Đường Duệ Tông (唐睿宗 Táng Ruì zōng) (sinh ngày 22 tháng 6 năm 662 AD, mất ngày 13 tháng 7 năm 716 AD) là vị hoàng đế thứ 5 và thứ 9 của nhà Đường. Ông là con trai thứ 8 của Đường Cao Tông và Võ Hậu (Võ Tắc Thiên). Tháng 1 năm 684, Võ Hậu đã phế truất con trai của mình, anh trai của Lý Đán là Đường Trung Tông Lý Hiển do vị vua này muốn loại bỏ ảnh hưởng của bà trong công việc triều chính của ông. Ông được đưa lên ngôi. Ông lại làm hoàng đế một lần nữa vào năm 710-712.
[sửa] Thay đổi họ tên
Ông nguyên tên là Lý Húc Luân (李旭輪), tới tháng 12 năm 669 rút ngắn gọn lại thành Lý Luân (李輪), tới tháng 8 năm 683 đổi thành Lý Đán (李旦), với Đán nghĩa là bình minh. Tháng 10 năm 690 sau khi bị mẹ đẻ là Võ Tắc Thiên giáng xuống làm thái tử cho bà lên ngôi thì ông đã buộc phải đổi cả họ từ Lý sang Võ (武) và tên từ Đán về Luân, tức Võ Luân (武輪). Sau khi bị giáng xuống làm hoàng tử vào năm 698, khi người anh là Võ Hiển thay ông làm thái tử thì lại đổi tên thành Đán, tức Võ Đán (武旦). Họ gốc của ông, cũng là họ gốc của các hoàng đế nhà Đường, được phục hồi không rõ năm nào, do không ghi trong sử sách, nhưng có lẽ là năm 705 khi Võ Tắc Thiên thoái vị. Tên gọi Đán là tên húy cấm kị khi ông lại làm hoàng đế trở lại vào năm 710.
[sửa] Niên hiệu
[sửa] Lần thứ nhất
- Văn Minh (文明 Wén Míng) 2/684 - 8/684[4]
- Quang Trạch (光宅 Guāng Zhái) 9/684 - 12/684
- Thùy Củng (垂拱 Chúi Gǒng) 1/685 - 12/688
- Vĩnh Xương (永昌 Yǒng Chāng) 1/689 - 11/689
- Thái Sơ (載初 Zǎi Chū) 11/689 - 8/690
[sửa] Lần thứ hai
- Cảnh Vân (景雲 Jǐng Yún) 7/710 - 1/712
- Thái Cực (太極 Tài Jí) 1/712 - 4/712
- Duyên Hòa (延和 Yán Hé) 5/712 - 8/712
[sửa] Ghi chú
|
Đường Duệ Tông |
|
|
Các vua nhà Đường |
|
|
|
|
|
|
|
1: Lần 1 · 2: Lần 2 · Xen giữa lần 1 của Duệ Tông và lần 2 của Trung Tông là thời kỳ trị vì của Võ Tắc Thiên từ năm 690 tới năm 705
|
|
|
|
|
|
Bài viết này còn sơ khai trong lĩnh vực Lịch sử.
Chúng ta rất cần những nỗ lực thay đổi để bài viết hoàn thiện hơn.
Bạn có thể giúp đỡ bằng cách viết bổ sung (trợ giúp). |
|
