Dia (vệ tinh)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Dia
Khám phá
Khám phá bởi Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. FernándezEugene A. Magnier
Ngày khám phá ngày 5 tháng 12 năm 2000
Đặc trưng quỹ đạo
Bán kính 12,1 triệu km
Độ lệch tâm 0,210[1]
Chu kỳ quỹ đạo 274 d
Độ nghiêng quỹ đạo 28,2°[1]
vệ tinh của Jupiter
Đặc trưng vật lý
Bán kính trung bình ≈2 km
Cấp sao biểu kiến ≈23[1]

Dia ( /ˈd.ə/), được biết đến với cái tên Jupiter LIII, là vệ tinh dị hình thứ hai tính từ ngoài vào của Sao Mộc, chuyển động cùng chiều với sao Mộc. Từng tạm thời được biết đến với tên S/2000 J 11, nó được đặt cho cái tên Dia vào ngày 7 tháng 3 năm 2015.[2] Vệ tinh này được đặt tên theo Dia, con gái của Deioneus (hay Eioneus), vợ của Ixion. Theo Homer, Dia bị quyến rũ bởi Zeus trong hình hài một con ngựa đực; Pirithous là nguồn gốc của sự việc.

Vệ tinh này là vệ tinh nhỏ duy nhất được biết đến trong nhóm vệ tinh Himalia.[3]

Người ta cho rằng Dia có đường kính khoảng 4 km.[4] Nó có quỹ đạo quay xung quanh Sao Mộc với khoảng cách trung bình khoảng 12 triệu km trong 274 ngày, với độ nghiêng quỹ đạo là 28° (so với đường xích đạo của Sao Mộc), và có độ lệch tâm quỹ đạo là 0,21.[1]

Lịch sử quan sát[sửa | sửa mã nguồn]

Dia được phát hiện bởi một nhóm các nhà thiên văn học tại Đại học Hawaii được phụ trách bởi Scott S. Sheppard vào năm 2000 trong quá trình quan sát kéo dài 26 ngày.[5][6]

Sau cuộc quan sát đó thì họ không còn thực hiện thêm lần nào nữa, và Dia đã không được quan sát hơn một thập kỉ sau năm 2000. Sự biến mất này khiến các nhà khoa học nghi ngờ rằng vệ tinh đã mất tích.[7] Một giả thuyết cho rằng nó đã va chạm với Himalia, tạo ra một vòng mỏng xung quanh Sao Mộc.[8] Tuy nhiên, nó cuối cùng cũng được phát hiện lại trong các cuộc quan sát được tiến hành vào năm 2010 và 2011.[1]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b c Williams, Gareth V. (ngày 11 tháng 9 năm 2012). “MPEC 2012-R22: S/2000 J 11”. Minor Planet Center. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2012. 
  2. ^ CBET (Central Bureau Electronic Telegram) 4075: 20150307: Satellites of Jupiter, ngày 7 tháng 3 năm 2015
  3. ^ Sheppard, S. S.; Jewitt, D. C.; An abundant population of small irregular satellites around Jupiter Lưu trữ ngày 13 tháng 8 năm 2006, tại Wayback Machine., Nature, 423 (May 2003), pp. 261–263
  4. ^ Sheppard, S. S.; Jewitt, D. C.; Porco, C.; Jupiter's outer satellites and Trojans Lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2007, tại Wayback Machine., in Jupiter: The planet, satellites and magnetosphere, edited by Fran Bagenal, Timothy E. Dowling, William B. McKinnon, Cambridge Planetary Science, Vol. 1, Cambridge, UK: Cambridge University Press, ISBN 0-521-81808-7, 2004, pp. 263-280
  5. ^ Daniel W. E. Green (ngày 5 tháng 1 năm 2001). “IAUC 7555: Satellites of Jupiter”. International Astronomical Union. 
  6. ^ Brian G. Marsden (ngày 15 tháng 1 năm 2001). “MPEC 2001-A29: S/2000 J 7, S/2000 J 8, S/2000 J 9, S/2000 J 10, S/2000 J 11”. International Astronomical Union Minor Planet Center. 
  7. ^ “FAQ: Why don't you have Jovian satellite S/2000 J11 in your system?”. JPL Solar System Dynamics. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2011. 
  8. ^ "Lunar marriage may have given Jupiter a ring", New Scientist, ngày 20 tháng 3 năm 2010, p. 16.(subscription required)

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]