Thiên hoàng Suiko

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Thiên hoàng Suiko
Suiko-tennō
天皇
Thiên hoàng thứ 33 của Nhật Bản
Tại vị 593 – 628
Tiền nhiệm Thiên hoàng Sushun
Kế nhiệm Thiên hoàng Jomei
Thông tin chung
Hoàng tộc Hoàng thất Nhật Bản
Thân phụ Thiên hoàng Kimmei
An táng Shinaga no Yamada no misasagi (Osaka)

Thiên hoàng Suiko (推古天皇 Suiko-tennō "Thôi Cổ Thiên Hoàng") (15 tháng 4, 554628?) là Hoàng đế thứ 33 của Nhật Bản,[1] theo Danh sách Thiên hoàng truyền thống,[2] đồng thời là Nữ hoàng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản có thể khảo chứng được.

Triều đại của Suiko kéo dài từ năm 593 tới khi bà qua đời năm 628.[3]

Trong lịch sử Nhật Bản, Suiko là một trong tám người phụ nữ đảm nhận vai trò Thiên hoàng trị vì. Bảy người phụ nữ nắm quyền trị vì sau Suiko là các Thiên hoàng Kōgyoku/Saimei, Jitō, Gemmei, Genshō, Kōken/Shōtoku, MeishōGo-Sakuramachi.

Các sự kiện trong đời Suiko[sửa | sửa mã nguồn]

Thiên hoàng Suiko còn có nhiều tên gọi khác trước khi kế vị như Công chúa Nukatabe và Toyomike Kashiyika. Bà là con gái thứ ba của Thiên hoàng Kimmei. Mẹ của bà là Soga no Kitashihime, con gái của đại thần Soga no Iname. Ngoài ra bà còn là em gái ruột của Thiên hoàng Yōmei.

Thiên hoàng Suiko trước khi lên ngôi, từng là thứ phi của anh họ bà, Thiên hoàng Bidatsu, sau khi người vợ đầu tiên của Thiên hoàng qua đời, thì bà trở thành chính cung, với tước vị là Ōkisaki (chính phi của vua). Bà có 2 đứa con trai và 3 đứa con gái.

Sau khi Thiên hoàng Bidatsu qua đời, anh trai của Suiko là Thiên hoàng Yōmei lên ngôi vua nhưng chỉ trị vì trong khoảng 2 năm ngắn ngủi thì chết vì bệnh. Ông vừa băng hà ít lâu, thì xảy ra một cuộc tranh giành quyền lực, phát sinh từ mâu thuẫn trước đó giữa hai gia tộc là tộc Soga và tộc Mononobe, Soga ủng hộ cho Hoàng tử Hatsusebe và Mononobe chọn Hoàng tử Anahobe. Cuối cùng Soga đánh bại được Mononobe và đưa Hoàng tử Hatsusebe lên ngôi tức Thiên hoàng Sushun vào năm 587, tuy nhiên vị Thiên hoàng mới này không bằng lòng trước việc Soga no Umako cùng gia tộc của mình nắm quá nhiều quyền hành trong triều đình, lo sợ có thể bị hạ sát khiến Soga buộc phải ra tay, nhờ thủ hạ là Yamatoaya no Ataikoma (東漢直駒?) ám sát Thiên hoàng Sushun vào năm 592. Nhằm lấp đầy khoảng trống quyền lực và ngăn chặn một cuộc nổi loạn tranh giành ngôi vua, Soga đã thuyết phục Nữ hoàng Suiko làm lễ đăng quang lên ngôi Thiên hoàng vào cùng năm đó.

Thái tử Shōtoku (tức Thánh Đức Thái tử) được bổ nhiệm làm quan nhiếp chính trong những năm tiếp năm. Mặc dù mang danh nghĩa là vua nhưng quyền lực chính trị suốt thời Suiko trị vì đều do Thái tử Shōtoku và Soga no Umako nắm giữ trong tay, Thiên hoàng Suiko chỉ là vị vua bù nhìn không hơn gì Thiên hoàng Sushun trước đây.

Vào năm 599, xảy ra một trận động đất lớn đã phá hủy nhiều công trình ở khắp tỉnh Yamato, nay thuộc tỉnh Nara.

Năm 624 Suiko từ chối lời yêu cầu của Soga no Umako được ban cho vùng Kazuraki no Agata thuộc đất đai hoàng gia là bằng chứng cho thấy sự độc lập của bà dần dần thoát khỏi ảnh hưởng chi phối của Soga. Một số thành tựu đạt được dưới triều đại của Thiên hoàng Suiko bao gồm sự công nhận chính thức đạo Phật bằng việc ban bố chỉ dụ chấn hưng tôn giáo vào năm 594, năm 600 mở rộng quan hệ ngoại giao với Nhà TuỳTrung Quốc

Năm 603 Thái tử Shōtoku ban bố sắc lệnh thành lập hệ thống phân chia tầng lớp và tước vị quan lại thành 12 bậc dựa theo mẫu của Trung Quốc thay cho chế độ cha truyền con nối tồn tại lâu đời ở Nhật và vào năm 604 lại tiếp tục ban bố hiếp pháp điều khoản 17. Suiko là Thiên hoàng theo đạo Phật đồng thời bà từng giữ chức tu sĩ trong chùa trước khi lên ngôi nữ hoàng.

Vào thời điểm thừa kế hoàng gia nói chung được xác định bởi các nhà lãnh đạo gia tộc, chứ không phải là hoàng đế, Suiko không có chút quyền lực nào để có thể lựa chọn người kế vị cho mình khi đang phút lâm chung. Một, Hoàng tử Tamura, là cháu nội của Thiên hoàng Bidatsu và được hỗ trợ bởi dòng chính của tộc Soga, bao gồm Soga no Emishi. Hai là Hoàng tử Yamashiro, là con trai của Thánh Đức Thái tử và nhận được sự hỗ trợ của một số thành viên cấp thấp hơn trong gia tộc Soga. Sau một cuộc bạo loạn ngắn ngủi, một trong những người ủng hộ chính của Hoàng tử Yamashiro bị giết, Hoàng tử Tamura được lựa chọn và lên ngôi Thiên hoàng Jomei vào năm 629.

Nữ hoàng Suiko cai trị trong 35 năm. Mặc dù đã có bảy Thiên hoàng nữ trị vì và người thừa kế họ phần lớn được chọn trong số những người trong hoàng tộc về phía họ cha, đây là điều lý giải tại sao các học giả bảo thủ cho rằng phụ nữ trị vì chỉ là nhất thời và truyền thống thừa tự nam giới phải được duy trì trong thế kỷ 21.[4] Thiên hoàng Gemmei, có người thừa kế ngai vàng là Thiên hoàng Genshō, là ngoại lệ duy nhất về cuộc tranh luận thông thường này.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Imperial Household Agency (Kunaichō): 推古天皇 (33)
  2. ^ Ponsonby-Fane, Richard. (1959). The Imperial House of Japan, p. 48.
  3. ^ Brown, Delmer et al. (1979). Gukanshō, pp. 263-264; Varley, H. Paul. (1980). Jinnō Shōtōki, pp. 126-129; Titsingh, Isaac. (1834). Annales des empereurs du Japon, pp. 39-42. tại Google Books
  4. ^ "Life in the Cloudy Imperial Fishbowl," Japan Times. March 27, 2007.

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]