Bão

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Bão là trạng thái nhiễu động của khí quyển và là một loại hình thời tiết cực đoan.

Ở Việt Nam, thuật ngữ "bão" thường được hiểu là bão nhiệt đới, là hiện tượng thời tiết đặc biệt nguy hiểm chỉ xuất hiện trên các vùng biển nhiệt đới, thường có gió mạnh và mưa lớn. Tuy thế, thuật ngữ này rộng hơn bao gồm cả các cơn dông và các hiện tượng khác hiếm gặp ở Việt Nam như bão tuyết, bão cát, bão bụi...

Bão nhiệt đới[sửa | sửa mã nguồn]

Xem bài chính bão nhiệt đới

Các cơn bão thường hình thành khi một tâm áp thấp phát triển với một hệ thống áp cao xung quanh nó. Sự kết hợp của các lực đối nghịch có thể sinh ra gió và hình thành các đám mây bão, chẳng hạn mây vũ tích.

Một định nghĩa khí tượng chặt về một cơn bão là có cấp gió Beaufort lớn hơn hoặc bằng 10, (89 km/h). Ở Việt Nam, gió xoáy có cấp Beaufort từ 6 đến 7 trên một diện rộng gọi là áp thấp nhiệt đới. Gió xoáy từ cấp 8 trở lên trên một diện rộng, có thể kèm theo mưa lớn gọi chung là bão.

Ngoài thang sức gió Beaufort, còn dùng các thang khác như thang bão Saffir-Simpson. Ở Việt Nam, do hầu như không có bão mạnh đến mức cần sử dụng thang bão Saffir-Simpson, nên người ta chỉ cần sử dụng thang sức gió Beaufort để mô tả sức mạnh của chúng là đủ. Các thang sức gió giúp phân loại bão theo cường độ gió kéo dài, theo áp suất tâm bão, theo mức độ tàn phá, mức độ gây ngập lụt...

Các giai đoạn bão (xoáy thuận nhiệt đới)[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Vùng áp thấp (low pressure area): có vùng áp thấp trên bản đồ khí áp bề mặt, nhưng vị trí trung tâm không thể xác định được
  2. Áp thấp nhiệt đới (tropical depression): vị trí trung tâm có thể xác định được, nhưng Vmax < 34 kt
  3. Bão tố nhiệt đới (tropical storm - TS): Vmax 34-47 kt ("storm" gốc từ tiếng Hà Lan là "dông tố", tiếng Trung là "cuồng phong", ở đây tạm dịch là "bão tố"
  4. Bão tố nhiệt đới dữ dội (severe TS): Vmax 48-63 kt
  5. Bão cuồng phong (Typhoon): Vmax => 64 kt. Có cơn bão quá mạnh người ta gọi là "siêu bão" (supertyphoon).
Mây dông lăn (Cumulonimbus arcus) trên bầu trời Enschede, Hà Lan
Bão mạnh do Cơn bão SanvuHồng Kông. Bão Sanvu là cơn bão thứ nhất đổ vào thành phố đó vào năm 2005.

Bão trong vũ trụ[sửa | sửa mã nguồn]

Xem bài chính bão trong vũ trụ

Bão trong vũ trụ là dòng các vật chất trôi dạt trong vũ trụ, tập trung chuyển động tương đối theo cùng một hướng. Trong khoa học khí tượng-thiên văn, bão trong vũ trụ thường được hiểu là các bão vật chất chuyển động trong phạm vi Hệ Mặt Trời. Ví dụ như Vết Đỏ Lớn trên Sao Mộc hay Cơn Bão Trẻ.

Bão từ[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Bão từ

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]