Cố Cung (Bắc Kinh)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Cung điện triều Minh và triều Thanh tại Bắc Kinh
Welterbe.svg Di sản thế giới UNESCO
Inside the Forbidden City.jpg
Quốc gia Flag of the People's Republic of China.svg Trung Quốc
Kiểu Văn hóa
Hạng mục i, ii, iii, iv
Tham khảo 439
Vùng UNESCO châu Á-Thái Bình Dương
Lịch sử công nhận
Công nhận 1987 (kì thứ 11)
Mở rộng 2004

Tọa độ: 39°54′56″B, 116°23′27″Đ Tử Cấm thành (紫禁城) Bắc Kinh, Trung Quốc hay Cố Cung (故宮) (theo cách gọi ngày nay), nằm ngay giữa trung tâm thành phố Bắc Kinh trước đây, là cung điện của các triều đại từ giữa nhà Minh đến cuối nhà Thanh Trung Quốc. Viện bảo tàng nằm trong Cố Cung được gọi là Viện bảo tàng Cố Cung (故宫博物院, Cố Cung bác vật viện). Diện tích Tử Cấm Thành là 720.000 m², gồm 800 cung và 8.886 phòng. Do đó, UNESCO đã xếp Cố Cung vào loại quần thể cổ bằng gỗ lớn nhất thế giới và được công nhận là Di sản thế giới tại Trung Quốc vào năm 1987 với tên gọi là Cung điện triều Minh và triều Thanh tại Bắc Kinh và Thẩm Dương (tiếng Anh: Imperial Palace of the Ming and Qing Dynasties in Beijing and Shenyang). Khu Tử Cấm thành tọa lạc tại chính nam của Quảng trường Thiên An Môn. Có thể đi vào Cố Cung qua Thiên An Môn. Tử Cấm Thành được Hoàng thành bao bọc xung quanh.

Các số liệu thực tế:

  • Diện tích: 250.000 m²
  • Số công trình: 800
  • Số phòng: 8.886
  • Số nhân lực ước tính: 1.000.000

Tử Cấm Thành được thiết kế bởi nhiều kiến trúc sư và nhà thiết kế. Các kiến trúc sư trưởng là Sái Tín (蔡信)[1][2], Trần Khuê (陳珪), Ngô Trung (吳中) và thái giám Nguyễn An (阮安),[3] một người Việt Nam, còn các tổng công trình sư là Khoái Tường (蒯祥) và Lục Tường (陸祥).[1]

Kiến trúc[sửa | sửa mã nguồn]

Tử Cấm Thành nhìn từ đồi Cảnh Sơn phía bắc
Sơ đồ Tử Cấm Thành. Các ký hiệu màu đỏ để chỉ các địa điểm trong bài.
- – - Đường ước lượng phân chia Hâu Cung phía Bắc và Tiền Triều phía Nam.
A. Ngọ môn
B. Thần Vũ môn
C. Tây Hoa môn
D. Đông Hoa môn
E. Các tòa tháp ở góc
F. Thái Hòa môn
G. Thái Hòa điện
H. Võ Anh điện
J. Văn Hoa điện
K. Nam tam sở
L. Càn Thanh cung
M. Ngự Hoa viên
N. Dưỡng Tâm điện
O. Ninh Thọ cung

Tử Cấm Thành có hình chữ nhật, chiều bắc - nam dài 961 m và đông - tây dài 753 m. Nó gồm 980 căn nhà với 8,886 phòng, được bao bọc bởi tường cao 7.9 m và dày 6 m, với hào sâu 52 m. Bốn góc là 4 tòa tháp (E) với kiểu mái phức tạp, tượng trưng cho Đằng Vương các (滕王阁) và Hoàng Hạc lâu (黄鹤楼). Mỗi mặt tường có một cổng: Ngọ môn (午门) (A); Thần Vũ môn (神武门)(B); Đông Hoa môn (东华门)(D) và Tây Hoa môn (西华门)(C).

Tử Cấm thành được chia làm hai phần: Ngoại đình (内廷) (còn gọi là Tiền triều 前朝) phía Nam dành cho các lễ nghi, và Nội đình (内廷) (tức Hậu cung 后宫) phía Bắc là nơi ở của Hoàng đế và Hoàng thất, cũng là nơi Hoàng đế và các quan lại họp bàn việc triều chính hàng ngày.

Tiền Triều[sửa | sửa mã nguồn]

Điện Thái Hòa

Đi vào từ Ngọ môn, sẽ thấy một con sông (Kim Thủy) được bắc qua bởi năm cây cầu, dẫn đến Thái Hòa môn, đằng sau là một quảng trường lớn. Phía cuối quảng trường là bậc thang làm bằng đá cẩm thạch trắng, dẫn vào Tam Đại điện (三大殿) là Thái Hòa điện (太和殿), Trung Hòa điện (中和殿) và Bảo Hòa điện (保和殿).[4]. Thái Hòa điện ban đầu có tên là Phụng Thiên điện (奉天殿) là điện lớn nhất, cao 30 m so với quảng trường xung quanh, là nơi diễn ra các nghi thức và lễ tế quan trọng. Trung Hòa Điện ban đầu có tên là Hoa Cái điện (华盖殿) nhỏ hơn, là nơi Hoàng đế chuẩn bị và nghỉ ngơi trong các buổi lễ. Phía sau là Bảo Hòa điện ban đầu có tên là Cẩn Thân điện (谨身殿), để tập rượt chuẩn bị cho các nghi lễ, và cũng là nơi tổ chức vòng thi cuối cùng của kỳ thi khoa cử. Cả ba điện đều có ngai vàng, và cái lớn nhất được đặt ở Thái Hòa điện.

Phía Tây Nam và Đông Nam của Tiền triều là Võ Anh điện (武英殿) (H) và Văn Hoa điện (文華殿) (J). Võ Anh điện là nơi Hoàng đế gặp các quan đại thần và thiết triều, còn Văn Hoa điện là nơi lưu trữ thư pháp của Hoàng đế. Phía Đông Bắc là Nam tam sở (南三所)(K), là nơi ở của Hoàng thái tử.

Hậu Cung[sửa | sửa mã nguồn]

Cung Càn Thanh

Hậu cung được phân cách với Tiền triều bởi một sân thuôn dài, là nơi ở của Hoàng đế và Hoàng thất. Ở triều Thanh, Hoàng đế ở và làm việc chủ yếu ở Hậu cung, còn Tiền triều chỉ được sử dụng cho các lễ nghi quan trọng.

Ở trung tâm của Hậu cung là ba cung lớn (Hậu tam cung 后三宫): Càn Thanh cung (乾清宮), Giao Thái điện (交泰殿) và Khôn Ninh cung (坤宁宫). Hoàng đế, biểu thị cho Dương và Trời, ở Càn Thanh cung. Hoàng hậu, biểu thị cho Âm và Đất, ở Khôn Ninh cung. Giao Thái điện ở giữa hai cung, tượng trưng cho sự giao hòa Âm - Dương. Đây là nơi giữ 25 loại ấn quan trong của nhà Thanh cũng như các vật dụng dùng cho các nghi lễ. Từ thời Ung Chính, vua chuyển đến sống tại Dưỡng Tâm điện (养心殿) (N) phía tây để tỏ lòng kính trọng với Khang Hi. Càn Thanh cung trở thành nơi thiết triều của Hoàng đế. Vì vậy, Hoàng hậu cũng rời khỏi cung Khôn Ninh.

Đằng sau ba điện là một khu vườn khá nhỏ, tên là Ngự Hoa viên (M). Phía bắc của khu vườn là Thần Võ môn (B). Xung quanh điện Dưỡng Tâm là nơi làm việc của Bộ Quân Cơ (Quân Cơ Xứ 军机处) và các quan lại chủ chốt.

Mỗi bên Đông và Tây của cung Càn Thanh là sáu cung khác, gọi là Đông lục cung và Tây lục cung. Từ đời Ung Chính, Hoàng hậu sẽ chọn một trong mười hai cung này để ở. Đây còn là nơi ở của các phi tần và con cái của Hoàng đế.

Sơ đồ Hậu Cung

Tây lục cung nằm ở phía Bắc Điện Dưỡng Tâm, gồm:[5]

  • Vĩnh Thọ cung (永寿宫) (1)
  • Dực Khôn cung (翊坤宫) (2)
    • Nguyên Hòa điện (元和殿)
    • Diên Hồng điện (延洪殿)
  • Trữ Tú cung (儲秀宮) (3)
    • Thể Hòa điện (體和殿)
    • Lệ Cảnh hiên (麗景軒)
  • Thái Cực Điện / Khải Tường cung (太極殿 / 啟祥宮) (4)
    • Thể Nguyên điện (體元殿)
    • Thể Hòa điện (體和殿)
  • Trường Xuân cung (长春宫) (5)
    • Thừa Hi điện (承禧殿)
    • Tuy Thọ điện (綏壽殿)
    • Lý Tuy điện (履綏殿)
    • Bình An thất (平安室)
  • Hàm Phúc cung (咸福宮) (6)
    • Đồng Đạo đường (同道堂)

Đông Lục Cung gồm:[6]

  • Cảnh Nhân cung (景仁宫) (7)
  • Thừa Càn cung (承乾宫) (8)
  • Chung Túy cung (钟粹宫) (9)
  • Diên Hi cung (延禧宫) (10)
  • Vĩnh Hòa cung (永和宫) (11)
  • Cảnh Dương cung (景阳宫) (12)

Ngoài Đông Tây lục cung, Hậu cung còn gồm một số cung, điện khác như:

  • Từ Ninh cung (慈宁宫) (13): Phía Tây Nam Dưỡng Tâm điện, là nơi ở của Hoàng hậu và phi tần của các đời vua trước.[7]
  • Thọ Khang cung (寿康宫) (14): Phía Tây Từ Ninh cung, xây dựng từ đời Ung Chính, là nơi ở của Hoàng hậu và phi tần của các đời vua trước.[8]
  • Ninh Thọ cung (宁寿宫) (O): Phía Đông Nam của Hậu cung, xây dựng bởi Càn Long để ở sau khi thoái vị, là một mô hình thu nhỏ của Tử Cấm thành với Tiền triều, Hậu cung và các đền điện. Cửa vào được trang trí bằng hình chín con rồng (Cửu Long Bích 九龙壁)
  • Phụng Tiên điện (奉先殿) (15): Phía Đông Nam của Đông lục cung, là nơi thờ cúng tổ tiên.[9]
  • Khâm An điện (钦安殿) (16): Nằm ở giữa Ngự Hoa viên, là nơi thờ cúng thần linh.[10]

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Nhiều cảnh phim Hoàn Châu Cách Cách được thực hiện tại đây.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]


Trung Quốc Di sản thế giới tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Trung Quốc
Di sản văn hóa
Ân Khư | Công viên quốc gia Lư Sơn | Cố cung nhà Minh-nhà Thanh | Cố cung Thẩm DươngCố Cung (Bắc Kinh) | Cung điện Potala | Di chỉ người Bắc Kinh tại Chu Khẩu Điếm | Di Hoà Viên | Điêu lâu Khai Bình | Hang đá Long Môn | Hang đá Vân Cương | Hang Mạc Cao | Khổng Miếu, Khổng Phủ, Khổng Lâm | Khu lịch sử Ma Cao | Kinh thành và lăng mộ Cao Cú Ly | Vườn cây cảnh cổ điển Tô Châu | Lăng tẩm hoàng gia Minh-Thanh | Lăng mộ Tần Thủy Hoàng cùng các tượng binh mã | Núi Thanh Thành và công trình thủy lợi Đô Giang Yển | Quần thể kiến trúc cổ núi Vũ Đang | Carxtơ Nam Trung Quốc gồm Thạch Lâm (Vân Nam), Carxtơ ở Quý ChâuQuảng Tây | Thành cổ Bình Dao | Thành cổ Lệ Giang | Thiên Đàn | Thôn cổ Nam An Huy (Hoản Nam): Tây Đệ, Hoành thôn | Tị Thử Sơn Trang Thừa Đức cùng Ngoại Bát Miếu | Tượng khắc đá Đại Túc | Vạn Lý Trường Thành | Thổ lâu Phúc Kiến | Ngũ Đài sơn | Các công trình lịch sử ở Đăng Phong | Cảnh quan văn hóa Tây Hồ Hàng Châu | Di tích Xanadu | Ruộng bậc thang Ha Ni Hồng Hà | Con đường tơ lụa: Mạng đường Hành lang Trường An- Thiên Sơn (chung với Kazakhstan, Kyrgyzstan) | Đại Vận Hà
Di sản tự nhiên
Khu bảo hộ Tam Giang Tịnh Lưu tại Vân Nam | Khu bảo tồn Gấu Trúc Lớn tại Tứ Xuyên | Khu thắng cảnh Cửu Trại Câu | Khu thắng cảnh Hoàng Long | Vườn quốc gia Tam Thanh Sơn | Khu thắng cảnh Vũ Lăng Nguyên | Trung Quốc Đan Hà | Di chỉ hóa thạch Trừng Giang | Thiên Sơn
Di sản hỗn hợp
Hoàng Sơn | Khu thắng cảnh Vũ Di Sơn | Nga Mi Sơn cùng Lạc Sơn Đại Phật | Thái Sơn