Giáo hoàng Gioan Phaolô I

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Giáo hoàng Gioan Phaolô I
Tên khai sinh Albino Luciani
Sinh 17 tháng 10, 1912(1912-10-17)
Canale d'Agordo, Ý
Mất 28 tháng 9, 1978 (65 tuổi)
Điện Tông tòa, Thành Vatican
Thứ tự
Tựu nhiệm 26 tháng 8 năm 1978
Bãi nhiệm 28 tháng 9 năm 1978
Tiền nhiệm Phaolô VI
Kế nhiệm Gioan Phaolô II
Huy hiệu

Các giáo hoàng khác lấy tông hiệu Gioan Phaolô

Giáo hoàng Gioan Phaolô I (Latinh: Ioannes Paulus PP. I, tiếng Ý: Giovanni Paolo I, tên khai sinh là Albino Luciani, 17 tháng 10 năm 191228 tháng 9 năm 1978) là vị Giáo hoàng thứ 263 của Giáo hội Công giáo Rôma, đồng thời là nguyên thủ Thành quốc Vatican. Ông ở ngôi từ ngày 26 tháng 8 năm 1978 cho đến khi qua đời 33 ngày sau đó. Triều đại của ông là một trong những giáo triều ngắn nhất trong lịch sử Giáo hội Công giáo.

Trước khi thành giáo hoàng[sửa | sửa mã nguồn]

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Nơi sinh của Albino Luciani

Giáo hoàng Gioan Phaolô I tên thật là Albino Luciani, sinh tại Forno di Canale, Belluno vào năm 1912 tại Forno di Casale (Belluno, bắc Ý). Vào thế kỷ XX, có sáu vị Giáo hoàng chào đời trên miền đất này.

Cha ông là người lao động theo mùa, rồi thợ thủy tinh ở Murano có khuynh hướng Xã hội chủ nghĩa. Ngược lại mẹ ông là một người Công giáo sốt sắng. Bà cổ vũ ơn kêu gọi sớm của con trai mình.

Tu sĩ[sửa | sửa mã nguồn]

Ông vào tiểu chủng viện ở Feltre rồi đại chủng viện Belluno. Là học sinh xuất sắc, sau đó ông đến đại học Grêgôriô ở Rôma. Tại đây, ông đạt được một bằng tiến sĩ thần học với luận án có tựa đề: “nguồn gốc của linh hồn trong tư tưởng của Rosmini”.

Linh mục[sửa | sửa mã nguồn]

Ông thụ phong linh mục ngày 7 tháng 7 năm 1935 và được bổ nhiệm làm cha phó trong thành phố sinh trưởng của ông. Ông giảng dạy ở Học viện kỹ thuật mỏ rồi ở đại chủng viện Bulluno; tại đây ông đã nhận ghế giáo sư thần học tín lý.

Sau đó, ông giữ chức phó giám đốc Chủng viện giáo phận cho đến năm 1954, năm ông được bổ nhiệm làm Tổng đại diện giáo phận.

Giám mục và hồng y[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1958, Giáo hoàng Gioan XXIII đặt ông làm Giám mục Vittorio Veneto. Năm 1969, ông được Giáo hoàng Phaolô VI bổ nhiệm làm Giáo chủ Venezia và năm 1973 ông lại được thăng lên bậc Hồng Y.

Giáo hoàng[sửa | sửa mã nguồn]

Cơ mật viện[sửa | sửa mã nguồn]

Khi Giáo hoàng Phaolô VI qua đời ngày 6 tháng 8 năm 1978, Hồng y Đoàn đã tăng thêm và càng có tính cách quốc tế hơn. Trước kia, Giáo hoàng Phaolô VI cũng đặt ra luật lệ là các Hồng y trên 80 tuổi sẽ không được tham gia Cơ Mật viện bầu Giáo hoàng, tuy vậy số Hồng y dưới 80 tuổi tất cả là 111 vị đã họp bầu tân Giáo hoàng vào tháng 8 năm 1978.

Đây là cuộc bầu Giáo hoàng quan trọng ngay sau Công đồng Vatican II, trong thời đại mà phương tiện du lịch quốc tế mau chóng đưa con người gần lại với nhau hơn, các phương tiện truyền thông cũng đang trên đà phát triển mạnh, cuộc bầu Giáo hoàng lần này kéo sự chú ý của toàn thế giới.

Tên vị Hồng y được nhắc tới nhiều nhất trong giai đoạn này là Hồng y Giuseppe Siri thành Genoa. Thế nhưng kết quả cuối cùng của cuộc bầu sau 2 ngày (ngày 26 tháng 8 năm 1978) được trao về cho Hồng y thượng phụ giáo chủ thành Venezoa là Hồng y Albino Luciani.

Tông hiệu[sửa | sửa mã nguồn]

Ông lấy tông hiệu là Gioan Phaolô I.

Ðây là một sự kiện lịch sử lạ lùng, bởi vì từ trước tới giờ không có vị Giáo hoàng nào nhận hai tên và ông trở thành vị Giáo hoàng đầu tiên chọn tên hiệu 2 vị thánh Gioan và Phao-lô để ghi nhớ và đồng thời cũng là sự tiếp tục đường lối của hai vị Giáo hoàng tiền nhiệm: Gioan XXIII và Phao-lô VI.

Như chính Giáo hoàng Gioan Phaolô đệ nhất giải thích ngày hôm sau trong buổi gặp gỡ đầu tiên với dân chúng tại Quảng trường Thánh Phêrô. Ông nói:

Tôi nhận tên là Gioan, để nhớ Ðức Gioan XXIII, đã bổ nhiệm tôi làm Giám mục giáo phận Vittorio Veneto, và Phaolô, để nhớ Ðức Phaolô VI, đã đặt tôi làm Hồng Y. Không phải tôi có "sự khôn ngoan" như Ðức Gioan XXIII và sự thông thái như Ðức Phaolô VI. Nhưng tôi kế vị các ngài thì tôi sẽ quyết tâm theo đường lối Công đồng mà các ngài đã khởi xướng.

—Giáo hoàng Gioan Phaolô I

Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Giáo hoàng Gioan Phaolô I chỉ ở ngôi được 33 ngày. Ngày 28 tháng 9 cũng năm 1978, ông qua đời. Ðây là một trong những triều Giáo hoàng ngắn ngủi hơn cả trong lịch sử Giáo hội Công giáo.

Sức khỏe của Giáo hoàng Gioan Phaolô I kém từ tuổi thiếu niên và công việc to lớn đã đè lên vai ngài. Tuy nhiên, khi tin ngài qua đời được loan báo, những lời đồn vô căn cứ đã được tung ra. Như trong một tác phẩm luận chiến, David Yallop (Au nom de Dieu, Bourgeois 1984) đã cho rằng Giáo hoàng bị hồng y Villot và đức ông Marcinkus đánh thuốc độc, thật vậy, thi hài của ngài không hề được mổ ra. Người ta đã tìm được trong các giấy tờ của ngài bản văn cách chức Villot chỉ còn chờ một chữ ký của ngài nữa mà thôi. Một chuyện tương tự xuất hiện trong phim “Le Parrai 3”.

Theo thông tin chính thức từ Vatican thì cái chết của Giáo hoàng Gioan Phaolô I đã được phát hiện bởi Đức ông John Magee, thư ký người Ái Nhĩ Lan của Giáo hoàng. Giáo hoàng đã qua đời khi đang đọc cuốn "Noi gương Chúa Giêsu" của Thomas Kempis thế kỷ XV. Tuy nhiên, theo một số nguồn khác thì cái chết của ngài được phát hiện bởi xơ Vincenzina[1]. Cuộc kiểm tra của bác sĩ Reneto Buzzonetti về cái chết của Giáo hoàng bị một số người cho là vội vã. Thông cáo của Tòa thánh cho rằng ngài đã chết vì một cơn đau tim nhưng những người thân và bạn hữu của ngài lại cho rằng nguyên nhân thật sự của cái chết có thể là do tắc động mạch phổi[2]. Ngài đã được an nghỉ trong phần mộ bên dưới Vương cung thánh đường Thánh Phêrô ở Rôma.

Nhân dịp kỷ niệm 25 năm ngày Giáo hoàng Gioan Phaolô I đắc cử (26/8/1978 – 26/8/2003), Giáo hoàng Gioan Phaolô II - người kế vị ông - đã nói:

Ngài là một vị thầy của đức tin trong sáng, không vướng bận những bụi nhơ theo thời chóng qua và trần tục. Ngài đã cố gắng thích nghi những lời giảng dạy theo cảm tính của dân chúng, nhưng đồng thời vẫn duy trì luôn sự trong sáng rõ ràng của giáo lý và sự áp dụng giáo lý vào trong cuộc sống đúng theo đức tin. (...) Lời ngài nói và chính con người ngài đã đi sâu vào trong tâm hồn của tất cả mọi người, và vì thế tin về cái chết bất ngờ của ngài trong đêm tối ngày 28 tháng 9 năm 1978, là điều hết sức bất ngờ. Không còn nữa nụ cười của vị chủ chăn sống gần gũi với dân chúng; ngài biết đối thoại với nền văn hóa và thế giới, một cách an bình và quân bình.

—Giáo hoàng Gioan Phaolô II

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, NXB Văn Hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
  • Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam [1]
  • Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
  • Những nhận định của Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô Ðệ Nhị về Ðức Gioan Phaolô Ðệ Nhất dịp kỷ niệm 25 năm ngày ngài được chọn làm Giáo hoàng [2]
  • Kỷ niệm 25 năm ngày Ðức Gioan Phaolo I được bầu làm Giáo hoàng [3]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Giáo hoàng Gioan Phaolô II và bí mật của thời đại chúng ta, NXB công an nhân dân, trang 262.
  2. ^ Giáo hoàng Gioan Phaolô II và bí mật của thời đại chúng ta, Nxb Công an nhân dân, trang 263.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]



Người tiền nhiệm
Phaolô VI
Danh sách các giáo hoàng
Emblem of the Papacy SE.svg
Người kế nhiệm
Gioan Phaolô II