Nhũ Tử Anh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hán đế Anh
漢帝嬰
Hoàng đế Trung Hoa (chi tiết...)
Hoàng đế nhà Tây Hán
Trị vì 58
Tiền nhiệm Hán Bình Đế
Kế nhiệm Hán Canh Thủy Đế
Thông tin chung
Tên thật Lưu Anh (劉嬰)
Triều đại Nhà Tây Hán
Thân phụ Quang Uy hầu Lưu Hiển
Sinh 5
Mất 25 (19–20 tuổi)
Trung Quốc

Nhũ Tử Anh (chữ Hán: 孺子嬰; 525) hay Lưu Anh (劉嬰), là vị Hoàng đế cuối cùng của nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Lưu Anh là con của Quang Uy hầu Lưu Hiển – hoàng thân nhà Hán, cháu nội của Hán Nguyên Đế. Lưu Anh là cháu 4 đời của Hán Tuyên Đế. Mẹ chưa rõ là ai.

Thế phả nhà Hán[sửa | sửa mã nguồn]

Thiếu đế bị truất[sửa | sửa mã nguồn]

Lưu Anh sinh ra khi nhà Tây Hán đã bị ngoại thích Vương Mãng thao túng trong nhiều năm. Vương Mãng lập các hoàng đế ít tuổi lên ngôi để khống chế.

Để chuẩn bị cướp ngôi nhà Hán, cuối năm 5 SCN, Vương Mãng đầu độc giết Hán Bình Đế mới lên 14 tuổi. Vì Bình Đế chưa có con, Vương Mãng chọn Lưu Anh vừa ra đời chưa lâu lên ngôi vua. Do Lưu Anh còn quá nhỏ tuổi nên được gọi là Nhũ Tử Anh (đứa trẻ tên Anh).

Trong thời gian Lưu Anh ở ngôi trên danh nghĩa, một số hoàng thân nhà Hán nhận ra ý định của Vương Mãng đã khởi binh chống lại, nhưng đều bị dẹp.

Năm 8, Nhũ Tử Anh bị Vương Mãng phế truất và cướp ngôi hoàng đế, lập ra nhà Tân (8-23). Lúc đó Nhũ Tử Anh mới 4 tuổi, bị giáng phong làm Định An công.

Chống Lưu Huyền thất bại[sửa | sửa mã nguồn]

Chính quyền nhà Tân mất lòng dân, nhân dân nổi dậy chống lại. Năm 23, quân khởi nghĩa Lục Lâm đánh vào Trường An giết chết Vương Mãng. Thủ lĩnh quân Lục Lâm là hoàng thân Lưu Huyền được lập lên ngôi, tức là vua Canh Thủy Đế.

Canh Thuỷ đế thắng được Vương Mãng nhưng sớm có tư tưởng hưởng lạc, trong khi các lực lượng chống đối từ cuối thời Vương Mãng còn nhiều. Chính quyền Canh Thuỷ suy yếu nhanh chóng.

Đầu năm 25, Lưu Anh lên 20 tuổi. Tướng Phương Vọng ở Bình Lăng[1] thấy chính quyền Canh Thuỷ đã loạn, bèn lập ông lên ngôi để chống Lưu Huyền.

Lưu Huyền biết tin bèn sai Lý Tùng mang quân trấn áp. Phương Vọng thế yếu không chống lại được Lý Tùng. Cuối cùng cả Phương Vọng và Lưu Anh đều bị giết chết.

Lưu Anh làm vua 2 lần nhưng đều nhanh chóng bị mất ngôi.

Niên hiệu[sửa | sửa mã nguồn]

Trong 3 năm ở ngôi, Lưu Anh có đặt 2 niên hiệu:

  • Cử Nhiếp (6 - 8)
  • Sơ Thủy (tháng 11 năm 8)

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tào Hồng Toại (2004), Thời niên thiếu của các bậc đế vương, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
  • Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, Nhà xuất bản Hà Nội

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Hàm Dương, Thiểm Tây