Phật Dược Sư

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Dược Sư Lưu Ly Quang Phật
MedecineBuddha.JPG
Tôn Ảnh Phật Dược Sư Theo Mật Tông
PhạnBhaiṣajyaguru (भैषज्यगुरु)
Bhaiṣaijya guru vaiḍuria prabhà ràjàya tathàgatàya
Bhaiṣaijya guru vaiḍuria prabhà ràjàya tathàgatàya
Bhaiṣaijya guru tathàgatàya
Bhaiṣaijya guru vaiḍuria tathàgatàya
Mahà Bhaiṣaijya ràja buddha
TrungYàoshīfó (藥師佛); Yàoshīrúlái (藥師如來)
NhậtYakushi (薬師); Kusurishi Nyorai (薬師如来)
HànYaksayeorae, Yaksabul (약사여래, 약사불)
Mông CổОточ Манла
Tháiพระไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคต
Tây TạngSanggye Menla སངས་རྒྱས་སྨན་བླ།
ViệtPhật Dược Sư
Dược Sư Lưu Ly Quang Phật
Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Như Lai
Dược Sư Như Lai
Dược Sư Lưu Ly Như Lai
Tiêu Tai Diên Thọ Dược Sư Phật
Đại Y Vương Phật
Thông tin
Tôn kính bởiĐại thừa, Kim Cương thừa
Thuộc tínhChữa bệnh
Chủ đề Phật giáo

Phật Dược Sư (tiếng Phạn: bhaiṣajyaguru; chữ Hán: 藥師佛; nghĩa là "vị Phật thầy thuốc"), còn gọi là Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật (bhaiṣajyaguruvaidūrya-prabha-buddha; 藥師琉璃光佛), Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Như Lai (Phạn: Bhaiṣaijya guru vaiḍuria prabhà ràjàya tathàgatàya), Dược Sư Như Lai (Phạn: Bhaiṣaijya guru tathàgatàya), Dược Sư Lưu Ly Như Lai (Phạn: Bhaiṣaijya guru vaiḍuria tathàgatàya), Đại Y Vương Phật (Phạn: Mahà Bhaiṣaijya ràja buddha), Vương Thiện Đạo, do bổn nguyện của ngài là "cứu tất cả các bệnh khổ cho các chúng sinh" cho nên còn có tên Tiêu Tai Diên Thọ Dược Sư Phật[1], là vị Phật đại diện cho sự trọn vẹn của Phật quả ngự cõi phía đông (là cõi Tịnh Lưu ly). Tranh tượng của vị Phật này hay được vẽ với tay trái cầm thuốc chữa bệnh và tay mặt giữ Ấn thí nguyện.

Phật Dược Sư thường được thờ chung với Phật Thích Ca Mâu NiA Di Đà, trong đó phật Dược Sư đứng bên trái còn Phật A Di Đà đứng bên phải Phật Thích Ca. Trong kinh Dược Sư, hiện nay chỉ còn bản chữ Hánchữ Tây Tạng, người ta đọc thấy 12 lời nguyện của vị Phật này, thệ cứu độ chúng sinh, với sự giúp đỡ của chư Phật, Bồ Tát và 12 vị Hộ phápThiên vương.

Tại Trung Quốc, Tây Tạng, Nhật BảnViệt Nam, Phật Dược Sư được thờ cúng rộng rãi.

Các Đức Phật Dược Sư[sửa | sửa mã nguồn]

Thông Thường có 7 Đức Phật Dược Sư, hoặc 8 Đức Dược Sư (nếu cộng thêm Đức Thích Ca Mâu Ni), hạnh nguyện của các Ngài rất tương đồng như giúp chúng sinh được cứu khổ ban vui, sinh vào thiện đạo,thân hình đầy đủ các căn, được giàu có, xinh đẹp, thọ mạng dài lâu, tiêu trừ các tội lỗi về phạm giới khuyết giới, tiêu trừ các tội trộm cắp nghèo khó, giúp trừ các bệnh khổ thân tâm ma quỷ ám hại, được vãng sinh Tịnh Độ....

Bản Hán văn bên Trung Quốc nguyên có 7 bộ Kinh Dược Sư tương ứng với công đức bản Nguyện của 7 vị Phật gọi là Kinh Thất Phật Dược Sư Bản Nguyện Công Đức phần nói về 6 Đức Dược Sư là Quyển Thượng và phần nói về Đức Dược Sư Lưu Ly Quang là quyển hạ, tuy vậy khi truyền sang Việt Nam thì chỉ có 1 bộ Bản Nguyện Công Đức của Phật Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai do Ngài Pháp Sư Huyền Trang dịch, nguyên nhân cũng do một phần Việt Nam thịnh hành pháp môn Trì danh hiệu Phật.

Danh hiệu của 7 Vị Như Lai như sau:

Thứ Tự Danh hiệu Cõi Tịnh Độ Ghi Chú
1 Thiện Danh Xưng Cát Tường Vương Như Lai Quang Thắng Thế giới Toàn thân màu vàng
2 Bảo Nguyệt Trí Nghiêm Quang Âm Tự Tại Vương Như Lai Diệu Bảo Thế giới Toàn thân màu vàng đỏ
3 Kim Sắc Bảo Quang Diệu Hạnh Thành Tựu Như Lai Viêm Mãn Hương Tích Thế giới Toàn thân màu vàng nhạt
4 Vô Ưu Tối Thắng Cát Tường Vương Như Lai Vô Ưu Thế giới Toàn thân sắc hồng
5 Pháp Hải Lôi Âm Như Lai Pháp Tràng Thế giới Toàn thân sắc vàng
6 Pháp Hải Thắng Huệ Du Hý Thần Thông Như Lai Thiện Trụ Bảo Hải Thế giới Toàn thân sắc đỏ
7 Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Như Lai Tịnh Lưu Ly Thế giới Toàn thân màu xanh ngọc lưu ly

Các lời nguyện của Phật Dược Sư[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Phát hào quang chiếu sáng mọi chúng sinh.
  2. Cho chúng sinh biết đến Nhất thiết trí của mình.
  3. Cho chúng sinh thực hiện được ước nguyện.
  4. Hướng dẫn chúng sinh đi trên đường Đại thừa.
  5. Giúp chúng sinh giữ giới hạnh.
  6. Giúp chúng sinh chữa lành các thứ bệnh do sáu giác quan sinh ra.
  7. Chữa bệnh thuộc về thân tâm cho mọi chúng sinh.
  8. Cho phụ nữ tái sinh trở thành nam giới.[2]
  9. Tránh cho chúng sinh khỏi rơi vào tà kiếp và giúp trở về chính đạo.
  10. Tránh cho chúng sinh khỏi tái sinh trong thời mạt pháp.
  11. Đem thức ăn cho người đói khát.
  12. Đem áo quần cho người rét mướt.

Đà-la-ni và chân ngôn[sửa | sửa mã nguồn]

namo bhagavate bhaiṣajyaguru
vaiḍūryaprabharājāya tathāgatāya
arhate samyaksambuddhāya tadyathā:
oṃ bhaiṣajye bhaiṣajye bhaiṣajya-samudgate svāhā.
Phiên âm tiếng Việt:

Trong đó, câu cuối của Đà-la-ni: oṃ bhaiṣajye bhaiṣajye bhaiṣajya-samudgate svāhā được xem như là chân ngôn của Phật Dược Sư. Ngoài ra còn nhiều câu chú khác được sử dụng trong các trường phái khác nhau của Kim Cương thừa.

  • Tiểu chú có tên gọi là Dược Sư Phật tâm chú:
oṃ hulu hulu caṇḍali mataṅgi svàhà [1].

Vai trò trong Phật giáo Tây Tạng[sửa | sửa mã nguồn]

Hành trì Đức Phật Dược sư, the Supreme Healer (hay Sangye Menla ở Tây Tạng) không chỉ là một phương thuốc mạnh mẽ để chữa bệnh và tăng sức mạnh chữa lành bệnh cho bản thân và người khác, mà còn giúp chiến thắng khổ đau bên trong, cả sự hận thù và ngu dốt, như vậy hành thiền qua Đức Phật Dược sư có thể giúp giảm bệnh tật và đau khổ về thể chất và tinh thần.

Thần chú Đức Phật Dược sư cực kỳ mạnh mẽ để chữa lành bệnh tật và thanh lọc nghiệp xấu. Một hình thức thực hành từ vị Phật thầy thuốc được thực hiện khi một người bị bệnh nặng. Bệnh nhân phải trì chú này 108 lần trên một ly nước. Nước trong ly bây giờ được tin là sự ban phước lành bởi sức mạnh của thần chú và sự gia trì của chính đức Phật Dược sư, sau đó nước được cho bệnh nhân uống. Phương pháp này được thực hành lặp lại hằng ngày cho đến khi bệnh được chữa khỏi.

Tranh tượng[sửa | sửa mã nguồn]

Chư Vị Quyến Thuộc[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hai Vị Bồ Tát: hai vị này ở cõi Tịnh Lưu Ly, giữ vững được Kho Báu Chính Pháp của Phật Dược Sư và sau này sẽ lên Ngôi Phật:
1 Nhật Quang Biến Chiếu Bồ Tát
2 Nguyệt Quang Biến Chiếu Bồ Tát
  • Mười Hai Đại tướng Dược Xoa là các Hộ pháp phò trợ các hành giả tu trì pháp Dược Sư, còn gọi là: Kim Cang Lực Sĩ. Ngoài ra 12 vị này còn có 84.000 quyến thuộc
Thứ Tự Danh hiệu phiên âm Hán dịch Là Hóa Thân Của Phật, bồ tát Ghi chú
1 Cung Tỳ La Cực Uý Di Lặc bồ tát Thân vàng, tay cầm bảo xử
2 Phạt Chiết La Kim Cang Đại Thế Chí bồ tát Thân Trắng, tay cầm bảo kiếm
3 Mê Súy La Chấp Nghiêm Phật A Di Đà Thân Vàng, tây cầm bổng hoặc độc cổ
4 An Để La Chấp Tinh Quan Thế Âm bồ tát Thân xanh lục, tay cầm bảo chùy hoặc bảo châu
5 Át Nể La Chấp Phong Ma Lợi Chi Bồ Tát Thân đỏ, tay cầm bảo xoa hoặc mũi tên
6 San Để La Cư Ngoại Hư Không Tạng bồ tát Thân khói lam, tay cầm bảo kiếm hoặc loa bối
7 Nhân Đạt La Chấp Lực Địa Tạng bồ tát Thân đỏ, tay cầm bảo côn hoặc mâu
8 Ba Di La Chấp Ẩm Văn Thù Sư Lợi bồ tát Thân đỏ, tay cầm bảo chùy hoặc cung tên
9 Ma Hổ La Chấp Ngôn Phật Dược Sư Thân trắng, tay cầm rìu búa
10 Chân Đạt La Chấp Tưởng Phổ Hiền bồ tát Thân vàng, tay cầm quyến sách hoặc bảo bổng
11 Chiêu Đổ La Chấp Động Kim Cang Thủ Bồ tát Thân xanh, tay cầm bảo chùy
12 Tỳ Yết La Viên Tác Phật Thích Ca Thân đỏ, tay cầm bảo luân hoặc tam cổ

Các Bản dịch Kinh[sửa | sửa mã nguồn]

Tên Kinh Dịch giả niên đại dịch ghi chú
Kinh Bạt trừ quá tội sinh tử đắc độ Bạch Thi Lợi Mật Đa La 317-322 Đông Tấn Xếp vào quyển 12 Kinh Quán Đỉnh, dịch từ Phạn sang Hán
Kinh Dược Sư Lưu Ly Quang Huệ Giản 457, Lưu Tống dịch từ Phạn sang Hán
Kinh Dược Sư Như Lai Bản Nguyện Công Đức Đạt Ma Cấp Đa 615, Tùy dịch từ Phạn sang Hán
Kinh Dược Sư Lưu Ly Như Lai Bản Nguyện Công Đức Huyền Trang 650, Đường dịch từ Phạn sang Hán
Kinh Dược Sư Lưu Ly Quang Thất Phật Bản Nguyện Công Đức Nghĩa Tịnh 707, Đường Xếp vào tập 14 Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh, dịch từ Phạn sang Hán
Kinh Dược Sư Tuệ Nhuận khoảng năm 1935,Bảo Đại, Nhà Nguyễn, Việt Nam dịch từ Hán sang Việt

Các Mẩu chuyện cảm ứng niệm Phật Dược Sư[sửa | sửa mã nguồn]

1. Đời Đường, ở miền Biên Châu, có cô con gái nghèo, sống trong cảnh lẽ loi côi cút. Gia tài trong nhà duy vỏn vẹn có 1 đồng tiền. Cô tự nghĩ: “Đồng tiền này không thể làm tư lương cho một đời sống. Thôi, ta hãy đem cúng dường Phật để gieo phước đức về sau”. Nghĩ đoạn, cô đem 1 đồng tiền đến chùa chí thành đảnh lễ, cúng dường trước tượng Phật Dược Sư.

Bấy giờ ở huyện gần đó, có người nhà giàu goá vợ sớm, tìm nơi chắp nối đã lâu mà không có chỗ nào vừa ý. Bảy hôm sau khi cô gái cúng dường Phật, anh này cũng đến chùa cầu nguyện Phật Dược Sư chỉ điểm cho được gặp người vợ hiền.

Đêm về anh nằm mộng được mách bảo phải cưới cô gái nghèo kia làm vợ. Kết cuộc, cô gái nghèo cúng dường Phật được anh nhà giàu ưng ý chọn làm vợ. Và vợ chồng nọ cùng sống trong hạnh phúc, giàu sang (theo Minh Chí ký)

2. Ở Thiên Trúc, có người thuộc dòng giàu sang, nhưng làm ăn sa sút đến độ nợ nần rồi phải đi xin ăn. Trước tiên, thân bằng còn giúp; sau ông đi đến đâu, người thân kẻ sơ trông thấy cũng đều đóng cửa. Do đó, mọi người đều đùa gọi ông là Bế Môn (đóng cửa).

Một hôm, trong tâm niệm buồn, ông đến ngôi chùa thờ Phật Dược Sư. Ông chắp tay đi nhiễu xung quanh tượng và chí thành sám hối. Xong, ông ngồi trước tượng Phật Dược Sư chuyên niệm danh hiệu Nam mô Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai. Đêm cuối cùng của ngày thứ 5, thân tâm mờ mệt, bỗng thấy Phật Dược Sư hiện thân tướng tốt đẹp bảo: “Do ngươi sám hối và niệm danh hiệu Ta nên túc nghiệp đã dứt, sẽ được hưởng cảnh giàu sang. Mau về ngôi nhà cũ của cha mẹ ngươi, khai quật nơi nền, sẽ tìm được kho báu”.

Tỉnh lại, ông vội chắp tay lễ Phật, trở về ngôi nhà cũ của cha mẹ. Đến nơi thấy tường vách xiêu đổ, rường cột đã mục nát. Trải qua 2 ngày, ông vừa dọn dẹp vừa đào nền theo chỗ Phật Dược Sư mách bảo, liền tìm thấy được những cái chum vàng bạc của tổ tiên xưa. Ông lại giàu có, nhà cửa huy hoàng, vật dụng tôi đòi sung túc (theo Tam bảo ký).

3. Đời Đường, Trương Lý Thông lúc 27 tuổi, gặp thầy tướng bảo: “Thọ số ông rất ngắn, sợ e không đến 31 tuổi!”.

Lý Thông nghe nói lo buồn, tìm đến vị danh tăng là ngài Mật Công hỏi han.

Ngài Mật Công bảo: “Việc ấy không đáng ngại. Nếu ông thành kính thọ trì hoặc viết chép Kinh Dược Sư, thì có thể được tăng thọ”.

Lý Thông thưa: “Tôi việc quan bận buộc quá nhiều, sợ e khó thường thọ trì, xin tạm biên chép kinh trước”. Liền thỉnh quyển kinh về thành kính tự biên chép. Mới chép được 1 quyển thì công việc lại đến dồn dập, chưa kịp tiếp tục thêm. Tình cờ vị thầy tướng cũ lại gặp Thông, lấy làm lạ bảo: “Thật là điều hy hữu! Ông có làm công đức chi mà tướng diện lại thay đổi, sống được thêm 30 năm nữa”.

Trương Lý Thông thuật lại việc chép kinh. Nhiều người nghe chuyện phát tâm hướng về Phật pháp (theo Tam bảo ký).

4. Nước Thiên Trúc, có người Bà La Môn, nhà tuy giàu sang mà kém phần tử tức. Do đó, ngày đêm ông hằng cúng lễ cầu nguyện với Tự Tại Thiên, xin ban cho đứa con. Mấy năm sau, vợ ông có thai, khi đủ tháng, sanh được 1 bé trai dung sắc xinh đẹp, ai trông thấy cũng yêu mến.

Một hôm, có nhà tu phái Ni Kiền Tử đến khất thực, nhân xem tướng rồi bảo: “Đứa bé này tuy cốt cách tươi tốt, nhưng có nét yểu không thể kế thừa gia nghiệp, chỉ còn sống được 2 năm nữa mà thôi!”. Vợ chồng Bà la môn nghe nói như người bị trúng tên độc, hằng ngày đem lòng sầu muộn, thân thể héo gầy.

Vừa có Sa môn đệ tử Phật đi đến, Bà La Môn liền thuật lại mọi việc.

Vị Sa môn này bảo: “Chớ nên ưu phiền, việc hoạ tai đều có thể chuyển đổi. Tôi sẽ chỉ vẽ cho ông, hãy tạo hình tượng Đức Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai và tụng niệm cúng dường, tất đứa bé sẽ được tiêu tai, tăng diên thọ".

Bà La Môn vui mừng nhất nhất sắm sửa theo lời chỉ bảo, đúng như pháp thức, thiết lễ tụng niệm, cúng dường Phật Dược Sư.

Cuộc lễ vừa hoàn mãn, đêm ấy, Bà La Môn nằm mộng thấy 1 vị Minh quân, ôm sổ bộ đến bảo: "Ông đã theo Nghi Thất Phật tạo tượng cúng dường, do duyên phước đó mà con trai của ông sẽ sống thêm được 50 năm nữa" . Về sau, sự việc quả y lời (theo Tam bảo ký).

5. Đời Đường, ông Trương Tạ Phu đau nặng, gia đình thỉnh chư Tăng tụng Kinh Dược Sư suốt 7 ngày đêm. Ngay đêm hoàn kinh, Trương nằm mộng thấy chúng Tăng đem kinh đắp trên mình. Khi thức dậy, bệnh lui giảm rồi lành hẳn.

Ông đem điều này thuật lại cho người nhà biết, và tin rằng mình được mạnh khỏe là do nhờ năng lực tụng kinh Dược Sư (theo Tam bảo ký).

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]


Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]