Hậu Hán Cao Tổ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hậu Hán Cao Tổ
Hoàng đế Trung Hoa (chi tiết...)
Vua nhà Hậu Hán
Trị vì 947948
Tiền nhiệm Hậu Tấn Xuất Đế
Kế nhiệm Hậu Hán Ẩn Đế
Thông tin chung
Hoàng hậu Lý hoàng hậu[1]
Hậu duệ
Tên thật Lưu Tri Viễn (劉知遠)
Lưu Cảo (劉暠)
Niên hiệu Thiên Phúc: 2/947-12/947
Càn Hữu: 948
Thụy hiệu Duệ văn Thánh vũ Chiêu túc Hiếu hoàng đế
Miếu hiệu Cao Tổ
Triều đại Hậu Hán
Thân phụ Lưu Điển
Thân mẫu An thị
Sinh 895
Mất 948
Trung Quốc
An táng Duệ lăng

Hậu Hán Cao Tổ hay Lưu Tri Viễn (895 – 948) là người thuộc dân tộc Sa Đà, thành lập nên nhà Hậu Hán, triều đại thứ 4 trong 5 triều đại thuộc thời kỳ Ngũ đại Thập quốc trong lịch sử Trung Hoa. Đây cũng là một trong các triều đại có thời gian tồn tại ngắn nhất của lịch sử Trung Hoa, chỉ 3 năm. Thụy hiệu của Lưu Tri Viễn là Cao Tổ. Ông từng cùng với bạn thân là Thạch Kính Đường từng làm quan cho nhà Hậu Đường

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Lưu Tri Viễn là người Sa Đà, đời đời cư ngụ ở Thái Nguyên. Cha là Lưu Điển, mẹ họ An nhưng không rõ tên[2].

Thành lập nhà Hậu Hán[sửa | sửa mã nguồn]

Lưu Tri Viễn được nhà Hậu Tấn trao chức Hà Đông tiết độ sứ và Bắc Kinh lưu thủ, tước Bắc Bình vương và giao quản lý vùng Thái Nguyên, Sơn Tây, nơi được xem là thành trì của người Sa Đà trong nhiều năm từ cuối thời nhà Đường qua thời Hậu Tấn.

Hậu Tấn vốn do nhà Liêu của người Khiết Đan phía bắc dựng lên do việc cắt đất 16 châu Yên Vân để đổi lấy sự giúp đỡ quân sự. Ngay khi Thạch Kính Đường (45 tuổi) muốn dâng đất và nhận vua Liêu là Da Luật Đức Quang (34 tuổi) làm cha. Lưu Tri Viễn đã phản đối và đề nghị chỉ dùng vàng bạc để tạ ơn việc giúp quân, nhưng Kính Đường không nghe.

Sau khi Kính Đường chết, cháu là Thạch Trọng Quý lên thay. Theo lời đại thần Cảnh Diên Quảng, Trọng Quý chỉ xưng "cháu" mà không xưng "thần" với nhà Liêu. Vua Liêu tức giận, bèn phát binh đánh Trung Nguyên.

Sau 2 lần đẩy lui được quân Liêu, tới lần thứ 3 thì quân Tấn thất bại do sự bội phản của tướng Đỗ Trọng Uy. Quân Liêu chiếm được Biện Kinh, bắt được Trọng Quý nhưng bị người Trung Nguyên phản đối chống lại.

Lưu Tri Viễn cầm binh ở trọng trấn Thái Nguyên, khởi binh đánh Liêu. Ông được nhiều người ủng hộ. Da Luật Đức Quang buộc phải rút quân về bắc. Lưu Tri Viễn tiến vào Biện Kinh, tự lập làm vua, lập ra nhà Hậu Hán.

Triều đại ngắn ngủi[sửa | sửa mã nguồn]

Lưu Tri Viễn ở ngôi không được lâu. Thời gian ông cầm quyền chỉ có 10 tháng. Lưu Tri Viễn chưa có nhiều tác động về những chính sách cai trị ngắn ngủi đó. Cuối năm 948, ông qua đời, thọ 54 tuổi. Ông truyền ngôi cho người con thiếu niên là Lưu Thừa Hữu.

Chỉ 2 năm sau cái chết của ông, triều đại mà ông dựng lên bị tướng Quách Uy lập đổ và lập ra nhà Hậu Chu.Miếu hiệu của Lưu Tri Viễn là Cao Tổ, thụy là Duệ Văn Thánh Vũ Chiêu Túc Hiếu Hoàng đế.

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

Hậu Hán Cao Tổ
Sinh:   895 Mất:   948
Hiệu
Tiền vị:
Hậu Tấn Xuất Đế
(Nhà Hậu Tấn)
Hoàng đế Trung Hoa (Hoa Bắc)
947-948
Kế vị
Hậu Hán Ẩn Đế
Tiền vị:
Không
(Sáng lập triều đại)
Hoàng đế Hậu Hán
947-948