ban Nha chính thức cai trị phần phía Tây Nam của ngày nay là British Columbia (Source)

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]