Nguyễn Thị Nhậm

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Nhất giai Lệnh phi
一階令妃
Thiệu Trị Đế Nhất giai Phi
Thông tin chung
Phu quânNguyễn Hiến Tổ
Thiệu Trị
Hậu duệAn Thạnh Công chúa Nhàn Yên
Tên húy
Nguyễn Thị Nhậm
Tước hiệuPhủ thiếp (府妾)
Cung tần (宮嬪)
Lệnh phi (令妃)
Thân phụNguyễn Văn Nhơn

Nhất giai Lệnh phi Nguyễn Thị Nhậm (hoặc Nhiệm) (chữ Hán: 一階令妃 阮氏任, ? – ?), là một cung phi của Nguyễn Hiến Tổ Thiệu Trị Đế.

Gia thế[sửa | sửa mã nguồn]

Lệnh phi Nguyễn Thị Nhậm là con gái của Kinh Môn Quận công Nguyễn Văn Nhơn, võ tướng phò trợ đắc lực của Nguyễn Ánh trong việc khôi phục triều Nguyễn. Năm 1802, vua Gia Long cho cha bà giữ chức Lưu trấn Gia Định, sau được cử làm Tổng trấn Gia Định, là vị Tổng trấn đầu tiên của miền Nam.

Năm 1822, ngài Tổng trấn mất, dù sử sách không ghi rõ nhưng việc bà Nhậm nhập phủ làm thất thiếp cho Thiệu Trị có thể là để xoa dịu nỗi mất mát của gia đình bà.

Nhập phủ[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1823, bà Nhậm cùng với bà Phạm Thị Hằng được triều đình làm lễ cưới nạp vào phủ Trường Khánh cho Hoàng trưởng tử Nguyễn Phúc Miên Tông. Bà Nhậm vì tước của cha mình cao hơn của ông Phạm Đăng Hưng, cha của bà Hằng, nên có vị trí ở trên.

Bói cúc áo[sửa | sửa mã nguồn]

Một hôm, Thánh Tổ Minh Mạng ban cho hai người con dâu mỗi người một cái áo sa cổ thường thêu hoa vàng. Khi vào cung yết bái được Nhân Tuyên Hoàng thái hậu ban cho mỗi người một cúc áo bằng vàng, một cái chạm hình chim phượng, cái còn lại hình cành hoa, đều được phong giấy kín. Bà Nhân Tuyên khấn trời rằng: "Ai được chiếc cúc chạm hình phượng, thì có con trước", rồi sai nữ quan đem ban cho, bảo mỗi người lấy một phong, nhưng không được mở ra, cứ để nguyên mà tiến lên. Bà Nhậm được bà Hằng nhường cho chọn trước. Khi mở gói giấy ra thì bà Nhậm được cúc chạm hoa, bà Hằng được cúc chạm phượng. Điềm báo ứng nghiệm khi bà Hằng sinh được Hoàng trưởng nữ Nguyễn Phúc Tĩnh Hảo, tức Diên Phúc Công chúa[1].

Sau bà Nhậm cũng hạ sinh Hoàng nhị nữ là An Thạnh Công chúa Nguyễn Phúc Nhàn Yên, hạ giá lấy Tạ Quang Ân. Sử sách không ghi lại năm sinh cũng như năm mất của công chúa, ước chừng là từ năm 1824 đến 1826. Từ đó về sau bà không hoài thai thêm bất kỳ lần nào.

Nhất giai Phi[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1841, Thiệu Trị đăng cơ, bà Nhậm cùng với các thiếp thất khác của ngài được phong làm Cung tần (宮嬪) chờ mãn tang Minh Mạng. Năm Thiệu Trị thứ 2 (1842), Thiệu Trị ngự giá Bắc tuần làm lễ bang giao, số cung tần theo hầu rất ít, trong đó bà và Phạm thị.

Năm Thiệu Trị thứ 3 (1843), vua đại phong hậu cung, bà được phong làm Nhất giai Lệnh phi (一階令妃), đứng trên bà Phạm Thị Hằng lúc bấy giờ chỉ là Nhị giai Thành phi, và đứng đầu hậu cung Thiệu Trị lúc đó. Bà cũng là vị phi tần đầu tiên của triều Nguyễn, được sơ phong Nhất giai, ngoài ra sau này còn có Huyền phi Nguyễn Hữu Thị Nga của Thành Thái và Ân phi Hồ Thị Chỉ của Khải Định cũng được sơ phong Nhất giai khi vừa nhập cung.

Đây là giai đoạn ân sủng tuyệt đối của bà, dù không sinh được thêm một người con nào cho Thiệu Trị. Vừa được vua sủng ái, vừa có gia thế lớn mạnh nên địa vị trong hậu cung lúc bấy giờ không tồi.

Qua thời huy hoàng[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Thiệu Trị thứ 6 (1846), Thiệu Trị cho đồng loạt tấn phong Thành phi Phạm thị làm Nhất giai Quý phi, Lương tần Võ thị làm Nhất giai Lương phi, lúc này chức Nhất giai Phi không còn thuộc về một mình bà nữa.

Chưa dừng lại ở đó, Thiệu Trị cho sắp lại các phong hiệu Tam phi Nhất giai, theo thứ tự từ cao đến thấp là Quý phi (貴妃), Lương phi (良妃), Lệnh phi (令妃). Lúc này, Lệnh phi chỉ đứng thứ 3 trong hậu cung, sau cả Võ Lương phi ban đầu chỉ là một dắng thiếp thấp kém. Trong Tứ phi của Thiệu Trị, Nguyễn Lệnh phi chỉ đứng trên được bà Nhị giai Thục phi Nguyễn Thị Xuyên. Có thể thấy những năm cuối Thiệu Trị, bà không còn được coi trọng nữa.

Không rõ bà mất năm nào nhưng có thể là vào những năm Tự Đức. Khi mất được ban thụy là Nhâm Thuận. Mộ của bà đã bị hư hỏng khá nặng. Táng gần đó là mộ của một bà Tài nhân họ Nguyễn của ngài Thiệu Trị, không rõ tên húy của bà vì Thiệu Trị có tới 4 bà Tài nhân đều mang họ Nguyễn.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Đại Nam liệt truyện, tập 3, quyển 2, Truyện các hậu phi (mục II)