Giang Thanh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Giang Thanh
Jiang Qing 1976.jpg
Giang Thanh năm 1976
Sinh Lý Thục Mông
19 tháng 3,1914
Chư Thành, Duy Phường, Sơn Đông, Trung Hoa Dân Quốc
Mất 14 tháng 5, 1991 (77 tuổi)
Bắc Kinh, Trung Quốc
Quốc gia Trung Quốc
Đảng phái chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc
Người phối ngẫu Pei Minglun (m.1931)
Tang Na (m.1936)
Mao Trạch Đông (m.1938, wid.1976)
Người thân Yu Qiwei (partner)
Zhang Min (partner)
Li Na (daughter)

Giang Thanh (chữ Hán: 江青; bính âm: Jiang Qing; nghệ danh là Lam Bình; 19141991) là người vợ thứ tư của Mao Trạch Đông, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung hoa. Bà cũng được nhắc đến như là Mao phu nhân và là một người của Tứ nhân bang trong Cách mạng Văn hóa.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Giang Thanh sinh tháng 3 năm 1915 tại Chư Thành, Sơn Đông, Trung Quốc. Có tên khai sinh là Lý Thục Mông nhưng còn được biết đến bằng hai tên là Lý Tiến và Lý Vân Hạc, bà là con trong gia đình một thợ mộc. Sau khi theo học tại Đại học Thanh Đảo, bà hoạt động như một diễn viên sân khấuđiện ảnh tại Thượng Hải với nghệ danh Lam Bình. Năm 1933, Giang Thanh gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc. Đến năm 1938, bà gặp Mao Trạch Đông ở Diên An, hai người sau đó đã kết hôn. Sau năm 1949, Giang Thanh làm việc tại Bộ Văn hóa của Trung Quốc.

Quãng đời cách mạng[sửa | sửa mã nguồn]

Chịu ảnh hưởng và tác động của tư tưởng tiến bộ, tháng 2 năm 1933, Giang Thanh được Hoàng Kính, một đảng viên ngầm tại Thanh Đảo, giới thiệu gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc. 

Tháng 7 năm đó Hoàng Kính bị bắt vì bị bán đứng, Giang Thanh lập tức mất liên lạc với tổ chức. Vì vậy, Giang Thanh đã quyết định tới Thượng Hải để tìm tổ chức của đảng. Đến Thượng Hải, Giang Thanh đã tích cực nâng cao vị trí của phụ nữ, đấu tranh giải phóng phụ nữ, chống lại sự xâm lược của đế quốc  bằng cách diễn kịch, đóng phim, dạy học, viết văn…

Tháng 7 năm 1937, Giang Thanh vẫn rời bỏ cuộc sống dễ dàng ở Thượng Hải rộng lớn để tới Diên An sống một cuộc sống với nhiều khó khăn và không ổn định. Trong 10 năm ở Diên An, Giang Thanh sống khiêm tốn, đơn giản và biểu hiện rất tốt. Giang Thanh đã tới vịnh Nam Nê để tham gia lao động và nằm ngủ trong hang động với 8 đồng chí nữ khác. Sau năm 1949, Giang Thanh làm việc tại Bộ Văn hóa của Trung Quốc.

Ngày 13-5-1966 trong Đại Cách mạng văn hóa, Bộ Chính trị đã họp. Trong hội nghị này đã vạch ra đường lối đấu tranh mới. Giang Thanh được lãnh sứ mệnh với quyền lực to lớn - người phụ trách tổ lãnh đạo Cách mạng văn hóa Trung Quốc.

Cuộc hôn nhân và tình cảm với Mao Trạch Đông[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1938, bà gặp Mao Trạch ĐôngDiên An, hai người sau đó đã kết hôn.

Trong cuốn sách “Giang Thanh toàn truyện” của nhà văn Mỹ Trier có đoạn: “trong lúc Mao Trạch Đông có cuộc nói chuyện với phóng viên phương Tây, Giang Thanh hầu như không nói gì…Giang Thanh trông rất xinh đẹp, là một cô gái hiền lành…Giang Thanh chăm sóc sức khỏe, giặt quần áo, mua đồ, dọn dẹp nhà cửa cho Mao Trạch Đông. Bà ấy không thích ăn cay nhưng Mao Trạch Đông thích ăn nên bữa cơm nào cũng có món ăn cay. Bà ấy rất thẳng thắn, khiêm tốn, xét về mọi mặt, Giang Thanh là người giàu tình cảm, một người vợ đảm đang, một người mẹ hiền từ”.

Một cựu chiến binh từng làm chỉ huy tại Trung đoàn vệ binh Trung ương ở Diên An cho biết hồi đó Giang Thanh rất quan tâm tới Mao Trạch Đông từ bữa ăn, giấc ngủ. Khi Chủ tịch Mao, Thủ tướng Chu Ân Lai…và các lãnh đạo Trung ương chiến đấu ở Thiểm Bắc, vợ của các vị lãnh đạo đều sang sông Hoàng Hà để tới nơi an toàn, chỉ có Giang Thanh là ở lại Thiểm Bắc cùng Mao Trạch Đông đối phó với kẻ thù.

Giang Thanh luôn tôn sùng, kính trọng và dành nhiều tình cảm cho Mao Trạch Đông. Trong lúc viết thư, nói chuyện hay phát biểu tại hội nghị, Giang Thanh không gọi chồng mình là Mao Trạch Đông hay Nhuận Chi mà luôn gọi là “Chủ tịch”. Giang Thanh từng nói rằng: “Tôi là học sinh của Chủ tịch”. Trong thời kỳ cách mạng văn hóa mỗi năm cứ tới ngày 26 tháng 12, Giang Thanh không bao giờ quên sinh nhật của Mao chủ tịch. Thời gian đó, tình cảm của Giang Thanh dành cho chồng vẫn rất đằm thắm, bà còn mời cả những người làm việc cùng Mao chủ tịch ăn mỳ trường thọ.

Được biết, sau khi Giang Thanh bị bắt, nhất là những lúc sức khỏe yếu đi, bà ta càng nhớ tới Mao chủ tịch hơn. Giang Thanh đặt bút tích của Mao chủ tịch bên mình, trên quần áo cũng gắn huy hiệu của Mao chủ tịch, đầu giường còn đặt một bức ảnh chụp chung với Mao chủ tịch. Mỗi sáng sớm,  Giang Thanh đều đọc thơ hoặc tác phẩm trong cuốn “Tuyển tập Mao Trạch Đông”. Mỗi khi gập cuốn sách lại, Giang Thanh thường dùng một băng giấy nhỏ để ngày hôm sau đọc tiếp.

Phiên tòa thế kỷ của Trung Quốc [1][sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi kết thúc "cách mạng văn hóa" vào năm 1976, cách nhìn của mọi người đối với đất nước Trung Quốc có sự thay đổi. Ngày ấy, 20/11/1980, tại Tòa án Nhân dân Tối cao, tại địa chỉ số 1 đường Chính Nghĩa, Bắc Kinh, mở phiên tòa đặc biệt, xét xử đối với 10 tên tội phạm chủ yếu của bè lũ phản cách mạng Lâm Bưu, Giang Thanh.

Đúng 15h, Giang Hoa tuyên bố khai mạc phiên tòa. 15h18, chủ tọa phiên tòa Giang Hoa tuyên đọc cáo trạng. Cáo trạng dài hàng chục nghìn từ được chia thành 48 điều, ghi lại tội ác của Lâm Bưu, Giang Thanh. Bản khởi tố do Hoàng Hỏa Thanh, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao kiêm trưởng Phòng Phòng Kiểm sát đặc biệt, và Phó trưởng phòng Phòng kiểm sát đặc biệt Sử Tiến Tiền thay nhau tuyên đọc cho đến hết. Giang Thanh nhìn lên hình như không lấy gì làm ngạc nhiên, bà ta đỡ chiếc tai nghe, cười khẩy khi nghe được những lời khởi tố, có lúc bà ta cố ý trông trước trông sau, biểu lộ sự khinh miệt đối với tòa án, hiện rõ sự giả tạo.

Sau khi đọc xong bản cáo trạng, chủ tọa Giang Hoa tuyên bố tòa án số 1 và tòa án số 2 chia nhau tiến hành thụ lý, xét xử đối với 10 bị cáo. Giang Thanh, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên, Vương Hồng Văn, Trần Bá Đạt được xếp vào nhóm thứ nhất. Hoàng Vĩnh Thắng, Ngô Pháp Hiến, Lý Tác Bằng, Khâu Hội Tác, Giang Đằng Giao được xếp vào nhóm thứ hai bị thụ lý xét xử.

Sau khi tuyên bố dừng phiên tòa, các bị cáo được giải ra ngoài. Khi nữ cảnh sát đưa tay ra muốn dìu Giang Thanh, Giang lập tức đẩy ra, tỏ ra rằng không muốn giúp đỡ, thái độ của bà ta rất ngạo mạn.

Cho đến cuối năm 1976, tòa tiến hành 5 phiên xét xử Giang, lần nào bà ta đều tỏ ra ngoan cố, chống đối thẩm phán và coi thường tòa án.

Trong phiên xử ngày 26/11, khi được hỏi vào đêm 17/10/1974, trong cuộc họp bí mật với Trương Xuân Kiều, Vương Hồng Văn, Triệu Văn Nguyên, và phái Vương đến Hồ Nam gặp chủ tịch Mao Trạch Đông vu cáo Chu Ân Lai, Đặng Tiểu Bình, bà ta có vai trò như thế nào, Giang Thanh giả vờ không nghe thấy rồi lại chối cãi đến cùng, kiên quyết không nhận tội. Bà ta luôn nói "tôi không biết", "không rõ", "không nhớ" để thể hiện sự chống đối của mình. Trước sự bất hợp tác của Giang Thanh, diễn biến phiên tòa không có nhiều tiến triển.

Sau đó, tòa gọi Vương lên làm chứng. Sau đây là đoạn đối thoại của Vương với thẩm phán.[2]

- Trước khi đến Hồ Nam gặp Mao chủ tịch vu cáo Đặng Tiểu Bình, ông âm mưu việc này với ai?

- Giang Thanh, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên.

- Ai triệu tập?

- Giang Thanh.

- Khi bàn bạc các âm mưu, Giang Thanh nói gì?

- Giang Thanh nói "Đặng Tiểu Bình không đồng tình với cách mạng văn hóa".

- Mọi người bàn bạc ra sao rồi quyết định cử ông đi Trường Sa?

- Sau khi nghiên cứu về Đặng Tiểu Bình, Giang Thanh hỏi tôi giờ làm thế nào. Tôi đề xuất đi Trường Sa tố cáo, Giang, Trương, Diêu đều đồng ý.

- Vậy việc để ông gặp trước khi chủ tịch tiếp khách nước ngoài là ý của ai?

- Ý của Giang Thanh. Giang nói, ông nên đi sớm đi, trước khi chủ tịch gặp khách nước ngoài.

- Sao lại phải như vậy?

- Vì lo sợ Đặng Tiểu Bình đi cùng khách nước ngoài tới Trường Sa và sẽ lộ sự thật với chủ tịch.

- Vì sao các ông vu khống Đặng Tiểu Bình?

- Để cản trở việc Đặng Tiểu Bình ra làm phó thủ tướng thứ nhất của Quốc vụ viện.

- Khi ông đi Trường Sa có nhắc đến thủ tướng Chu không?

- Trước ngày 10/12 khoảng một tuần, Bộ Chính trị họp, Giang Thanh gọi tôi lại nói rằng bà ấy đã gặp thủ tướng Chu, nói về vấn đề nhân sự của đại hội, chủ yếu cho chức vụ tổng tham mưu trưởng. Thủ tướng tỏ ý không đồng tình với bà ấy, bà ấy nói với tôi rằng: "Tôi bảo lưu quan điểm của mình" và cho biết các ông Diệp (Kiếm Anh), Đặng, Lý (Tiên Niệm) thường xuyên đến gặp thủ tướng tại bệnh viện.

Trong quá trình trả lời tòa, Vương không hề nhìn Giang Thanh. Trước việc đồng bọn phản bội mình, Giang Thanh yên lặng, nhiều lúc nhìn chằm chằm Vương. Đột nhiên, bà ta kêu to: "Tôi phải đi vệ sinh", khiến việc hỏi đáp phải tạm dừng.

Khi từ nhà vệ sinh quay lại, không thấy Vương Hồng Văn trong tòa, Giang Thanh lại hét lên: "Vương Hồng Văn đâu, ông ta ở đâu?" Sau khi Vương quay lại bà ta mới lại yên lặng. Tòa hỏi Giang Thanh: "Những điều Vương nói có đúng không?" Giang trả lời: "Không đúng". Tòa đành phải ghi vào biên bản: Bị cáo phủ nhận. Sau nhiều lời làm chứng của các bị cáo còn lại và của những cán bộ làm việc bên cạnh thủ tướng Chu Ân Lai, Giang vẫn không nhận tội.

Đối mặt với sự ngoan cố của Giang Thanh, thẩm phán trưởng Tăng Hán Chu tuyên bố: "Những lời khai của nhân chứng và những chứng cứ đã đủ nói lên tội lỗi của Giang Thanh, bất chấp bị cáo công nhận hay phủ nhận, sự thật là không thể chối cãi. Giải bị cáo đi".

Đến lúc này, Giang Thanh một mực phản kháng, cố vùng ra khỏi tay của nữ cảnh sát áp tải, hét to: "Tôi còn phải phản biện về vấn đề này. Luật Hình sự, Luật Tố tụng Hình sự đều là giả dối. Sao không cho tôi đối chất với Vương Hồng Văn..." Cho đến khi bị áp giải ra khỏi tòa án, bà ta vẫn không ngừng kêu gào.

Sau khi về buồng giam, Giang Thanh vẫn không thể bình tâm trở lại, toàn thân vã mồ hôi, bác sĩ đo huyết áp lên đến 210/110.

"Luật Hình sự quy định có thể đối chất, có thể biện hộ, mà họ không cho tôi biện hộ. Vương Hồng Văn chỉ nói thật có một câu đó là đi Trường Sa là ý của anh ta. Vương Hải Dung, Đường Vấn Sinh là hai con chuột, thấy thuyền của Mao chủ tịch sắp chìm thì nhảy sang thuyền của Đặng Tiểu Bình", Giang Thanh nói trong nước mắt đầm đìa. 

"Tôi biết các vị đi báo cáo với họ, bàn về việc lần sau làm sao đối phó tôi. Tôi không sợ, tôi có tinh thần '5 không sợ'. Chỉ cần tôi không đổ thì tôi sẽ còn tiếp tục đến cùng", Giang Thanh nói với các nhân viên giám hộ.

Ngày 25/1/1981, Tòa án đặc biệt đã kết án tử hình đối với Giang Thanh, Trương Xuân Kiều - những kẻ cầm đầu "bè lũ bốn tên". Thời gian hoãn thi hành án là hai năm và tước bỏ quyền lợi chính trị vĩnh viễn. Án này được giảm xuống chung thân vào năm 1983. Giang Thanh phải trải qua những ngày cuối cùng của cuộc đời trong những bức tường lạnh lẽo - điều mà bà ta chưa bao giờ tính đến trong kế hoạch cướp chính quyền từ tay những người Cộng sản Trung Quốc. Tháng 5/1991, Giang Thanh được cho ra ngoài để chữa bệnh và được cho là tự sát trước khi quay lại nhà tù.

Cuộc sống trong tù cuối đời và cái chết[3][sửa | sửa mã nguồn]

Nhà tù Tần Thành nằm ở xã Tần Thành, Đông Bắc huyện Xương Bình, Bắc Kinh, cách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài. Giang Thanh được nhốt tại đây trong một phòng giam rộng rãi. Mặc dù ở tù song Giang Thanh vẫn có thể đọc báo, nghe đài phát thanh, xem tivi, thậm chí còn tự đan len, đọc sách và viết lách. Hai tuần một lần, con gái của Giang Thanh là Lý Nạp vẫn đến Tần Thành thăm và mang đồ vào cho mẹ.

Từ ngày bị giam, sức khỏe Giang Thanh suy sụp hẳn. Vì thế, vào T5/1984, chính quyền Trung Quốc thông báo Giang Thanh có thể tại ngoại để chữa bệnh. Sau đó, Giang Thanh được sắp xếp ở tại một nơi kín đáo, ít người qua lại để phục vụ việc chữa trị. Tới tháng 12/1988, nhân dịp kỷ niệm 95 năm ngày sinh của Mao Trạch Đông, Giang Thanh yêu cầu tổ chức một cuộc gặp gia đình song bị từ chối. Để bày tỏ sự phản ứng, Giang Thanh đã uống một lúc 50 viên thuốc ngủ để tự sát song bị phát hiện và cấp cứu kịp thời. Từ sau đó, Giang Thanh không được phát thuốc ngủ nữa.

Ngày 30/3/1989, Giang Thanh bị đưa trở lại Tần Thành. Sau khi trở lại trại giam, bác sĩ phát hiện Giang Thanh bị ung thư vòm họng, kiến nghị làm phẫu thuật song Giang Thanh kiên quyết từ chối, nói rằng nếu như cắt yết hầu của mình thì không thể nói được nữa. Tới tháng 11/1989, chính quyền Trung Quốc lại một lần nữa phê chuẩn cho Giang Thanh tại ngoại để chữa bệnh. Giang Thanh yêu cầu được quay trở lại nơi ở cũ của Mao Trạch Đông ở Trung Nam Hải để ở hoặc nếu không thì để mình quay lại nhà số 17 Điếu Ngư Đài, căn cứ của Giang Thanh trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa.

Yêu cầu của Giang Thanh lại bị từ chối. Giang Thanh lại tuyên bố, nếu như yêu cầu không được chấp nhận, sẽ tiếp tục tự sát. Sau đó, chính quyền Bắc Kinh đã tìm cho Giang Thanh một căn nhà biệt lập, 2 tầng nằm gần Tửu Tiên Kiều, Bắc Kinh cùng một y tá chăm sóc để chữa trị bệnh cho Giang Thanh.

Đến ngày 18/3, Giang Thanh đã hạ sốt nhưng được chuyển đến một phòng bệnh để tiếp tục điều trị. Trong phòng bệnh dành cho Giang Thanh có phòng ngủ, phòng vệ sinh riêng. Các bác sĩ kiến nghị phẫu thuật vòm họng cho Giang Thanh nhưng Giang Thanh tiếp tục từ chối. Giang Thanh nói: “Tôi không tin các anh sẽ không đối đãi tử tế với một chiến sĩ cách mạng của giai cấp vô sản là tôi”.

Ngày 10/5, Giang Thanh xé tan cuốn hồi ký của mình trước mặt mọi người sau rất nhiều tháng viết ròng rã và yêu cầu đưa mình rời khỏi bệnh viện trở về nhà ở Tửu Tiên Kiều. Tuy nhiên, yêu cầu của Giang Thanh bị từ chối. Ngay 12/5 nghe tin tức về Giang Thanh, con gái Lý Nạp và chồng đã vào bệnh viện thăm nhưng Giang Thanh từ chối không gặp.

Ngày 13/5, Giang Thanh viết lên trang đầu của tờ “Nhân Dân Nhật Báo" dòng chữ: Một ngày đáng kỷ niệm của lịch sử” 25 năm trước, ngày 13/5/1966, Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc tổ chức hội nghị. Đây là hội nghị quan trọng mở ra cuộc Cách mạng Văn hóa tàn khốc kéo dài suốt hơn 10 năm ở Trung Quốc. Và cũng tại hội nghị này, Giang Thanh được bổ nhiệm làm người phụ trách tổ lãnh đạo Cách mạng Văn hóa vô cùng quyền lực. Điều đó cho thấy, Giang Thanh cho tới tận lúc sắp chết vẫn nhớ những ngày tháng quyền lực của mình. Tuy nhiên, đây cũng là câu nói cuối cùng mà Giang Thanh còn lưu lại.

1 giờ 30 phút sáng ngày 14/5/1991, y tá rời khỏi phòng ngủ của Giang Thanh. Tuy nhiên, đến 3 giờ 30, y tá vào thì thấy Giang Thanh đã tự sát. Theo suy đoán, Giang Thanh nhân lúc y tá rời đi đã lấy những chiếc khăn tay giấu từ trước nối thành một sợi dây thừng rồi treo cổ tự sát. Khoảng 3 giờ sáng Giang Thanh trút hơi thở cuối cùng.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]