Lý Khác (Ngô vương)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Lý Khác (tiếng Trung: 李恪; 619-653) , là một thân vương và tướng lĩnh thời nhà Đường. Ông cũng là hoàng tử thứ ba của Đường Thái tông Lý Thế Dân. Ông được xem là người con tài năng nhất của Lý Thế Dân và từng được Lí Thế Dân khen ngợi là giống mình nhất trong các vị Hoàng tử , có lẽ cũng chính vì thế mà Trưởng Tôn Vô Kỵ sau này đã hãm hại ông sau .

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Lý Khác sinh năm 619 trong thời đại cai trị của ông nội ông là Đường Cao Tổ Lý Uyên , mẹ là Dương phi, vốn là con gái của Tùy Dạng Đế. Do cha ông lập nhiều công trạng nên chưa đầy năm, ông đã được phong làm Trường Sa Quận vương , đến năm 626 thì đổi phong Hán Trung Quận Vương .

  • Năm 628 , ông được phong làm Thục Vương , lĩnh chức Đô đốc 6 châu : Ích , Giản , Miên , Gia , Miên , Cung , Long kiêm Ích châu Thứ sử .
  • Năm 631 , đổi phong Đô đốc 4 châu : Tần , Thành , Vị , Vũ kiêm Tần Châu Thứ sử .
  • Năm 633 , đổi phong Đô đốc 7 châu : Tề , Truy , Thanh , Cử , Lai , Mật kiêm Tề châu Thứ sử .
  • Năm 636 , cải phong Ngô Vương và được quyền thế tập , phong Đô đốc Đàm châu sau cải phong Đô đốc Yên châu , chính thức trở thành phiên vương .
  • Năm 637, đổi phong Đô đốc 5 châu : An , Tùy , Uẩn , Miện , Phúc kiêm thứ sử Yên châu .Tháng mười năm đó , ông bị Ngự Sử tố cáo đi săn bắn gây nhũng nhiễu dân chúng và con trai nhũ mẫu cờ bạc , ông bị miễn chức Đô đốc và tước đi 600 hộ .
  • Năm 643, thái tử Lý Thừa Càn âm mưu tạo phản, Đường Thái Tông phế Thừa Càn làm thứ dân , ngôi vị thái tử bị bỏ trống . Theo lệ nhà Đường , một trong hai người con trai còn lại của Hoàng Hậu là Nguy Vương Lý Thái và Tấn Vương Lí Trị được ưu tiên chọn lựa kế vị . Đường Thái Tông Lý Thế Dân ông cho rằng Lý Trị yếu đuối, thiếu quyết đoán, khó trị vì được, do vậy lúc đầu ông định lập Nguy Vương Lý Thái nhưng lại thấy con người Lí Thái thiếu đức , nhiều triều thần trong đó Trưởng Tôn Vô Kỵ phản đối nên đã lập Tấn Vương Lí Trị làm thái tử. Được một thời gian , không hài lòng với Lí Trị , ông lại muốn truyền cho Ngô Vương Lý Khác, việc này vấp phải sự can ngăn của Trưởng Tôn Vô Kỵ cùng hầu hết triều thần , những người cho rằng Lí Khác là cháu ngoại của Tùy Dạng Đế Dương Quảng , nếu lên ngôi họ lo sợ họ Dương sẽ trở lại nắm quyền .
  • Năm 649 , Đường Thái Tông băng hà , Thái tử Lí Trị kế vị tức là Đường Cao Tông.
  • Năm 650 , Lí Khác được phong làm Tư Không , một trong Tam Công và Đô đốc Lương Châu rồi Đô đốc 5 châu : An , Tùy , Uẩn ,Miện , Phúc kiêm An Châu Thứ sử .
  • Năm 653 , xảy ra vụ án Hoàng thân Lí Nguyên Cảnh , công chúa Cao Dương và chồng là Phòng Di Ái mưu phản . Trưởng Tôn Vô Kỵ nhân cơ hội đã ép cung Phòng Di Ái tố cáo Lí Khác chủ mưu vụ mưu phản này .Lí Khác bị tước bỏ tước vị và bị xử tử , 4 người con trai của ông bị lưu đày đến Lĩnh Nam .
  • Năm 659 , Trưởng Tôn Vô Kỵ bị giáng chức và lưu đày , ông được truy phong Uất Lâm Quận Vương , cháu nội của Hà Giang Quận Vương Lí Hiếu Cung là Lí Vinh được chọn thừa tập với tước vị Uất Lâm Hầu .
  • Năm 684 , 4 người con trai của ông được tha tội .
  • Năm 705 -706 dưới triều Đường Trung Tông , ông được phục hồi chức vụ Tư Không và cho chôn cất lại theo lễ nghi .

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cha : Đường Thái Tông.
  • Mẹ : Dương Phi.
  • Em ruột :Thục Điệu Vương Lí Âm
  • Vợ : Dương thị , con gái Hữu vệ Phó suất , thứ sử 2 châu : Từ , Phần Dương Dự
  • Con cháu :
    • Trưởng tử , Lí Nhân ( 646 -707 ) , còn có tên là Lí Thiên Lí , thừa tước Uất Lâm Quận Vương → Thành Kỉ Quận Vương → Thành Vương .
      • Cháu nội , Lí Hi , ban tước Thiên Thủy Quận Vương , chức Thái phó Thiếu khanh .
    • Nhị tử ,Lí Vĩ , ban tước Lãng Lăng Quận Vương .
      • Cháu nội ,Lí Tộ , thừa tước Lãng Lăng Quận Vương .
      • Cháu nội , Lí Xuân , vốn tên là Lí Du , thừa tước Thục Vương của Thục Điệu Vương Lí Âm.
    • Tam tử , Lí Côn ( không rõ - 702) , phong Tư vệ khanh → Trương Dịch Quận Vương → Công Bộ Thượng thư , Ngô Vương . Triều Võ Tắc Thiên giữ chức Đô đốc 6 châu : Truy , Vệ , Tống , Trịnh , Lương , U kiêm thứ sử Lĩnh Nam .
      • Cháu nội , Lí Y (không rõ - 743) , thừa tước Giang Vương → giáng Tín An Quận Vương .
      • Cháu nội , Lí Nhu , phong Tất Quốc Công
      • Cháu nội , Lí Đoan
      • Cháu nội , Lí Chi , thừa tước Ngô Vương
      • Cháu nội , Lí Khuê.
  • Tứ tử , Lí Anh , ban tước Quy Chính Quận Vương , chức Tông Chính khanh → giáng làm Nam Châu Tư mã .
    • Cháu nội , Lí Sinh , ban tước Ngô Quốc Công .

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

http://baike.baidu.com/view/217457.htm