Tiếng Basque

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Basque
Euskara
Sử dụng tại Tây Ban Nha, Pháp
Khu vực Xứ Basque, cộng đồng Basque
Tổng số người nói 550.000
tới 720.000 (2012)[1]
Dân tộc Basque
Ngữ hệ Ngôn ngữ tách biệt
(Vascon)
Ngôn ngữ tiền thân
Phương ngữ
Hệ chữ viết Latinh (biến thể tiếng Basque)
Hệ chữ nổi Basque
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại Cộng đồng Tự trị Xứ Basque
Navarre
Quy định bởi Euskaltzaindia
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 eu
baq (B)
eus (T)
ISO 639-3 eus
Glottolog basq1248
Euskalkiak.svg
Bản đồ phương ngữ của tiếng Basque. Những vùng màu nhạt và phương ngữ đã tuyệt chủng.

Tiếng Basque( /bæsk/ hay /bɑːsk/; Basque: Euskara, IPA: [eus̺ˈkaɾa]) là một ngôn ngữ tách biệt được sử dụng bởi người Basque. Basque là ngôn ngữ bản xứ của, và chủ yếu hiện diện tại, Xứ Basque, một khu vực nằm ở miền bắc Tây Ban Nha và tây nam nước Pháp. Tiếng Basque được sử dụng bởi chừng 27% người Basque ở khắp xứ này (714.135 trên tổng số 2.648.998 người).[1] Trong đó, 663.035 sống ở vùng Basque thuộc Tây Ban Nha và 51.100 còn tại sống ở phần thuộc Pháp.[1]

Người bản ngữ Basque tập trung tại khu vực gồm ba "tỉnh cổ đại" ở Pháp và một số phần của bốn địa khu tại Tây Ban Nha. Gipuzkoa, đa phần Biscay, một phần của Álava, và vùng phía bắc Navarre tạo nên vùng cốt lõi nói tiếng Basque. Ngược lại, đa phần Álava, phía tây Biscay, trung và nam Navarre có lượng người nói tiếng Tây Ban Nha chiếm ưu thế, hoặc vì Basque đã bị thay thế bởi tiếng Tây Ban Nha qua hàng thế kỷ (đa phần Álava và trung Navarre), hoặc vì nó chưa bao giờ được sử dụng tại đó (Encartaciones và đông nam Navarre).

Là một ngôn ngữ tách biệt, tiếng Basque được xem là một trong số ít ngôn ngữ tiền Ấn-Âu, và là ngôn ngữ duy nhất thuộc loại này ở Tây Âu. Nguồn gốc của nó chưa được biết chắc, dù giả thuyết được chấp nhận gần đây nhất là những dạng cổ của Basque phát triển trước khi những ngôn ngữ Ấn-Âu đến khu vực Tây Âu, gồm cả nhóm ngôn ngữ Romance mà về mặt địa lý bao quanh vùng nói tiếng Basque. Basque đã vay mượn một lượng từ vựng từ những ngôn ngữ Romance, và ngược lại Basque cũng đưa tự vựng của nó vào những thứ tiếng kia. Bảng chữ cái Basque dùng hệ Latinh.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â Gobierno Vasco (tháng 7 năm 2012). “V. Inkesta Soziolinguistikoa”. Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2012. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]