Thiên hoàng

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Thiên hoàng
Kanji/Hán tự: 天皇
Kana: てんのう
Hán-Việt: Thiên hoàng
Rōmaji: Tennō
Đương kim Thiên hoàng Akihito

Thiên hoàng (天皇, tennō), trước đây được gọi là Ngự Môn hay Đế (御門 hay 帝 hay みかど) là tước hiệu của Hoàng đế Nhật Bản. Nhiều sách báo ở Việt Nam gọi đây là Nhật hoàng. Thiên hoàng là người đứng đầu Hoàng gia Nhật Bản. Sau năm 1945, Thiên hoàng không còn thực quyền mà chỉ là người đứng đầu quốc gia theo chế độ quân chủ lập hiến. Thiên hoàng được xem như là biểu tượng của đất nước Nhật Bản và được người dân Nhật tôn kính. Thiên hoàng cũng đồng thời là vị nguyên thủ quốc gia duy nhất hiện nay được gọi là Emperor (Hoàng đế) trong tiếng Anh hiện nay. Thiên hoàng còn là Giáo chủ của Thần đạo.[1] Trong lịch sử, chỉ có một trường hợp có một không hai là Thiên hoàng Dụng Minh đi lễ Phật ở chùa năm 585.

Hoàng gia Nhật Bản là nền quân chủ di truyền còn tồn tại lâu dài nhất trên thế giới. Các Thiên hoàng xuất thân là thủ lĩnh bộ lạc Yamato. Theo Cổ Sự KýNhật Bản Thư Kỷ, Đế quốc Nhật Bản được Thiên hoàng Thần Vũ sáng lập năm 660 TCN. Tuy nhiên, phần chính sử Nhật Bản chỉ được bắt đầu với Thiên hoàng Khâm Minh, Thiên hoàng thứ 29 theo Danh sách Thiên hoàng truyền thống. Đương kim Thiên hoàng là Akihito (明仁 - Minh Nhân), niên hiệu là Bình Thành (Heisei). Ông lên ngôi năm 1989 sau khi vua cha Hirohito, tức Thiên hoàng Chiêu Hòa (昭和天皇, Shōwa tennō) qua đời.

Với truyền thống tôn sùng hoàng đế, Thiên hoàng được coi là thiên tử - con của trời. Thiên hoàng bắt đầu xưng "Thiên tử" (天子 tenshi?) từ đầu thế kỷ thứ VII.[2]

Thiên hoàng được xem là con cháu của Thái Dương Thần Nữ và do đó cũng được xem là thần trước khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc năm 1945. Cho đến năm 1945, triều đình Nhật đã luôn luôn là chỉ huy của các lực lượng quân sự. Tuy nhiên, hầu như thời nào, Thiên hoàng cũng bị điều khiển bởi các thế lực chính trị, với mức độ cao hay thấp, tiêu biểu là họ từng bị Mạc phủ chi phối từ thế kỉ XII đến thế kỉ XIX.

Từ giữa thế kỷ XIX, Hoàng cung Nhật Bản được gọi là "Kyūjō" (宮城 "Cung thành"), sau đó là Kōkyo (皇居 "Hoàng cư"), và tọa lạc trên địa điểm cũ của thành Edo (江戸城 "Giang Hộ thành") tại trung tâm Tokyo. Trước đó, kinh đô Nhật Bản đã đặt tại Kyoto trong gần 11 thế kỷ.

Thiên hoàng đản sanh (sinh nhật Thiên hoàng) được tổ chức ngày 23 tháng 12 là ngày nghỉ quốc gia Nhật, chỉ 2 ngày trước lễ Giáng sinh (được tổ chức ngày 25 tháng 12).

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Sakaiya Taichi, Mười hai người lập ra nước Nhật, Chương I: Thái tử Shotoku, Đặng Lương Mô biên dịch, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2004.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]