Sông Donau

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tọa độ: 45°13′3″B 29°45′41″Đ / 45,2175°B 29,76139°Đ / 45.21750; 29.76139
Sông Donau
Donau, Dunaj, Dunărea, Donava, Duna, Dunav, Дунав, Tuna
River
Iron Gate Danube.jpg
The Iron Gate, on the Serbian-Romanian border (Iron Gates natural park and Đerdap national park)
Các quốc gia Đức, Áo, Slovakia, Hungary, Croatia, Serbia, Bulgaria, Moldova, Ukraina, Romania
Thành phố Ulm, Ingolstadt, Regensburg, Linz, Viên, Bratislava, Győr, Budapest, Vukovar, Novi Sad, Belgrade, Drobeta Turnu-Severin, Orsova, Rousse, Brăila, Galaţi
Nguồn chính Breg
 - Vị trí Martinskapelle, Black Forest, Đức
 - Cao độ 1.078 m (3.537 ft)
 - Chiều dài 49 km (30 mi)
 - Tọa độ 48°05′44″B 08°09′18″Đ / 48,09556°B 8,155°Đ / 48.09556; 8.15500
Nguồn phụ Brigach
 - Vị trí St. Georgen, Black Forest, Đức
 - Cao độ 940 m (3.084 ft)
 - Chiều dài 43 km (27 mi)
 - Tọa độ 48°06′24″B 08°16′51″Đ / 48,10667°B 8,28083°Đ / 48.10667; 8.28083
Hợp lưu nguồn
 - vị trí Donaueschingen
 - tọa độ 47°57′3″B 08°31′13″Đ / 47,95083°B 8,52028°Đ / 47.95083; 8.52028
Cửa sông Danube Delta
 - tọa độ 45°13′3″B 29°45′41″Đ / 45,2175°B 29,76139°Đ / 45.21750; 29.76139
Chiều dài 2.860 km (1.777 mi)
Độ sâu 54 m (177 ft)
 - Max. depth 178 m (584 ft)
Lưu vực 817.000 Km² (315.445 mi²)
Lưu lượng tại before delta
 - trung bình 6.500 /s (229.545 ft³/s)
Lưu lượng tại nơi khác (trung bình)
 - Passau 580 /s (20.483 ft³/s)
30 km before town
 - Viên 1.900 /s (67.098 ft³/s)
 - Budapest 2.350 /s (82.989 ft³/s)
 - Belgrade 4.000 /s (141.259 ft³/s)
Map of Danube River
Map of Danube River

Sông Donau (hay Đa Nuýp trong tiếng Việt) là sông dài thứ hai ở châu Âu (sau sông VolgaNga). Sông bắt nguồn từ vùng Rừng Đen của Đức, là hợp lưu của hai dòng sông BrigachBreg. Lưu vực sông Donau được tính từ vùng Donaueschingen là điểm hai con sông được nhắc tới ở trên gặp nhau. Sông dài 2850 km, chảy qua nhiều nước TrungĐông Âu và đổ vào Biển Đen.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Sông Donau chảy qua các nước theo thứ tự: Đức, Áo, Slovakia, Hungary, Croatia, Serbia, Bulgaria, România, MoldovaUkraina.

Tên của sông Donau trong tiếng các nước châu Âu: Donau (tiếng Đức), Danube (tiếng Anh, tiếng Pháp) Dunaj (tiếng Slovakia), Duna (tiếng Hungary), Dunav (tiếng Croatia), Дунав (SerbiaBulgaria), Dunărea (tiếng România), Дунай (tiếng Ukraina), Danuvius (tiếng Latinh), Tuna (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ). Tất cả các tên trên đều bắt nguồn từ chữ Donau trong ngôn ngữ tiền Ấn-Âu có nghĩa là "sông" hay "dòng chảy".

Các phụ lưu chính của sông Donau theo thứ tự từ nguồn đến cửa sông: Iller - Lech - Regen (đổ vào sông Donau tại Regensburg) - Isar - Inn (nhập dòng tại Passau) - Enns - Morava - Leitha - Váh (nhập dòng tại Komárno) - Hron - Ipel - Sió - Drava - Vuka - Tisza - Sava (nhập dòng tại Belgrade) - Tamiš - Velika Morava - Caraş - Jiu - Iskar - Olt - Vedea - Argeş - Ialomiţa - Siret - Prut.

Phần nước Đức[sửa | sửa mã nguồn]

nhập từ sông Brigach (đằng sau phải) và sông Breg (đằng sau trái) vào sông Donau tại Donaueschingen
Sông Donau tại Ulm (nhìn từ Ulmer Münster)

Sông Donau bắt nguồn cách Donaueschingen 1,4 Km về phía đông durch do hai sông BrigachBreg nhập lại.

Ở nước Đức từ nguồn sông Breg cho tới biên giới Đức-Áo là một đoạn dài 618 Kilometer; coi như là một đoạn sông dài thứ tư ở Đức. Những thành phố lớn nhất nằm dọc theo dòng sông là Tuttlingen, Ulm, Neu-Ulm, Neuburg an der Donau, Ingolstadt, Regensburg, StraubingPassau (theo thứ tự dòng nước chảy).

Sông Donau vào mùa đông tại Dillingen an der Donau

Những phụ lưu quan trọng bên hữu ngạn là Iller tại Neu-Ulm, Lech tại Marxheim (phía tây của Donauwörth), Isar tại Deggendorf và cuối cùng tại Passau là sông Inn; hữu ngạn là sông Donauwörth tại Wörnitz, sau Kelheim là sông Altmühl và sau cùng tại Regensburg sông Naab và sông Regen.

Cổ thành của RegensburgStadtamhof với nhà thờ chính và cầu Steinerer Brücke, UNESCO-Welterbe từ năm 2006

Những kiến trúc quan trọng dọc theo dòng sông là nhà dòng Erzabtei Beuron, lâu đài Fürstenschloss của dòng họ Hohenzollern tại Sigmaringen, nhà thờ Gotik Münster zu Ulm với cái tháp nhà thờ cao nhất thế giới (161,53 m), tại eo Weltenburger Enge nhà dòng Abtei WeltenburgBefreiungshalle tại Kelheim. Kế đó là cầu đá Steinerne Brücke và nhà thờ Dom St. Peter tại Regensburg cũng như tượng đài Walhalla tại Donaustauf.

Đồng bằng châu thổ sông Danube[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Châu thổ sông Danube

Châu thổ sông Danube là một di sản thế giới từ năm 1991. Các vùng đấ ngập nước của nó (theo danh sách các vùng đất ngập nước quan trọng trên thế giới Ramsar) là nơi cư trú và dừng chân của nhiều loài chim di cư, bao gồm các loài có nguy cơ bị đe dọa như Phalacrocorax pygmaeus. Châu thổ là nơi cư trú của hơn 300 loài chim cũng như 45 loài cá nước ngọt.

Châu thổ sông Danube (tiếng Romania: Delta Dunării phát âm [ˈdelta ˈdunərij]; tiếng Ukraina: Дельта Дунаю, Del'ta Dunaju) là đồng bằng châu thổ sông lớn thứ 2 ở châu Âu sau đồng bằng châu thổ sông Volga và là nơi được bảo tồn tốt nhất trên lục địa. Phần lớn của châu thổ này nằm trên lãnh thổ Romania (quận Tulcea), trong khi phần phía bắc, thuộc bờ trái của nhánh Chilia thì nằm trên lãnh thổ Ukraina (tỉnh Odessa). Diện tích bề mặt khoảng 4152 km², trong đó 3446 km² thuộc Romani. Nếu kể cả các đầm phá của Razim-Sinoe (1015 km² trong đó có 865 km² mặt nước), nằm ở phía nam của đồng bằng, nhưng có mối quan hệ về địa lí và sinh thái, thì tổng diện tích của châu thổ lên đến 5165 km².

Hợp tác quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]

Sinh thái và môi trường[sửa | sửa mã nguồn]

Pelicans in the Danube Delta, Romania

Tổ chức quốc tế về bảo vệ sông Danube (ICPDR) là một tổ chức bao gồm 14 quốc gia và cùng lãnh thổ (Đức, Áo, cộng hòa Séc, Slovakia, Slovenia, Hungary, Croatia, Bosnia và Herzegovina, Serbia, Bulgary, Romani, Moldova, Montenegro và Ukraina) và EU. Tổ chức này được thành lập năm 1998 để quản lý tòa bộ lưu vực sông Danube, bao gồm các chi lưu và các tài nguyên nước ngầm. Mục tiêu của tổ chức này là thực hiện công ước về bão vệ sông Danube bằng cách thúc đẩu và điều phối việc quản lý nguồn nước một cách cân bằng và bền vững, bao gồm bảo tồn, cải thiện, bảo tồn và sử dụng hợp lý tài nguyên nước và thực hiện chỉ thị khung về nước của EU.

Giao thông thủy[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Ủy ban Danube

Ủy ban Danube quan tâm đến dự duy trì và phát triển các điều kiện giao thông trên sông. Ủy ban này được 7 quốc gia có ranh giới với sông này thành lập năm 1948. Các thành viên tham gia gồm Áo, Bulgary, Croatia, Đức, Hungary, Moldova, Slovakia, Romani, Nga, Ukraina, và Serbia, và hội họp định kỳ 2 lần mỗi năm.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]