Louis IX của Pháp

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Louis IX
Vua của Pháp
El Greco - Saint Louis roi de France et un page 02.jpg
Tại vị 8 tháng 11 năm 122625 tháng 8 năm 1270
Đăng quang 29 tháng 11 năm 1226
Tiền nhiệm Louis VIII của Pháp Vua hoặc hoàng đế
Kế nhiệm Philippe III của Pháp Vua hoặc hoàng đế
Thông tin chung
Phối ngẫu Marguerite của Provence
Hậu duệ
Hoàng tộc Nhà Capet
Thân phụ Louis VIII của Pháp Vua hoặc hoàng đế
Thân mẫu Blanche của Castile
Sinh 25 tháng 4, 1214(1214-04-25)
Poissy, Pháp
Mất 25 tháng 8, 1270 (56 tuổi)
Tunis, Bắc Phi
An táng Nhà thờ lớn Saint-Denis
Thánh Louis
Louis-ix.jpg
Tranh của El Greco k. 1592 – 95.
Vua nước Pháp, Confessor
Sinh 25 tháng 4, 1214(1214-04-25)
Poissy, Pháp
Mất 25 tháng 8, 1270 (56 tuổi)
Tunis, ngày nay là Tunisia
Tôn kính Giáo hội Công giáo Rôma, Hiệp thông Anh giáo
Tuyên thánh 11 tháng 7, 1297 bởi Giáo hoàng Boniface VIII
Lễ kính 25 tháng 8
Quan thầy của Pháp, vương triều Pháp, Third Order of St. Francis, Tổng giáo phận New Orleans...

Louis IX (25 tháng 4 năm 121525 tháng 8 năm 1270), thường được gọi thông dụng là Thánh Louis, là vị vua đã trị vì Pháp từ năm 1226 tới khi qua đời. Louis cũng là Bá tước của Artois (như Louis II) từ năm 1226 đến năm 1237. Sinh ra tại Poissy, gần Paris, ông là một thành viên nhà Capet và là con trai của Louis VIIIBlanche của Castile. Ông là vị vua duy nhất của nước Pháp được phong thánh và vì thế nên có nhiều địa điểm được đặt theo tên của Thánh Louis, tiêu biểu là Saint Louis, MissouriHoa Kỳ. Louis IX cũng là vị vua thiết lập Pháp viện tối cao Paris.

Louis lên ngôi vua tại Reims ở tuổi 12, sau cái chết của cha mình Louis VIII, mặc dù mẹ của ông Blanche của Castile cai trị vương quốc cho đến khi ông đến tuổi trưởng thành. Trong thời gian vua Louis IX trưởng thành, bà Blanche đã giúp giải quyết những cuộc phản đối các chư hầu nổi loạn và chấm dứt cuộc thập tự chinh Albigensian bắt đầu từ 20 năm trước đó.

Khi lên ngôi vua, đức Louis IX phải đổi mặt với một số cuộc nổi dậy từ những quý tộc mạnh trong vùng, ví dụ như Hugh X từ Lusignan và Peter từ Dreux. Cùng lúc đó, vua Henry III từ nước Anh đang có ý định lấy lại những vùng đất thuộc địa, nhưng sau đó bị thua ở trận Taillebourg. Triều đại của Louis đã sát nhập được các vùng như Normandy, Maine và Provence.

Vua Louis IX là vị vua lập ra và cải cách, phát triển tòa án tối cao Pháp; mà ở đó ông đóng vai trò là vị thẩm phán tối cao mà bất cứ ai cũng có thể kháng cáo với nhà vua. Nhà vua ngăn chặn chiến tranh nội bộ làm tổn hại đến đất nước và ban bố quyền kháng án khi có tố tụng. Để thực thi hệ thống lập pháp này, nhà vua thành lập và trao quyền cho thị trưởng và chấp hành viên.

Theo như lời thề nguyện của nhà Vua Louis IX sau khi thoát khỏi một căn bệnh trầm trọng rằng, ông đã được cứu chữa từ phép mầu của Chúa, nhà vua đã tham gia vào cuộc thập tự trinh VII và VIII, sau đó ông chết bởi căn bệnh kiết lỵ trong cuộc thập tự trinh VIII. Nối ngôi ông là vua Phillip II

Tuổi thơ[sửa | sửa mã nguồn]

Louis được sinh ra vào ngày 25 tháng 4 năm 1214 tại Poissy, gần Paris, là con trai của Hoàng tử Louis Sư tử và công chúa Blanche, và được rửa tội trong nhà thờ La Collegiale Notre-Dame. Ông nội của ông là vua Philip II của nước Pháp; trong khi ông ngoại phía mẹ là Alfonso VIII, vua của Castile. Những vị thầy dạy vua Louis IX được mẹ ông là bà Blanche lựa chọn, đã dạy ông hầu hết những gì một vị vua phải biết gồm kí tự Latinh, diễn thuyết trước công chúng, viết, nghệ thuật quân sự, và chính phủ. [2] Khi nhà vua được 9 tuổi, ông nội Philip II qua đời và cha của ông là Louis VIII lên ngôi. [ 3] Khi vua Louis được mười hai tuổi,cha ông qua đời vào ngày 08 tháng 11 năm 1226. Ông đã được trao vương miện vua trong tháng tại nhà thờ Reims. Bởi lúc đó Louis IX còn nhỏ, nên mẹ ông đã giúp ông cai trị đất nước cho đến khi trưởng thành.

Mẹ của vua đã đào tạo ông thành một nhà quân sự đại tài, cũng như là một con chiên ngoan đạo. Bà từng nói:

"Mẹ yêu con, con yêu, nhiều như một người mẹ yêu đứa con ngoan của mình; nhưng mẹ thà nhìn con chết dưới chân mình, còn hơn là nhìn con phạm tội lỗi"

Chưa có thông tin cụ thể nào vào ngày chính thức vua Louis IX cai trị đất nước. Những người cùng thời cho rằng triều đại của ông được cai trị bởi nhà vua và mẹ ông; tuy nhiên các nhà sử học cho rằng nhà vua bắt đầu hoàn toàn cai trị vương quốc vào năm 1234, và mẹ ông đứng vị trí là người cố vấn cho ông. Bà có ảnh hưởng rất nhiều tới nhà vua tới khi bà qua đời vào năm 1254.

Thành hôn[sửa | sửa mã nguồn]

Vào ngày 27 tháng 05 năm 1234, vua Louis IX làm lễ cưới với Marguerite của Provence (1221- tháng 12 năm 1295), mà em gái của bà là Eleanor sau đó thành hôn với vua Henry III của nước Anh. Sự sùng kính của hoàng hậu Marguerite với đạo đã giúp bà trở thành một bà hoàng rất phù hợp với nhà vua. Nhà vua rất hài lòng với hoàng hậu, thường đưa bà theo mỗi lần xuất hiện trước công chúng ở Paris. Nhà vua và hoàng hậu thường cưỡi ngựa, đọc sách và nghe nhạc cùng nhau. Việc này khiến mẹ ông cảm thấy không thoải mái.

Thập tự chinh[sửa | sửa mã nguồn]

Khi Louis được 15 tuổi, mẹ ông đặt dấu chấm hết cho cuộc chiến Albegensian vào năm 1229 sau khi kí một bản thỏa ước với Raymond VII of Toulouse nhằm xóa tội cho đức cha về việc làm sai trái. Raymond VII of Toulouse bị cho rằng đã giết hại một thầy truyền giáo nhằm cải đạo Cathars

Louis tham gia 2 cuộc thập tự chinh, vào năm 1248 (Cuộc thập tự chinh số 07) và năm 1270 (Cuộc thập tự chinh số 08)

Cuộc thập tự chinh số 07[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1248, Louis quyết định rằng nghĩa vụ của mình như là một người con của Giáo hội vượt trên cả ngai vàng ông đang nắm giữ, và ông để lại vương quốc của mình để dấn thân vào cuộc phiêu lưu kéo dài sáu năm. Kể từ khi đầu não của Hồi giáo chuyển sang Ai Cập, Louis thậm chí không thể tiến vào Đất Thánh; bởi vậy bất kỳ cuộc chiến tranh chống lại Hồi giáo tại thời điểm này rất phù hợp với định nghĩa của một cuộc thập tự chinh. [12]

Louis và những người theo ông đã đến Ai Cập ngày 05 Tháng 6 năm 1249 và bắt đầu cuộc thập tự chinh đầu tiên của mình với việc bắt giữ nhanh chóng của các cảng Damietta. [12] [13] Cuộc tấn công này gây ra một số xáo trộn trong đế chế Hồi giáo Ayyubid, đặc biệt là với kẻ cầm quyền lúc đó là Al -Malik as-Salih Najm al-Din Ayyub, đang lúc lâm chung. Tuy nhiên, cuộc hành quân từ Damietta hướng Cairo qua đồng bằng sông Nile diễn ra rất chậm. Sông Nile đang mùa dâng nước và cái nóng mùa hè đã làm cho đội quân Louis không thể đi nhanh được. [14] Trong thời gian này, vua Ayyubid qua đời, và vợ của vua là Shajar al-Durr phát động và chiếm quyền lãnh đạo quân đội Ai Cập Mamluks. Vào ngày 06 tháng 4 năm 1250, Louis thua trận Al Mansurah [15] và đã bị bắt bởi người Ai Cập. Việc phóng thích ông cuối cùng đã được đàm phán để đổi lấy một khoản tiền chuộc là 400.000 Livres tournois (tại thời điểm đó, quốc khố thu hàng năm của Pháp chỉ khoảng 1.250.000 Livres tournois) và rút quyền lực khỏi thành phố Damietta. [16]

Louis IX đã bị bắt làm tù binh trong trận Fariskur, trong cuộc thập tự chinh số 07 này (Gustave Doré).

Sau khi được thả khỏi Ai Cập, Louis đã dành 4 năm tại các vương quốc Latin của Acre, Caesarea, và Jaffa, sử dụng tài sản của mình để hỗ trợ các quân thập tự xây dựng lại tuyến phòng thủ của họ [17] và tiến hành ngoại giao với các cường quốc Hồi giáo như Syria và Ai Cập. Vào mùa xuân năm 1254, ông và quân đội của ông trở về Pháp. [12]

Louis đã trao đổi nhiều thư từ và sứ giả với Mông Cổ trong thời kỳ này. Trong cuộc thập tự chinh đầu tiên của mình năm 1248, Louis đã được tiếp cận bởi các sứ giả của Eljigidei, chỉ huy quân đội Mông Cổ đóng tại Armenia và Ba Tư. [18] Eljigidei cho rằng vua Louis nên đóng chốt ở Ai Cập, trong khi Eljigidei tấn công Baghdad, để ngăn chặn các Saracens của Ai Cập và những người Syria từ các lực lượng tham gia. Louis gửi André de Longjumeau, một linh mục xứ Dominica, như một sứ giả đến gặp đại hãn Güyük Khan (r. 1246-1248) ở Mông Cổ. Güyük chết trước khi sứ giả đến, và không có gì cụ thể xảy ra sau đó. Hoàng hậu của Güyük Khan lúc đó là Oghul Qaimish, lịch sự từ chối lời đề nghị ngoại giao. [19]

Louis cử phái viên khác đển Mông Cổ, Phanxicô William của Rubruck, người đã đến thăm Đại Khan Möngke (1251-1259) ở Mông Cổ. Ông đã dành nhiều năm làm việc tại các lán trại của người Mông Cổ. Năm 1259, Berke, người cai trị của Golden Horde, một phần phía tây của đế quốc Mông Cổ, yêu cầu giao nộp Louis. [20] Ngược lại, Khan Mông Cổ lúc đó là Möngke và anh trai Khubilai, đã gửi một lá thư tìm kiếm sự trợ giúp quân sự từ vua của nước Pháp, nhưng bức thư đã không đến được nơi cần đến. [21]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • The Life, Miracles, Crusades and Battles of King St. Louis IX of France
  • John de Joinville. Memoirs of Louis IX, King of France. Chronicle, 1309.
  • Saint Louis in Medieval History of Navarre
  • Site about The Saintonge War between Louis IX of France and Henry III of England.
  • Account of the first Crusade of Saint Louis from the perspective of the Arabs..
  • A letter from Guy, a knight, concerning the capture of Damietta on the sixth Crusade with a speech delivered by Saint Louis to his men.
  • Etext full version of the Memoirs of the Lord of Joinville, a biography of Saint Louis written by one of his knights
  • Biography of Saint Louis on the Patron Saints Index
  • St Louis and Sicily
  • "St. Lewis, King of France", Butler's Lives of the Saints
  • "Man of the Middle Ages, Saint Louis, King of France", Archdiocese of St. Louis, MO
Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về Louis IX của Pháp


Meuble héraldique Fleur de lys.svg Các vị vua và hoàng đế đã trị vì nước Pháp từ 843 tới 1870 Meuble héraldique Fleur de lys.svg
84 3 87 7 87 9 88 4 88 8 89 8 92 2 92 3 93 6 95 4 98 6 98 7
   Charles II Louis II Louis III & Carloman II Charles Béo Eudes I Charles III Robert I Raoul I Louis IV Lothaire Louis V   
98 7 99 6 10 31 10 60 11 08 11 37 11 80 12 23 12 26 12 70 12 85 13 14
   Hugues Capet Robert II Henri I Philippe I Louis VI Louis VII Philippe II Louis VIII Louis IX Philippe III Philippe IV   
13 14 13 16 13 16 13 22 13 28 13 50 13 64 13 80 14 22 14 61 14 83 14 98
   Louis X Jean I Philippe V Charles IV Philippe VI Jean II Charles V Charles VI Charles VII Louis XI Charles VIII   
14 98 15 15 15 57 15 59 15 60 15 74 15 89 16 10 16 43 17 15 17 74
   Louis XII François I Henri II François II Charles IX Henri III Henri IV Louis XIII Louis XIV Louis XV   
17 74 17 92 18 04 18 14 18 15 18 15 18 15 18 24 18 30 18 48 18 52 18 70
   Louis XVI   -   Napoléon I Louis XVIII Napoléon I Napoléon II Louis XVIII Charles X Louis-Philippe I   -   Napoléon III   

Lịch sửCapetienValoisBourbonBonaparteVua và hoàng đếTổng thống