Đường Vũ Tông

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Đường Vũ Tông
Hoàng đế Trung Hoa (chi tiết...)
Tang Wuzong.jpg
Hoàng đế nhà Đường
Trị vì 20/2/840[1][2] - 22/4/846
Tiền nhiệm Đường Văn Tông
Kế nhiệm Đường Tuyên Tông
Thông tin chung
Tên húy Lý Triền
Lý Viêm
Niên hiệu Hội Xương: 27/1/841[1][3]-21/1/847[1][4]
Thụy hiệu Vũ Tông Chí Đạo Chiêu Túc hoàng đế
Miếu hiệu Vũ Tông
Triều đại Nhà Đường
Thân phụ Đường Mục Tông
Thân mẫu Vi hoàng hậu
Sinh 2/7/814[1][2]
Mất 22/4/846[1][2]
An táng Đoan lăng

Đường Vũ Tông (814 – 846), tên thật là Lý Triền, chỉ trước khi chết mới đổi tên thành Lý Viêm, là vị vua thứ 15 của nhà Đường trong lịch sử Trung Hoa. Ông cai trị từ năm 840 đến năm 846.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Lý Triền là con thứ 5 của Đường Mục Tông và là em của Đường Văn Tông. Đường Văn Tông vốn lập con của Kính Tông là Lý Thành Mỹ làm thái tử, nhưng khi Văn Tông sắp qua đời, các đại thần Cừu Sĩ Lương, Ngưu Hoằng Chí lấy cớ thái tử còn nhỏ tuổi, đã tôn lập Lý Triền lên nối ngôi, tức là Đường Vũ Tông.

Cai trị[sửa | sửa mã nguồn]

Ông là vị Hoàng đế thứ 15 của triều đại nhà Đường. Trong lịch sử các Hoàng đế triều đại nhà Đường, các vị vua đều tôn sùng Phật giáo, kể cả Võ Tắc Thiên. Duy chỉ có ông vua này là "căm thù" đạo Phật, và cả các tôn giáo khác, nhưng chủ yếu là ghét Phật giáo nhất, nên ông luôn đàn áp và hành hạ đạo này. Nguyên nhân cũng vì ông muốn tìm bắt người chú ruột của mình là Lý Thầm (chính là vua Đường Tuyên Tông sau này. Vũ Tông tìm Lý Thầm để giết đi, nhằm cho khỏi gây hậu họa đến ngôi vị của mình sau này. Lý Thầm sợ họa, phải trốn trong các chùa chiền, có sư tăng ni sĩ của đạo Phật che chở. Đường Vũ Tông thấy những người đạo Phật che giấu Lý Thầm, nên cũng đâm ra ghét đạo này, vì vậy mới đàn áp, và còn để mau chóng tìm cho ra người chú ruột ấy mà giết đi.

Vũ Tông lên ngôi trong lúc tình hình chính trị - kinh tế đang trong sự khủng hoảng. Nạn hoạn quan chuyên quyền đang ở đỉnh cao. Chính người tiền nhiệm trước Vũ Tông là Đường Văn Tông (anh trai của Vũ Tông) cũng là do bọn hoạn quan đưa lên ngôi vị Hoàng đế, và sau đó là chúng đã hại chết Văn Tông bằng chén rượu độc. Ngoài ra, 2 người tiền nhiệm trước nữa là Đường Kính TôngĐường Mục Tông. Trong khi đó, tình hình ngoài biên cương, bộ tộc Duy Ngô Nhĩ tấn công Trung Quốc từ phía Tây Bắc. Trong lúc tài chính đất nước suy thoái, quốc khố cạn kiệt, mà những bọn Tiết độ sứ cai trị ở các tỉnh thành lại tự lập "triều đình" riêng, không chịu nộp thuế cho triều đình nhà Đường. Đó là tình hình trước khi Vũ Tông lên làm vua, về sau có chú ông ta (Lý Thầm) giúp đỡ, Vũ Tông mới có thể chống lại bọn hoạn quan để lên tới ngai vàng (vậy mà khi lên ngôi ông ta lại phản bội chú mình). Khi lên ngôi, Vũ Tông trọng dụng 1 đại thần là Lý Đức Dụ vừa có tài, lại vừa có tinh thần chống hoạn quan. Vua dùng vị đại thần ấy trừ bọn hoạn quan, và Lý Đức Dụ cũng đã giúp vua Vũ Tông đánh bại giặc Duy Ngô Nhĩ đang hoàng hành vào năm 843.

Trong việc đàn áp đạo Phật cũng có một lí do chính đáng. Bởi thời Đường, Phật giáo phát triển, vua chúa nào cũng sùng đạo Phật, là quốc giáo của Đường triều, nên đạo ấy được hưởng một chế độ đối đãi đặc biệt, được miễn thuế, lại được quyền chiếm ruộng đất, v.v... nên đã hại đến kinh tế đất nước không nhỏ. Đường Vũ Tông đã ra lệnh đóng nhiều cửa chùa, chỉ định rằng mỗi nơi chỉ được xây 1 ngôi chùa duy nhất. Vua còn tuyển sư, xét sư, xem những người nào có thực tu thì cho làm sư làm ni, còn lại thì thải về bắt hoàn tục. Duy có Đạo giáo (hay Lão giáo) là vua tôn sùng, còn các tôn giáo khác như Cảnh giáo (một phái của Thiên Chúa giáo), Hỏa giáo, Minh giáo... nói chung là tất cả các tôn giáo ngoại quốc nhập vào... đều đàn áp cả. Như vậy cũng thật là tàn nhẫn lắm.

Thời kỳ của Đường Vũ Tông cai trị là lúc nhà Đường có sự nổi bật, có chiều hướng phát triển lên trong thời kỳ suy tàn. Nhưng những cải cách của ông vẫn không thể làm sống lại nhà Đường, không thể làm thay đổi vận mệnh của triều đại, cải cách đó cũng chỉ như là "thứ ánh sáng lóe lên lúc trời đã sắp chiều tà". Sau khi Đường Vũ Tông mất, Đường Tuyên Tông lên ngôi, đã phục hưng lại Phật giáo, còn các đạo khác thì cũng không cấm, nhưng các tôn giáo ấy không còn phát triển được nữa ở Trung Hoa.

Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 846, ông qua đời, hưởng dương 32 tuổi, được tôn miếu hiệuVũ Tông. Chú ông là Lý Thầm lên thay, tức là vua Đường Tuyên Tông.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Triệu Kiếm Mẫn (2008), Kể chuyện Tùy Đường, NXB Đà Nẵng
  • Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, NXB Hà Nội
  • Nguyễn Khắc Thuần (2003), Các đời đế vương Trung Hoa, NXB Giáo dục

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]