Ngô Khởi

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Xin xem các mục từ khác có tên tương tự ở Ngô Khởi (định hướng).

Ngô Khởi (吴起) (440 TCN - 381 TCN) là người nước Vệ, sống trong thời Chiến Quốc, sau Ngũ Viên và Tôn Tử, từng làm đại tướng ở hai nước là Lỗ và Nguỵ, làm tướng quốc ở Sở. ông là một nhà quân sự nổi tiếng, nhà chính trị, nhà cải lớn thời Chiến quốc. Khi ông nắm quyền ở nước nào đều làm cho nước đó trở nên cường thịnh, mở mang bờ cõi, các nước khác không giám đến xâm lược. Tư tưởng về nghệ thuật quân sự của ông (bộ binh pháp Ngô Khởi) rất có giá trị, là một trong 7 bộ binh pháp (Thất đại kỳ thư) nổi tiếng của Trung Quốc, gần như có thể sánh ngang với binh pháp Tôn Tử.

[sửa] Tư tưởng chính trị và quân sự

Ngô Khởi cho rằng muốn làm cho nước mạnh phải biết đạo nuôi quân. Bàn về đạo nuôi quân, làm cho đất nước trở lên cường thịnh, ông nói với vua Sở là Sở Điệu vương: "Cái đạo nuôi quân, trước hết phải cấp lương cho hậu thì họ mới chịu hết sức, nay trong triều có nhiều chức quan không cần, nhiều người họ xa của nhà vua cũng ăn hại của kho nhà nước, còn lương chiến sĩ thì cấp cho chẳng được bao nhiêu, thế mà muốn khiến cho họ phải vì nước liều mình, chẳng cũng khó lắm ư! nếu đại vương chịu theo kế tôi, thải bớt những chức quan không cần đi, giảm bớt lương những người họ xa đi, để đem bổng lộc mà cấp cho chiến sĩ, như thế mà nước không được cường thịnh thì tôi xin chịu tội chết.

[sửa] Thực hiện

Khi được làm quan tướng quốc, nắm chính quyền ở Sở, ông đã thực hiện đúng tư tưởng của mình:

Về trị quốc: ông sửa lại quan chế, tước bỏ những chức quan không cần, làm cho con em các quan đại thần, không được dựa dẫm mà ăn lộc của nhà nước; định lệ cho những người trong công tộc từ năm đời trở lên thì phải đi làm ăn, cũng coi như dân thường vậy, còn từ năm đời trở xuống thì cân nhắc họ gần họ xa mà cho lương nhiều hoặc lương ít. Vì vậy mà ngân sách chi tiêu mỗi năm dôi ra kể hàng mấy vạn.
Về quân sự: Kén những quân tinh nhuệ trong nước, sớm tối luyện tập, xét ai là người tài giỏi thì cho ăn nhiều lương, có người được tăng lương gấp mấy lần trước. Bởi thế mà quân sĩ đều có lòng ganh đua nhau, binh lực nước Sở mạnh hơn cả thiên hạ.

Kết quả: Nước sở do ông nắm quyền mạnh hơn thiên hạ, Tam Tấn (Hàn, Triệu, Ngụy) và Tề, Tần, nước nào cũng kinh sợ. Suốt đời Sở Điệu vương, không nước nào dám đem quân đến đánh.

[sửa] Tính cách

Ông là người tham tài, hiếu sắc và biện pháp thi hành có phần tàn ác như: giết vợ để cầu quan, tham quyền, thi hành chính sách khắc nghiệt làm các quan lại triều thần không đồng tình, ghen ghét hãm hại nhiều lần và cuối đời bị quân nổi loạn giết chết.

[sửa] Truyện Ngô Khởi

[sửa] Tuổi trẻ và sự giáo dục

[sửa] Làm tướng ở nước Lỗ

[sửa] Làm tướng ở nước Ngụy

[sửa] Tướng Quốc nước Sở

[sửa] Tham khảo