Phù Đổng (xã)

Đối với các định nghĩa khác, xem Phù Đổng (định hướng).

Phù Đổng
Xã
Thủy đình đền Phù Đổng
Hành chính
Quốc gia	Việt Nam
Vùng	Đồng bằng sông Hồng
Thành phố	Hà Nội
Trụ sở UBND	Thôn Thượng
Địa lý
Tọa độ: 21°04′29″B 105°55′34″Đ
Bản đồ xã Phù Đổng Phù Đổng Vị trí xã Phù Đổng trên bản đồ Hà Nội Phù Đổng Vị trí xã Phù Đổng trên bản đồ Việt Nam
Diện tích	41,62 km²
Dân số (2025)
Tổng cộng	111.484 người
Mật độ	2.678 người/km²
Khác
Mã hành chính	00541
Website	phudong.hanoi.gov.vn

Phù Đổng là một xã thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý

Xã Phù Đổng có vị trí địa lý:

• Phía Đông giáp các phường Phù Khê, Từ Sơn và xã Đại Đồng thuộc tỉnh Bắc Ninh
• Phía Tây giáp các phường Việt Hưng và Phúc Lợi với ranh giới tự nhiên là sông Đuống
• Phía Nam giáp các xã Gia Lâm và Thuận An với ranh giới tự nhiên là sông Đuống
• Phía Bắc giáp các xã Thư Lâm và Đông Anh.

Xã Phù Đổng có diện tích tự nhiên là 41,62 km² và quy mô dân số năm 2025 là 111.484 người.

Hành chính

Xã Phù Đổng được chia thành 31 thôn: 1, 2, 3, 4 Ninh Hiệp, Ái Mộ, Công Đình, Cống Thôn, Cơ Khí Yên Viên, Đình Vỹ, Đổng Viên, Hạ, Kim Quan, Lã Côi, Lại Hoàng, Liên Đàm, Phù Dực, Phù Đổng, Quy Mông, Tế Xuyên, Thịnh Liên, Thượng, Trung, Trung Mầu, Trùng Quán, Vân, Xuân Dục, Yên Hà, Yên Khê, Yên Tân, Yên Viên, Yên Xá.

Lịch sử

Trước năm 1976

Năm Canh Tuất năm 1490, vua Lê Thánh Tông cho định lại bản đồ cả nước, gồm 13 (đạo) xứ thừa tuyên (sau gọi là xứ). Từ triều Tây Sơn tới đầu triều Nguyễn đổi sang gọi là trấn. Theo đó, xã Phù Đổng thuộc huyện Tiên Du trực thuộc phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc.

Năm 1831, vua Minh Mạng thực hiện cuộc cải cách hành chính thống nhất trong cả nước, theo đó bãi bỏ cấp tổng trấn; chuyển các trấn, dinh thành tỉnh. Theo đó, xã Phù Đổng trực thuộc huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh.

Ngày 20 tháng 4 năm 1961, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc sáp nhập xã Phù Đổng vào thành phố Hà Nội quản lý.

Ngày 31 tháng 5 năm 1961, Hội đồng Chính phủ ban hành 78-CP. Theo đó, xã Phù Đổng thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội quản lý.

Ngày 15 tháng 3 năm 1967, thành phố Hà Nội ban hành Quyết định về việc sáp nhập thôn Đổng Xuyên (Gióng Mốt) thuộc xã Phù Đổng vào xã Đặng Xá.

Giai đoạn 1976 – nay

Sau ngày 2 tháng 7 năm 1976, thị trấn Yên Viên và 9 xã: Cổ Bi, Dương Hà, Đặng Xá, Đình Xuyên, Ninh Hiệp, Phù Đổng, Trung Mầu, Yên Thường, Yên Viên thuộc huyện Gia Lâm của thành phố Hà Nội.

Ngày 14 tháng 11 năm 2024:

• Thành lập xã Thiên Đức trên cơ sở nhập xã Đình Xuyên và xã Dương Hà.
• Nhập xã Trung Mầu vào xã Phù Đổng.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

• Kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước.
• Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Yên Viên, các xã Ninh Hiệp, Phù Đổng, Thiên Đức, Yên Thường, Yên Viên, phần còn lại của xã Cổ Bi và phần còn lại của xã Đặng Xá (huyện Gia Lâm) thành xã mới có tên gọi là xã Phù Đổng.

Sau khi sắp xếp, xã Phù Đổng được chia thành 56 tổ dân phố - thôn, gồm 15 tổ dân phố: Đuống 1, 2, Ga, Liên Cơ, Thái Bình, Tiền Phong, Vân, Yên Hà, Yên Tân (thị trấn Yên Viên cũ), Yên Bình (trước đây thuộc xã Đình Xuyên) (xã Thiên Đức cũ), Dốc Lã (xã Yên Thường cũ), Bưu Điện, Cơ khí Yên Viên, Địa Chất, Hồ Cầu Đuống (xã Yên Viên cũ) và 41 thôn: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 (xã Ninh Hiệp cũ), 1, 2, 3, Thịnh Liên (trước đây thuộc xã Trung Mầu), Đổng Viên, Phù Dực 1, 2, Phù Đổng 1, 2, 3 (xã Phù Đổng cũ), Hạ, Thượng, Trung (trước đây thuộc xã Dương Hà) 1, 2, 3, Tế Xuyên 1, 2 (trước đây thuộc xã Đình Xuyên) (xã Thiên Đức cũ), Đình Vỹ, Đỗ Xá, Lại Hoàng, Liên Đàm, Quy Mông, Trùng Quán, Xuân Dục, Yên Khê, Yên Trường (xã Yên Thường cũ), Ái Mộ, Cống Thôn, Kim Quan, Lã Côi, Yên Viên (xã Yên Viên cũ).

Ngày 30 tháng 9 năm 2025:

• Chuyển đổi 15 tổ dân phố: Yên Bình, Cơ Khí Yên Viên, Bưu Điện, Địa Chất, Hồ Cầu Đuống, Đuống 1, 2 Thái Bình, Ga, Vân, Liên Cơ, Tiền Phong, Yên Hà, Yên Tân và Dốc Lã thành thôn.
• Đổi tên 6 thôn: 1, 2, 3 trước kia thuộc xã Đình Xuyên (xã Thiên Đức cũ) và 1, 2, 3 trước thuộc xã Trung Mầu (xã Phù Đổng cũ) lần lượt thành 6 thôn: Công Đình 1, 2, 3 và 1, 2, 3 Trung Mầu.

Ngày 29 tháng 6 năm 2026:

• Thành lập 18 thôn trên cơ sở sáp nhập, gồm: thôn Vân (Liên Cơ và Vân); thôn Yên Tân (Yên Tân, Tiền Phong và Yên Bình); thôn Cơ Khí Yên Viên (Cơ Khí Yên Viên và một phần của thôn Tế Xuyên 2); thôn Ái Mộ (Ái Mộ, Địa Chất, Hồ Cầu Đuống, Đuống 1 và một phần của các thôn Đuống 2, Kim Quan); thôn Cống Thôn (Cống Thôn và một phần của thôn Ga); thôn Kim Quan (Kim Quan, Thái Bình và một phần của các thôn Ga, Đuống 2); thôn Yên Viên (Yên Viên và Bưu Điện); thôn Phù Dực (Phù Dực 1 và 2); thôn Phù Đổng (Phù Đổng 1, 2 và 3); thôn Trung Mầu (1, 2 và 3 Trung Mầu); Tế Xuyên (Tế Xuyên 1 và 2); thôn Công Đình (Công Đình 1, 2 và 3); thôn Yên Xá (Yên Thương và Đỗ Xá); thôn Quy Mông (Dốc Lã và Quy Mông); thôn 1 Ninh Hiệp (các thôn 1, 5 và 3); thôn 2 Ninh Hiệp (các thôn 2, 4 và một phần của các thôn 3 và 6); thôn 3 Ninh Hiệp (các thôn 6 và 7); thôn 4 Ninh Hiệp (các thôn 8 và 9).
• Giữ nguyên 13 thôn, gồm: Lã Côi, Yên Hà, Đổng Viên, Trung, Thượng, Hạ, Đình Vỹ, Xuân Dục, Yên Khê, Trùng Quán, Liên Đàm, Lại Hoàng và Thịnh Liên.

Xã Phù Đổng được chia thành 31 thôn như hiện nay.

Kinh tế

Là xã nằm bên bờ sông Đuống đất đai rộng rãi, Phù Đổng có lợi thế phát triển mạnh ngành nông nghiệp, chăn nuôi. Ngoài sản xuất nông nghiệp như cấy lúa, trồng ngô bãi, rau màu thì nghề chăn nuôi bò sữa ở đây cũng khá phát triển và phân bố ở nhiều thôn và nhiều xóm thúc đẩy phát triển kinh tế hộ cá thể. Thêm vào đó ở xã có nghề trồng hoa giấy, cây cảnh đã được thành phố Hà Nội cấp giấy chứng nhận làng nghề. Nghề trồng hoa giấy, cây cảnh phát triển mạnh nhất là ở khu vực đường từ hầm chui Quốc lộ 1 mới hướng đi thôn Trung Mầu. Bộ mặt nông thôn trong xã thay đổi tích cực phần lớn là đóng góp từ nghề nuôi bò sữa, cây cảnh, hoa giấy. Gần đây, xã Phù Đổng cũng trở thành một trong những trung tâm buôn bán quần áo lớn nhất miền Bắc sau khi sáp nhập với xã Ninh Hiệp cũ.

Văn hóa

Theo truyền thuyết thì Phù Đổng là nơi sinh ra Thánh Gióng là một trong Tứ Bất Tử. Các di tích liên quan đến Thánh Gióng đều là những di tích, di sản có giá trị quý báu về văn hóa, lịch sử. Cụm di tích đền Gióng ở thôn Phù Đổng đã được công nhận là di tích cấp quốc gia đặc biệt. Cùng với đó là Lễ hội Gióng Phù Đổng (ngày 9 tháng Tư âm lịch) cũng là di sản phi vật thể của nhân loại đã được UNESCO vinh danh.

Làng Trung Mầu xưa có một đình, một nghè, hai chùa (một gọi là Chùa Đô, một gọi là chùa Mới nay xây nhà truyền thống của xã). Làng Thịnh Liên xưa có hai đình hai chùa. Năm 2017, cả 2 làng đều phục dựng lại các ngôi đình với tên gọi là đình Trung Mầu và đình Thịnh Liên. Theo sắc phong còn để lại cả hai làng Trung Mầu và Thịnh Liên đều thờ ba vị tướng: Cao Chương Đại Vương, Cao Gia Đại Vương, Tòng Chinh Đại Vương thời nhà Đinh. Các vị tướng nhà Đinh này đều là nhân vật cụ thể có công đánh dẹp 12 sứ quân và Chiêm Thành giữ nước thuộc địa phận hai làng được nhà vua phong tướng sắc. Riêng làng Thịnh Liên vì đại bộ phận là dân chài còn thờ thêm vị thần: "Hán Giang Thủy Tộc Long Vương".

Theo cuốn lịch sử các làng ở thủ đô Hà Nội, Trung Mầu có tên nôm là làng Miêu, một làng xưa thờ quốc sư triều Lý Nguyễn Minh Không (tức Lý Quốc Sư) tại Chùa Đô. Vì có chiến tích đối với quốc gia, nhà sư đó còn được vua đưa về tưởng niệm tại Kinh đô Thăng Long. Hiện nay có đền thờ ở phố Lý Quốc Sư quận Hoàn Kiếm nội thành Hà Nội và ở chùa Bái Đính, Ninh Bình trên quê hương ông.

Danh nhân

• Công chúa Lê Ngọc Hân (1770 - 1799)
• Quận công Nguyễn Đình Huấn (1717 - 1777). Đền thờ ông đã được xếp hạng là di tích cấp quốc gia năm 1995.
• Quận công Nguyễn Đăng Doanh.
• Đặng Công Chất (1621 - 1683).
• Ngô Xuân Quảng (1945 - 1972). Tên ông được đặt cho tuyến phố từ Quốc lộ 5 tới Học viện Nông Nghiệp I.
• Lâm Văn Đoan (sinh năm 1976): Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội khóa XV tỉnh Lâm Đồng, Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội

Giao thông

Các tuyến, hệ thống giao thông quan trọng ở xã Phù Đổng:

• Quốc lộ 1 mới (km155 - km158)
• Tỉnh lộ 270: đi phường Từ Sơn
• Đường đê tả Đuống: cầu Đuống đi Trung Mầu
• Đường Dốc Lã: Yên Thường đi Trung Mầu
• Hệ thống xe buýt: 42, 54, 146, 203, 210...