Quỳnh Đôi

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search

Quỳnh Đôi là một xã thuộc huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

Địa lý - Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Xã nằm cách Quốc lộ 1A khoảng 3 km về phía đông, cách thị trấn Cầu Giát khoảng 5 km về phía Đông Bắc.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Năm thứ II Xương Phù (1378) có 3 ông tổ họ Hồ, họ Nguyễn, họ Hoàng đến khai phá mà lập ra trang Thổ Đôi (xưa sử chép Quỳnh Đôi là Hoàn Hậu, thực ra Quỳnh Đôi là một thôn trong xã Hoàn Hậu).

Văn hóa - Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

Quỳnh Đôi nổi tiếng là cái nôi văn hóa lâu đời. Quỳnh Đôi xưa chỉ có 2 nghề: đi học và dệt lụa, làm nghề nông ít vì ít ruộng.

Thời ấy phong kiến, Quỳnh Đôi có 531 sinh đồ (Tú tài), 203 hương cống (cử nhân) với 958 lượt người đỗ 116 khoa thi Hương trong đó có đến 13 Giải nguyên, 4 phó bảng: Hồ Bá Ôn, Phan Duy Phổ, Hoàng Mậu, Lê Xuân Mai; 6 tiến sĩ: Hồ Sĩ Tân, Phan Hữu Tính, Hồ Sĩ Tuần, Văn Đức Giai, Nguyễn Sĩ Phẩm, Dương Thúc Hạp; 2 hoàng giáp: Hồ Phi Tích, Hồ Sĩ Đống; 1 thám hoa: Dương Cát Phủ; 1 bảng nhãn: Hồ Sĩ Dương.

Thời Pháp thuộc, người đỗ thủ khoa trường Đại học Luật khoa đầu tiên ở Đông Dương là Nguyễn Xuân Dương (sau này là Chánh nhất Tòa thượng thẩm Bắc Bộ rồi Chánh án Hà Nội). Người đỗ cử nhân Luật khoa cuối cùng thời đó là Phạm Đình Tân (sau này là chuyên viên cao cấp về pháp chế). Cũng trong thời kỳ này, người duy nhất trong cả nước được giải thưởng của Bảo Đại trong một kỳ thi đặc biệt (Concours général) là ông Nguyễn Đình Lương.

Di tích - Danh thắng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đền Thần (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
  • Đình làng Quỳnh Đôi (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
  • Nhà thờ họ Hồ (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
  • Nhà thờ họ Nguyễn (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
  • Nhà thờ họ Hoàng (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
  • Nhà thờ cụ Hồ Sỹ Dương (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
  • Nhà thờ Quỳnh Quận công Hồ Phi Tích (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
  • Nhà thờ và khu lăng mộ cụ Hồ Tùng Mậu (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
  • Nhà thờ họ Dương (di tích lịch sử, văn hóa cấp tỉnh)
  • Nhà bia tưởng niệm Thi sĩ Hồ Xuân Hương
  • Khu mộ Anh hùng Cù Chính Lan
  • Đài tưởng niệm các chiến sĩ cộng sản hy sinh trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931

Những người có học hàm, học vị, có công, anh hùng, các tướng lĩnh...[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Các ông: Hồ Hồng, Nguyễn Thạc, Hoàng Khánh năm 1378 thành lập làng Thổ Đôi Trang.
  2. Dương Văn Khai, là người đầu tiên được mời về dạy học ở làng.
  3. Hồ Thị Thai, bà có công thuê người đào giếng Bà Cả.
  4. Hồ Ước Lễ, đậu Thái học sinh (là người đầu tiên của làng thi đỗ khoa thi).
  5. Hồ Nhân Hy, người có công xây dựng nhà Thánh, chùa Quỳnh Thiên (chùa An Thái) và xây dựng Hiền Từ
  6. Dương Cát Phủ, Thám hoa, làm quan thời Hậu Lê
  7. Hồ Sĩ Dương, Tiến sĩ, Bảng nhãn, chức: Tham tụng (Tể tướng trong triều) thời Hậu Lê.
  8. Trương Thị Thành (phu nhân ông Hồ Sĩ Dương), bà có công đưa nghề mộc về làng.
  9. Hồ Sĩ Tôn, Tiến sĩ, làm quan triều Hậu Lê.
  10. Hồ Phi Tích (Quỳnh Quận công), Tiến sĩ, Hoàng giáp, chức: Thượng thư Bộ binh, Bồi tụng (phó Tể tướng) thời Hậu Lê.
  11. Đàm Thị (phu nhân ông Hồ Phi Tích), bà có công đưa nghề lụa về làng
  12. Hồ Sĩ Tân, Tiến sĩ, làm quan triều Hậu Lê.
  13. Hồ Sĩ Đống, Tiến sĩ, Hoàng giáp, làm quan sứ giả triều Hậu Lê.
  14. Phan Hữu Tính, Tiến sĩ, làm quan triều Nguyễn.
  15. Hồ Sĩ Tuần, Tiến sĩ, làm quan triều Nguyễn.
  16. Văn Đức Giai, Tiến sĩ, làm quan triều Nguyễn.
  17. Nguyễn Sĩ Phẩm, Tiến sĩ, làm quan triều Nguyễn.
  18. Dương Thúc Hạp, Tiến sĩ
  19. Hồ Xuân Hương (Bà chúa thơ Nôm)
  20. Phạm Đình Toái, Cử nhân, làm quan triều Nguyễn. Tác giả: cuốn sách "Đại Nam - Quốc sử diễn ca", là người đứng ra xây dựng đình làng
  21. Hồ Phi Hội, Cử nhân, Tác giả: cuốn sách "Quỳnh Đôi cổ kim sự tích hương biên".
  22. Dương Quế Phổ (Bằng gì?)
  23. Hồ Bá Ôn, Phó bảng, Án sát thành Nam Định.
  24. Phan Duy Phổ, Phó bảng
  25. Hoàng Mậu, Phó bảng
  26. Lê Xuân Mai, Phó bảng
  27. Hồ Trọng Điền, Phó bảng
  28. Hoàng Huy Xán, Hàn Lâm Đại Chiếu.
  29. Dương Văn Lan, Cử nhân, Bí thư tỉnh ủy Quy Nhơn.
  30. Hồ Học Lãm, Cử nhân, Chủ nhiệm Biện sứ xứ Việt Minh hải ngoại.
  31. Hoàng Văn Hoan (Hoàng Ngọc Ân) nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội.
  32. Hồ Tùng Mậu (tức Hồ Bá Cự) Chí sĩ cách mạng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng Thanh tra chính phủ.
  33. Hoàng Văn Hợp, Liệt sĩ cách mạng kháng chiến chống Pháp (1930-1931), nguyên Huyện ủy viên, huyện ủy Quỳnh Lưu.
  34. Phan Hữu Khiêm, nguyên Bí thư huyện ủy Quỳnh Lưu, đại biểu Quốc hội khóa I.
  35. Nguyễn Xuân Dương, đậu thủ khoa Luật đầu tiên, nguyên Chánh án Tòa án Hà Nội, đại biểu Quốc hội các khóa II, III và IV.
  36. Cù Chính Lan, Anh hùng LLVT nhân dân (chống Pháp).
  37. Hoàng Ngọc Nhân, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng.
  38. Hồ Viết Thắng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Lương thực - Thực phẩm.
  39. Lê Xuân Tương (tức Lê Huy Bảo), nguyên Phó ban thường trực Ban tổ chức Trung ương.
  40. Hoàng Ngọc Nhân, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng.
  41. Hồ Mỹ Xuyên, nguyên phó Bí thư tỉnh ủy Nghệ An.
  42. Dương Ngọc Võ, nguyên phó Bí thư tỉnh ủy Nghệ An, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Điện lực miền Bắc.
  43. Phan Cự Đệ, Giáo sư, Viện sĩ, Nhà giáo nhân dân, nguyên Giám đốc Trung tâm nghiên cứu văn hóa quốc tế.
  44. Phan Cự Nhân, Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo nhân dân, nguyên phó Hiệu trưởng trường Đại học sư phạm Hà Nội
  45. Phan Cự Tiến, Giáo sư, Tiến sĩ, Viện sĩ hàn lâm quốc tế, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Địa chất khoáng sản quốc gia Việt Nam.
  46. Văn Như Cương, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Toán học, nguyên Ủy viên Hội đồng Giáo dục quốc gia Việt Nam, Hiệu trưởng Trường THPTDL Lương Thế Vinh, Hà Nội
  47. Hoàng Trung Thông, Nhà thơ, nguyên Viện trưởng Viện văn học Việt Nam.
  48. Dương Quân (Dương Tự Cường), Nhà thơ trào phúng.
  49. Dương Viên, Tổng thư ký Hội nghệ sĩ tạo hình Việt Nam, đại biểu Quốc hội khóa VIII. IX
  50. Phan Tam Đồng, phó Giáo sư, Tiến sĩ, nguyên Chủ tịch HĐQT - Tổng giám đốc Tổng công ty Muối Việt Nam.
  51. Nguyễn Xuân Dũng, Giáo sư, Tiến sĩ, Viện sĩ, nguyên phó Giám đốc Trung tâm giáo dục và phát triển sắc ký Việt Nam.
  52. Hồ Sĩ Bằng, nguyên Viện trưởng Viện quan hệ quốc tế, thuộc Viện Mác - Lê nin - Hồ Chí Minh.
  53. Hồ Như Hươn, nguyên phó Vụ trưởng, chuyên viên cao cấp Ban đối ngoại Trung ương.
  54. Hồ Sĩ Giàng, phó Vụ trưởng Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng, nay là Văn phòng Chủ tịch nước.
  55. Nguyễn Văn Bàng, phó Giáo sư, Tiến sỹ, Nhà giáo ưu tú, Bác sĩ.
  56. Hoàng Văn Lân, phó Giáo sư, nguyên giảng viên khoa Lịch sử Đại học Vinh.
  57. Hồ Sĩ Giao, phó Giáo sư
  58. Nguyễn Như Thung, phó Giáo sư
  59. Dương Như Xuyên, phó Giáo sư
  60. Hồ Ngọc Luyện, phó Giáo sư
  61. Phan Đình Thắm, phó Giáo sư
  62. Phan Thị Tình, phó Giáo sư
  63. Hồ Trung Thông, phó Giáo sư
  64. Nguyễn Văn Bàng, phó Giáo sư
  65. Hồ Việt Hạnh, phó Giáo sư
  66. Hồ Sĩ Sơn, phó Giáo sư
  67. Hồ Trọng Hoài, phó Giáo sư
  68. Hồ Tố Lương, phó Giáo sư
  69. Hoàng Thị Thơ, phó Giáo sư
  70. Hoàng Nhật Tân, Tiến sĩ, Nhà sử học.
  71. Hồ Thị Xinh, Anh hùng lao động.
  72. Hồ Anh Dũng, nguyên Tổng giám đốc Đài truyền hình Việt Nam, đại biểu Quốc hội các khóa VIII, IX.
  73. Hồ Đức Việt, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị - Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Trưởng ban Tổ chức Trung ương, đại biểu Quốc hội các khóa IX, X, XII.
  74. Hồ Thị Kim Thoa, nguyên Thứ trưởng Bộ Công thương.
  75. Nguyễn An Vinh, nguyên Bí thư tỉnh ủy - Chủ tịch HĐND tỉnh Đắc Lắc, đại biểu Quốc hội khóa IX.
  76. Nguyễn Như Vỹ, nguyên phó Bí thư thường trực tỉnh ủy - Chủ tịch HĐND tỉnh Nghệ An, đại biểu Quốc hội các khóa IX, X.
  77. Phan Duy Dinh, nguyên Bí thư tỉnh ủy Tây Ninh và Bà Rịa - Vũng Tàu.
  78. Lê Xuân Thủy, nguyên phó Bí thư Đảng ủy Đặc khu Bà Rịa - Vũng Tàu.
  79. Hồ Sĩ Hành, nguyên phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai.
  80. Hồ Quang Hóa, Thiếu tướng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên phó Tư lệnh - Tham mưu trưởng Mặt trận....? Quân tình nguyện VN tại CPC.
  81. Phạm Dũng Tiến, Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, nguyên phó Chủ nhiệm kiêm Tham mưu trưởng Tổng cục Kỹ thuật, Quân đội nhân dân Việt Nam.
  82. Hồ Sĩ Hậu, Thiếu tướng, nguyên Cục trưởng Cục kinh tế, Bộ Tổng tham mưu, Quân đội nhân dân Việt Nam.
  83. Hồ Anh Thắng, Thiếu tướng, Nhà báo, nguyên Giám đốc Trung tâm phát thanh, truyền hình Quân đội nhân dân, nguyên phó TBT Báo Quân đội nhân dân.
  84. Hồ Bá Vinh, Thiếu tướng, phó Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị, Quân đội nhân dân Việt Nam.
  85. Hồ Sĩ Tiến, Thiếu tướng, nguyên Cục trưởng Cục cảnh sát điều tra hình sự, Bộ Công an.
  86. Hồ Quang Lợi, Đại tá, Nhà báo, nguyên phó TBT Báo QĐND, nguyên Trưởng ban Tuyên giáo thành ủy Hà Nội, hiện nay là phó Chủ tịch thường trực, Hội nhà báo Việt Nam.
  87. Hồ Phi Phục, nguyên Trưởng ban Dân vận tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch UBMT Tổ quốc tỉnh Nghệ An.
  88. Hồ Xô Viết, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan, Tổng biên tập báo Quốc tế, thuộc Bộ Ngoại giao.
  89. Đinh Hoàng Thắng, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Bungari.
  90. Hoàng Hồ Thịnh, Đại sứ Việt Nam tại Mông Cổ.
  91. Hồ Ngọc Hải, nguyên phó Chủ tịch Viện KHXH & NV thuộc Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam.
  92. Hồ Anh Thái, Tiến sĩ Văn học, nguyên Tổng thư ký Hội nhà văn Việt Nam, hiện nay là phó Đại sứ quán Việt Nam tại Indonexia.
  93. Hồ Đức Thành, nguyên phó Trưởng ban Tổ chức tỉnh ủy, nguyên Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Nghệ An.
  94. Hồ Quang Thành, Giám đốc Sở Thông tin - Truyền thông tỉnh Nghệ An.
  95. Dương Huy (tức Phạm Duy Hương), nguyên Chủ tịch Hội văn học nghệ thuật tỉnh Nghệ An, nguyên Tổng biên tập tạp chí Sông Lam.
  96. Hồ Anh Tài, Tổng biên tập báo Đại biểu nhân dân, thuộc Văn phòng Quốc hội.
  97. Hoàng Tân Hưng Tiến sĩ Hội họa.
  98. Phạm Thị Loan, Chủ tịch HĐQT - Tổng giám đốc Tập đoàn Việt Á, đại biểu Quốc hội khóa XI.
  99. ...

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]