Giáo hoàng

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Loạt bài viết về Lịch sử Biên niên sử · Mười hai Tông đồ Phêrô · Phaolô Đại Ly Giáo Khách Cách Công đồng Vatican II Đức tin Một Thiên Chúa · Ba Ngôi Sự chết và sự phục sinh Sự trở lại của Chúa Giêsu Đức Mẹ · Các Thánh Kinh Thánh và Giáo luật Cựu Ước · Tân Ước Bộ Giáo luật Nghi lễ và Phụng vụ Nghi lễ Latinh · Nghi lễ Rôma Năm phụng vụ · Giờ phụng vụ Bảy bí tích · Cầu nguyện Tổ chức Giáo hội "Duy nhất, Thánh thiện, Công giáo và Tông truyền" Tòa Thánh · Giáo hoàng Giáo phận · Giám mục Giáo xứ · Linh mục Văn hóa và Nghệ thuật Thánh ca · A cappella Roman · Gothic Phục Hưng · Baroque Thành quốc Vatican Hiệp ước Latêranô Giáo hoàng Biển Đức XVI Chủ đề Công giáo  x • t • s

Giáo hoàng (hay còn gọi là Đức Thánh Cha) là vị giám mục của Giáo phận Rôma, quản lý các tín hữu Công giáo (tức là chủ chăn của toàn Giáo hội Công giáo Rôma) và là người đứng đầu quốc gia Vatican, theo Giáo luật Công giáo Rôma thì Giáo hoàng là người có quyền lập pháp, tư pháp và hành pháp trên quốc gia Vatican. Giáo hoàng hiện nay là Biển Đức XVI, người được bầu trong Mật nghị Hồng y vào tháng tư năm 2005.

Giáo hoàng là người duy nhất trên Trái Đất được bảo vệ bởi pháp luật của Liên hiệp quốc, đó là không một tòa án nào trên thế giới được xét xử Giáo hoàng một khi ông không muốn (không cho phép). Theo Giáo hội Công giáo Rôma, Giáo hoàng là người kế vị Thánh Phêrô và là người đại diện Thiên Chúa ở trần gian, Giáo hoàng có mọi quyền hành đối với Giáo hội Công giáo Rôma của mình trên khắp Trái Đất; là vị chủ chăn, người Cha tinh thần của toàn bộ hơn 1,3 tỉ người Công giáo Rôma.

Giáo hoàng được bầu bởi Mật nghị Hồng y (conclave) sau khi vị Giáo hoàng đương nhiệm băng hà.

Ngày nay, có lẽ Giáo hoàng là người có vị thế nhất trên Trái Đất, tiếng nói của Giáo hoàng cũng là tiếng nói có uy lực, Giáo hoàng cũng là người được bảo vệ nghiêm nghặt nhất trên thế giới^[1]. Bên cạnh khoảng hơn 100 lính canh Thụy Sĩ luôn túc trực, Giáo hoàng còn được bảo vệ bởi các cơ quan an ninh và phản gián như CIA, FBI... Khi ra nước ngoài công du, thì theo luật quốc tế, ông được bảo vệ bằng mọi giá bởi các cơ quan an ninh chuyên nghiệp của quốc gia mà ông đến^[2]. Theo hãng thông tấn Reuters thì Giáo hoàng luôn được bảo vệ bởi 100 vệ binh và 2.000 cảnh sát, vệ sĩ, mật gián, gián điệp chìm. Một chuyến công du của Giáo hoàng phải mất tối thiểu hàng chục triệu đô la chi phí, và được coi là người tốn nhiều tiền nhất cho việc công du trên thế giới, hơn hẳn tổng thống các quốc gia. Và mỗi lần Giáo hoàng đi công du thì các cơ quan an ninh Vatican, và bộ nội vụ phải tính toán chuyến hành trình của Giáo hoàng trước đó nhiều tháng trời, thậm chí là nhiều năm. Chỉ có duy nhất Giáo hoàng mới có quyền bổ nhiệm các giám mục đại diện tại các giáo phận.

Giáo hoàng với Triều thiên Ba tầng (Papal Tiara) tượng trưng cho việc cai quản, thánh hóa, chăm sóc các tín hữu. Gậy Mục tử (Crosier) tượng trưng cho quyền bính. Dây pallium được làm bằng lông cừu để nói lên Giáo hoàng là chủ chiên lành thay Chúa Kitô vác chiên trên vai; nhẫn Ngư phủ (Ring of the Fisherman) trên mặt có hình Thánh Phêrô đang đánh cá. Khi Giáo hoàng băng hà thì nhẫn đó được hồng y giáo chủ nhiếp chính đập vỡ đi để tránh giả mạo.

Triều thiên Ba tầng

Gậy Mục tử

Dây Pallium

Mục lục 1 Lịch sử 1.1 Giai đoạn đầu Kitô giáo (khoảng 30-325) 1.2 Từ công đồng Nicea cho đến đại ly giáo Đông-Tây (325-1054) 1.3 Từ Đại ly giáo Đông-Tây đến Cải cách tôn giáo (1054-1517) 1.4 Từ cải cách tôn giáo đến nay (1517-nay) 2 Bầu cử, qua đời và thoái vị 2.1 Bầu cử 2.2 Qua đời 2.3 Thoái vị 3 Các biểu tượng của Giáo hoàng 4 Văn kiện của Giáo hoàng 5 Các bài hát về Giáo hoàng 6 Các ngụy Giáo hoàng 7 Các Giáo hoàng ở ngôi dài nhất 8 Các giáo hoàng ở ngôi ngắn nhất 9 Tước vị của Giáo Hoàng 10 Các giáo hoàng 11 Xem thêm 12 Chú thích 13 Liên kết ngoài

Lịch sử

Giai đoạn đầu Kitô giáo (khoảng 30-325)

Từ công đồng Nicea cho đến đại ly giáo Đông-Tây (325-1054)

Từ Đại ly giáo Đông-Tây đến Cải cách tôn giáo (1054-1517)

Từ cải cách tôn giáo đến nay (1517-nay)

Bầu cử, qua đời và thoái vị

Bầu cử

Qua đời

Thoái vị

Các biểu tượng của Giáo hoàng

Văn kiện của Giáo hoàng

Các bài hát về Giáo hoàng

Các ngụy Giáo hoàng

Các Giáo hoàng ở ngôi dài nhất

Bài chi tiết: Danh sách các giáo hoàng theo thời gian cai trị

Danh sách các giáo hoàng có thời gian cai trị dài nhất được xác định từ các tài liệu lịch sử được thống kê như sau:

1. Piô IX (1846-1878): 31 năm, 7 tháng và 23 ngày (11.560 ngày).
2. Gioan Phaolô II (1978-2005): 26 năm, 5 tháng và 18 ngày (9665 ngày).
3. Lêô XIII (1878-1903): 25 năm, 5 tháng và 1 ngày (9.281 ngày).
4. Piô VI (1775-1799): 24 năm, 6 tháng và 15 ngày (8.962 ngày).
5. Adrian I (772-795): 23 năm, 10 tháng và 25 ngày (8.729 ngày).
6. Piô VII (1800-1823): 23 năm, 5 tháng và 7 ngày (8.560 ngày).
7. Alexander III(1159-1181): 21 năm, 11 tháng và 24 ngày (8.029 ngày).
8. Sylvester I (314-335): 21 năm, 11 tháng và 1 ngày (8.005 ngày).
9. Lêô I (440-461): 21 năm, 1 tháng, và 13 ngày (7.713 ngày).
10. Ubanô VIII (1623-1644): 20 năm, 11 tháng và 24 ngày (7.664 ngày).

Mặc dù một số tài liệu cho rằng Thánh Phêrô đã cai trị giáo hội trong khoảng 30 năm (sau 29 - 64? / 67?), Tuy nhiên tính chính xác của những tài liệu này thiếu tin cậy do vậy tên của ông không được thống kê ở đây.

Các giáo hoàng ở ngôi ngắn nhất

Bên cạnh đó có những giáo hoàng có thời gian cai trị rất ngắn chưa tới một tháng. Vì vậy, nếu triều đại của một giáo hoàng được bắt đầu vào ngày 1 tháng 8 và ông ta qua đời vào ngày 2 tháng 8, thì triều đại của vị giáo hoàng này sẽ được tính là 2 ngày.

1. Ubanô VII (15 tháng chín-27 tháng chín 1590): 13 ngày, chết trước khi đăng quang.
2. Boniface VI (tháng tư, 896): 16 ngày.
3. Celestine IV (25 tháng mười-10 tháng mười một, 1241): 17 ngày, chết trước khi đăng quang.
4. Theodore II (tháng mười hai, 897): trong 20 ngày.
5. Sisinnius (15 tháng một tháng hai 4.-708): 21 ngày.
6. Marcellus II (9 tháng tư.-1 tháng năm 1555): 22 ngày.
7. Đamaxô (17 tháng bảy-9 tháng tám 1048): 24 ngày.
8. Piô III (22 tháng chín-18 tháng mười 1503): 27 ngày.
9. Lêô XI (1 tháng tư-27 tháng tư 1605): 27 ngày.
10. Biển Đức V (22 tháng năm-23 tháng sáu 964): 33 ngày.

Sttêphanô (23 tháng ba - 26 tháng ba, 752) chết một cách bất ngờ sau khi ông được bầu làm giáo hoàng ba ngày, và trước khi ông được tấn phong như một giám mục. Ông đã không được công nhận là giáo hoàng hợp lệ nhưng đã được thêm vào danh sách của các giáo hoàng trong thế kỷ XV với tông hiệu là Stêphanô II, chính điều này đã gây khó khăn cho việc liệt kê các giáo hoàng có tên Stêphanô sau đó. Tên của ông đã bị loại bỏ khỏi danh sách các giáo hoàng bởi Vatican vào năm 1961.

Tước vị của Giáo Hoàng

Các giáo hoàng

Bài chi tiết: Danh sách các giáo hoàng

Giáo hoàng đầu tiên được Giáo hội Công giáo Rôma cho là Thánh Phêrô, tông đồ trưởng của Chúa Giêsu. Giáo hoàng hiện nay là Biển Đức XVI, kế vị sau Gioan Phaolô II, trước đó đã có 264 người được nhận chức giáo hoàng.

x • t • s Giáo hoàng của Giáo hội Công giáo Rôma Phêrô Linô Anaclêtô Clêmentê I Evaristus Alexander I Xíttô I Telesphorus Hyginus Piô I Anicetus Soter Eleuterus Victor I Zephyrinus Callixtus I Urban I Pontian Anterus Fabian Cornelius Lucius I Stêphanô I Xíttô II Dionysius Felix I Eutychian Caiô Marcellinus Marcellus I Eusebius Miltiades Sylvester I Máccô Julius I Liberius Đamaxô I Siricius Anastasius I Innocent I Zosimus Boniface I Celestine I Xíttô III Lêô Cả Hilarius Simplicius Felix III Gelasius I Anastasius II Symmachus Hormisdas Gioan I Felix IV Boniface II Gioan II Agapetus I Silverius Vigilius Pelagius I Gioan III Biển Đức I Pelagius II Gregory Cả Sabinian Boniface III Boniface IV Adeodatus I Boniface V Honorius I Severinus Gioan IV Theodore I Máctinô I Eugene I Vitalian Adeodatus II Donus Agatho Lêô II Biển Đức II Gioan V Conon Sergius I Gioan VI Gioan VII Sisinnius Constantine Gregory II Gregory III Zachary Stêphanô II Phaolô I Stêphanô III Adrian I Lêô III Stêphanô IV Paschal I Eugene II Valentinô Gregory IV Sergius II Lêô IV Biển Đức III Nicôla I Adrian II Gioan VIII Marinus I Adrian III Stêphanô V Formosus Boniface VI Stêphanô VI Romanô Theodore II Gioan IX Benedict IV Lêô V Sergius III Anastasius III Lando Gioan X Lêô VI Stêphanô VII Gioan XI Lêô VII Stêphanô VIII Marinô II Agapetus II Gioan XII Biển Đức V Lêô VIII Gioan XIII Biển Đức VI Biển Đức VII Gioan XIV Gioan XV Gregory V Sylvester II Gioan XVII Gioan XVIII Sergius IV Biển Đức VIII Gioan XIX Biển Đức IX Sylvester III Gregory VI Clêmentê II Đamaxô II Lêô IX Victor II Stêphanô IX Nicôla II Alexander II Gregory VII Victor III Urban II Paschal II Gelasius II Callixtus II Honorius II Innocent II Celestine II Lucius II Eugene III Anastasius IV Adrian IV Alexander III Lucius III Urban III Gregory VIII Clêmentê III Celestine III Innocent III Honorius III Gregory IX Celestine IV Innocent IV Alexander IV Urban IV Clêmentê IV Gregory X Innocent V Adrian V Gioan XXI Nicôla III Máctinô IV Honorius IV Nicôla IV Celestine V Boniface VIII Biển Đức XI Clêmentê V Gioan XXII Biển Đức XII Clêmentê VI Innocent VI Urban V Gregory XI Urban VI Boniface IX Innocent VII Gregory XII Martin V Eugene IV Nicôla V Callixtus III Piô II Phaolô II Xíttô IV Innocent VIII Alexander VI Piô III Julius II Lêô X Adrian VI Clêmentê VII Phaolô III Julius III Marcellus II Phaolô IV Piô IV Piô V Gregory XIII Xíttô V Urban VII Gregory XIV Innocent IX Clêmentê VIII Lêô XI Phaolô V Gregory XV Urban VIII Innocent X Alexander VII Clêmentê IX Clêmentê X Innocent XI Alexander VIII Innocent XII Clêmentê XI Innocent XIII Biển Đức XIII Clêmentê XII Biển Đức XIV Clêmentê XIII Clêmentê XIV Piô VI Piô VII Lêo XII Piô VIII Gregory XVI Piô IX Lêô XIII Piô X Biển Đức XV Piô XI Piô XII Gioan XXIII Phaolô VI Gioan Phaolô I Gioan Phaolô II Đương kim: Biển Đức XVI

Xem thêm

• Thượng phụ của Chính Thống giáo Đông Phương

Chú thích

1. ^ Israel triển khai lực lượng hùng hậu để bảo vệ an ninh cho Đức Giáo Hoàng
2. ^ MỌI CON ĐƯỜNG ĐỀU DẪN VỀ RÔMA. KỂ CẢ NHỮNG NẺO ĐƯỜNG TỪ CHÂU

Liên kết ngoài

• Trang chủ Toà Thánh

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và tài liệu về: Giáo hoàng

Bài này còn sơ khai. Mời bạn góp sức viết thêm để bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp về cách sửa bài.