Nhiếp chính

Nhiếp chính, còn gọi là nhiếp chánh, là một hình thức chính trị đại diện quân chủ cai quản đất nước, thường xảy ra trong trường hợp vị quân chủ vua vắng mặt, hay còn nhỏ tuổi để có thể tự cai trị, hay bị mắc bệnh tật, hoặc bệnh tâm thần, nên không thể hoặc chưa có thể cai trị.

Một số nhiếp chính nổi tiếng được nhắc trong lịch sử như:

Anh

• Vua George IV quản lý chính quyền từ năm 1811 cho đến khi lên ngôi vào năm 1820 khi cha ông vua George III trở bệnh tâm thần.

Đức

• Nhiếp chính vương Leopold của Bayern nắm quyền vào năm 1886 khi cháu ông, vua Ludwig II của Bayern, bị tuyên bố là mắc bệnh tâm thần. Sau đó khi vua Ludwig II chết vào cùng năm, thì ông là nhiếp chính vương của vua Otto của Bayern, mà bị bệnh điên từ năm 1873. Khi ông chết vào năm 1912, thì con ông, hoàng tử Ludwig, được lên làm nhiếp chính vương. Chưa được một năm thì quốc hội Bayern công nhận ông là vua (Ludwig III của Bayern). Ông trị vì cho tới năm 1918 và cũng là ông vua cuối cùng của Bayern.

Trung Quốc

• Y Doãn: thời Thái Giáp
• Chu công: thời Chu Thành vương
• Cộng hòa chấp chính: thời Chu Lệ vương
• Lữ hậu, Hoàng thái hậu nhiếp chính cho Hán Huệ Đế
• Đậu Thái hậu, can thiệp vào việc triều chính thời Hán Cảnh đế, giúp đỡ Hán Vũ đế ở những năm đầu
• Hoắc Quang: thời Hán Chiêu Đế, Hán Tuyên đế
• Vương Mãng: thời Hán Bình đế, Nhũ Tử Anh
• Đặng Thái hậu, thờ Hán Thương Đế, Hán An Đế
• Trương Cư Chính: thời Vạn Lịch nhà Minh
• Đa Nhĩ Cổn: thời Thuận Trị nhà Thanh
• Sách Ni, Át Tất Long, Tô Khắc Tát Cáp, Ngao Bái: thời Khang Hi nhà Thanh
• Cố mệnh bát đại thần: thời Đồng Trị nhà Thanh
• Tái Thuần: thời Tuyên Thống nhà Thanh

Việt Nam

• Thái hậu Dương Vân Nga, nhiếp chính thời nhà Đinh
• Nguyên phi Ỷ Lan, nhiếp chính thời nhà Lý, đời vua Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông
• Linh Chiếu Thái hậu, nhiếp chính đời Lý Anh Tông
• Linh Đạo thái hậu, nhiếp chính đời vua Lý Cao Tông
• Tuyên Từ thái hậu, thời Lê Nhân Tông