Alexandros IV của Macedonia

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Alexander IV Aegus
Basileus của Macedon
Roxana with Alexander IV Aegus the son of Alexander the Great.jpg
An imaginary painting of Alexander IV with his mother.
Tại vị 323-309 BC
Tiền nhiệm Alexander III
Kế nhiệm Philip III
Thông tin chung
Tên đầy đủ Alexander Aegus
Thân phụ Alexander III của Macedonia
Thân mẫu Roxana của Bactria
Tôn giáo Đa thần giáo Hy Lạp

Alexandros Aegus (hay Alexander IV) (323 - 309 TCN) là con trai của Alexandros Đại đế (Alexandros III của Macedonia) và công chúa Roxana, của Bactria.

Sinh ra[sửa | sửa mã nguồn]

Do Roxana đã mang bầu khi chồng bà mất và giới tính của đứa bé chưa được biết, cho nên có một mối chia rẽ trong quân đội của Macedonia về thứ tự kế vị. Trong khi các tướng lĩnh chỉ huy Hoplite (tương tự bộ binh nặng) ủng hộ bác của đứa bé là Philip III (người bị động kinh và không hợp pháp vương vị), thì Perdiccas, chỉ huy của hetairoi (lực lượng kị binh chủ chốt của quân đội Macedonia) đã thuyết phục họ đợi với hy vọng rằng đứa trẻ sinh ra sẽ là trai. Các phe phái đã thỏa hiệp và quyết định Perdiccas sẽ làm nhiếp chính của đế quốc này trong khi Philip sẽ nhận chức, nhưng với chức vụ tượng trưng chứ không có thực quyền. Nếu đứa trẻ là trai, cậu bé sẽ làm vua. Alexandros IV sinh vào tháng 8 năm 323 trước Công nguyên.

Nhiếp chính[sửa | sửa mã nguồn]

Sau một thời kì nhiếp chính và một chiến dịch quân sự thất bại tại Ai Cập, và một cuộc nổi loạn trong quân đội, Perdiccas bị ám sát bởi những tướng lĩnh cấp cao của ông vào tháng 5 hay tháng 6 năm 321 hoặc 320 TrCN (vấn đề với niên đại của Diodorus là không chắc chắn). Sau đó, Antipater trở thành nhiếp chính sau cuộc phân chia tại Triparadisus. Ông đã mang Roxana cùng với 2 vị vua tới Macedonia và để lại các vùng lãnh thổ đã chinh phục được trước đây ở Ai Cập và châu Á dưới quyền của các phó vương (xem diadochi). Khi Antipater mất năm 319 TCN ông đã để Polyperchon, một thống chế Macedonia từng phục vụ vua Philip II và Alexandros đại đế, như là người kế nhiệm ông, bỏ qua con trai ông, Cassander.

Nội chiến[sửa | sửa mã nguồn]

Cassander tự liên minh với Ptolemy I Soter, Antigonus và Eurydice, người vợ đầy tham vọng của vua Philip Arrhidaeus, và tuyên chiến vì giành chức vị nhiếp chính. Để chống lại, Polyperchon đã liên minh với Eumenes và Olympias.

Mặc dù Polyperchon đã thành công vào thời gian đầu với việc kiểm soát các thành phố Hy Lạp nhưng hạm đội của ông đã bị tiêu diệt bởi Antigonus trong năm 318 TCN. Sau trận chiến, Cassander hầu như kiểm soát toàn bộ Macedon. Polyperchon bị buộc phải chạy trốn đến Epirus, mang theo Roxana và Alexander trẻ. Một vài tháng sau, Olympias đã có thể thuyết phục người họ hàng của bà Aeacides của Epirus hỗ trợ Polyperchon tấn công giành lại Macedonia. Khi Olympias tới chiến trường, quân đội của Eurydice đã từ chối chống lại mẹ của Alexander và bỏ theo Olympias, tạo điều kiện cho Polyperchon và Aeacides dễ dàng chiếm lại Macedonia. Philip và Eurydice bị bắt và hành quyết ngày 25 tháng 12, năm 317 TrCN, để cho một mình Alexander IV trên ngai vua, và Olympias làm nhiếp chính của ông.

Cassander quay trở lại vào năm sau (316 TCN), chinh phục Macedonia một lần nữa. Olympias ngay lập tức bị hành quyết, trong khi nhà vua và mẹ của ông bị bắt làm tù binh và bị giam giữ tại pháo đài Amphipolis dưới sự giám sát của Glaucias. Mãi đến khi giữa các thống chế Cassander, Antigonus, Ptolemy, và Lysimachus có một sự thỏa hiệp đình chiến, chấm dứt cuộc chiến tranh Diadoch lần thứ ba trong năm 311 TCN, hiệp ước hòa bình đã công nhận quyền của Alexander IV và có quy định rõ rằng khi ông đến tuổi thì sẽ thừa kế ngai vua từ Cassander.

Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Sau hiệp ước, những người bảo vệ của triều đại Argead bắt đầu tuyên bố rằng Alexander IV bây giờ đã trưởng thành và rằng một nhiếp chính không còn cần thiết. Cassander phản ứng ngay lập tức: ông ta ra lệnh cho Glaucias ám sát bí mật vị vua 13 tuổi. Mệnh lệnh ngay lập tức được chấp hành, Alexander và mẹ của mình bị đầu độc đến chết.

Một trong những lăng mộ hoàng gia phát hiện bởi nhà khảo cổ học Manolis Andronikos trong cái gọi là "Great tumulus" ở Vergina năm 1977 / 8 được tin là thuộc về Alexander IV.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Alexandros IV của Macedonia
Sinh: 323 TCN Mất: 309 TCN
Tiền vị:
Philip III
Vua của Macedonia
323–309 TCN
Kế vị
Cassander
Vua của châu Á
323–309 TCN
Kế vị
Seleucus I Nicator
Pharaoh của Ai Cập
323–309 TCN
Kế vị
Ptolemy I Soter