Ngũ Tử Tư

Chân dung Ngũ Viên
Họ tên
Tên tự:	Ngũ Tử Tư
Chữ Hán:	伍子胥
Âm tiếng Quảng Đông:	Ng Gee-sui
Họ:	Ngũ
Chữ Hán:	伍
Âm tiếng Quảng Đông:	Ng
Tên chính (danh):	Viên
Chữ Hán phồn thể:	員
Chữ Hán giản thể:	员
Âm tiếng Quảng Đông:	Yuen
Chức vị:	Thân Tư
Chữ Hán:	申胥
Âm tiếng Quảng Đông:	Sun-sui
Danh hiệu nhà Đường 唐 ban tặng:	Anh Liệt Vương
Bính âm Hán ngữ:	Yingliewang
Chữ Hán:	英烈王
Âm tiếng Quảng Đông:	Ying Lit Wong
Là thần sông nước:	"Đào Thần" (Thần Sóng)
Chữ Hán:	濤神

Ngũ Tử Tư (chữ Hán chính thể: 伍子胥, latin hóa: Wŭ Zisu), tên là Viên, con của Ngũ Xa và là em của Ngũ Thượng, cùng với Tôn Vũ là những vị tướng giỏi của nước Ngô thời Xuân Thu-Chiến Quốc.

Xuất thân

Ông vốn là người nước Sở, nay là địa bàn tỉnh Hồ Bắc. Chuyện về Ngũ Tử Tư có nhiều truyền thuyết: Một đêm bạc đầu, Đào mả quất roi, Móc mắt treo nơi cửa thành...

Tóm tắt truyện về Ngũ Viên

Theo truyện Đông Chu Liệt Quốc, Ngũ Viên có tên tự là Tử Tư người nước Sở là người văn võ song toàn, cha ông là Ngũ Xa là người chính trực làm quan nước Sở, nhưng bị kẻ xấu hãm hại, bị vua khép vào tội phản nghịch bắt giam lại để xử tội. Sở Bình vương là vua nước Sở sợ hai con của Ngũ Xa sẽ làm phản nên ép Ngũ Xa viết thư dụ hai con về triều để vua phong chức. Nhận được thư của cha, Ngũ Thượng là anh của Ngũ Viên tin cha theo về triều nhưng Ngũ Viên biết trước sự lừa dối của vua Sở không theo mà lập tức trốn đi, trước khi đi còn bảo với một viên quan đại phu nước Sở rằng:

"Nước Sở muốn còn giữ được cúng tế thì chớ giết cha và anh ta, bằng không thì tất ta phải diệt nước Sở mới hả lòng căm tức của ta!"

Vua Sở không bắt được Ngũ Viên tức giận giết cha và anh của Ngũ Viên đồng thời đưa quân đi khắp nơi để bắt Ngũ Viên. Do bị truy lùng khắp nơi nên ông đi đến cửa quan định sang nước Ngô mà không qua được. Một đêm nằm suy nghĩ không ngủ được đứng dậy đi đi lại lại trong nhà, nghĩ ngợi đến tận sáng hôm sau thì toàn bộ râu, tóc biến thành trắng xóa. Sau đó ông được người giúp đỡ đưa qua cửa quan sang nước Ngô.

Sang Ngô, ông đã giúp công tử Quang giành ngôi báu, tức là vua Hạp Lư. Hạp Lư trọng dụng ông, cho làm quan đại phu. Ngũ Viên tiến cử Tôn Vũ cho vua Ngô. Vua Ngô rất tin dùng ông và Tôn Tử giao trọng trách gánh vác đất nước cho hai người.

Nhờ có sự trị vì về chính trị và quân sự của Ngũ Viên và Tôn Tử nên nước Ngô trở lên thịnh trị mở mang bờ cõi, thuần phục nhiều nước. Sau khi đánh bại nước Việt, Hạp Lư, Ngũ Viên và Tôn Tử đã đánh chiếm sang nước Sở và tiến vào thành Sính Đô của nước Sở. Khi đó Sở Bình vương, kẻ đã giết cả cha và anh của Ngũ Viên đã chết, con của Sở Bình vương là Sở Chiêu vương nối ngôi cũng trốn đi nên Ngũ Viên không bắt được, ông tức giận đào mộ của Sở Bình vương lên rồi dùng roi đồng đánh luôn ba trăm roi vào thi thể của Sở Bình vương khiến cho thịt nát, xương rơi để báo thù cái tội giết cả nhà Ngũ Viên khi trước.

Hạp Lư chết, Phù Sai lên thay lại tin dùng gian thần Bá Hi mà không trọng dụng Ngũ Viên. Bá Hi ăn đút lót của vua nước Việt là Câu Tiễn, xui Phù Sai tha cho Câu Tiễn và nước Việt đã bị đánh bại. Phù Sai nghe theo, bất chấp sự phản đối của Ngũ Viên.

Sau này, Câu Tiễn từng bước khôi phục thế lực mà Phù Sai vẫn không hay, chỉ chú ý đánh lên phía bắc với tham vọng tranh ngôi bá chủ với nước Tấn và ham mê vui thú với Tây Thi. Ngũ Viên can gián quá thẳng khiến Phù Sai phật ý và muốn giết hại ông. Một ngày nọ, Phù Sai ra lệnh Uyển Di Tử ban cho Ngũ Từ Tư thanh kiếm để tự kết liễu. Vì muốn cứu Ngũ Từ Tư, Uyển Di Tử đã tự sát. Nhưng Ngũ Tử Tư vẫn một mặc trung kiên, quyết không cải thánh chỉ, nên đã tự vẫn. Ngũ Tử Tư trước khi chết dặn lại rằng:

Thế nào cũng phải trồng trên mộ ta một cây tử đề có thể làm quan tài. Hãy móc mắt ta treo trên cửa phía đông của nước Ngô để cho nó thấy giặc Việt vào tiêu diệt nước Ngô.

Về sau quả nhiên Câu Tiễn đánh úp nước Ngô, khiến Phù Sai cùng đường phải tự vẫn. Trước khi chết, Phù Sai ân hận đã không nghe lời Ngũ Tử Tư.

Xem thêm

• Tôn Vũ
• Phạm Lãi
• Phù Sai

Liên kết ngoài

Ngũ Từ Tư