James Monroe

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
James Monroe
James Monroe White House portrait 1819.gif
Tranh vẽ bởi Samuel Morse, 1819
Tổng thống thứ năm của Hoa Kỳ
Nhiệm kỳ
4 tháng 3 năm 1817 – 4 tháng 3 năm 1825
Phó Tổng thống Daniel D. Tompkins
Tiền nhiệm James Madison
Kế nhiệm John Quincy Adams
Bộ trưởng Chiến tranh
Nhiệm kỳ
27 tháng 9 năm 1814 – 2 tháng 3 năm 1815
Tổng thống James Madison
Tiền nhiệm John Armstrong Jr.
Kế nhiệm William H. Crawford
Ngoại trưởng thứ 7 của Hoa Kỳ
Nhiệm kỳ
6 tháng 4 năm 1811 – 4 tháng 3 năm 1817
Tổng thống James Madison
Tiền nhiệm Robert Smith
Kế nhiệm John Quincy Adams
Thống đốc thứ 12 và 16 của Virginia
Nhiệm kỳ
16 tháng 1 năm 1811 – 2 tháng 4 năm 1811
Tiền nhiệm George W. Smith (Quyền)
Kế nhiệm George W. Smith
Nhiệm kỳ
28 tháng 12 năm 1799 – 1 tháng 12 năm 1802
Tiền nhiệm James Wood
Kế nhiệm John Page
Đặc sứ Hoa Kỳ tại Anh Quốc
Nhiệm kỳ
17 tháng 8 năm 1803 – 7 tháng 10 năm 1807
Tổng thống Thomas Jefferson
Tiền nhiệm Rufus King
Kế nhiệm William Pinkney
Đặc sứ Hoa Kỳ tại Pháp
Nhiệm kỳ
15 tháng 8 năm 1794 – 9 tháng 12 năm 1796
Tổng thống George Washington
Tiền nhiệm Gouverneur Morris
Kế nhiệm Charles Cotesworth Pinckney
Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ
từ Virginia
Nhiệm kỳ
9 tháng 11 năm 1790 – 27 tháng 5 năm 1794
Tiền nhiệm John Walker
Kế nhiệm Stevens Thomson Mason
Đại biểu Quốc hội Hợp bang
từ Virginia
Nhiệm kỳ
3 tháng 11 năm 1783 – 7 tháng 11 năm 1786
Tiền nhiệm Khu bầu cử thành lập
Kế nhiệm Henry Lee III
Thông tin cá nhân
Sinh 28 tháng 4 năm 1758
Monroe Hall, Thuộc địa Virginia, Châu Mỹ thuộc Anh
Mất 4 tháng 7 năm 1831 (73 tuổi)
Thành phố New York, New York, Hoa Kỳ
Nơi an nghỉ Nghĩa trang Hollywood
Đảng chính trị Đảng Dân chủ-Cộng hoà
Vợ, chồng Elizabeth Kortright (kết hôn 1786–1830) «start: (1786-02-16)–September 23, 1830 (September 23, 1830-end+1:)»"Hôn nhân: Elizabeth Kortright đến James Monroe" Location:Bản mẫu:Placename/adr (linkback://vi.wikipedia.org/wiki/James_Monroe)
Con cái 3
Giáo dục Đại học William và Mary
Chữ ký Cursive signature in ink
Phục vụ trong quân đội
Thuộc  Hoa Kỳ
Phục vụ Lục quân Lục địa
Dân quân Virginia
Năm tại ngũ 1775–1777 (Army)
1777–1780 (Dân quân)
Cấp bậc US-O4 insignia.svg Thiếu tá (Lục quân)
US-O6 insignia.svg Đại tá (Dân quân)
Tham chiến Chiến tranh Cách mạng Mỹ
 • Trận Trenton

James Monroe (28 tháng 4 năm 1759 - 4 tháng 7 năm 1831) là tổng thống thứ 5 của Hoa Kỳ (1817-1825), và người thứ tư thuộc tiểu bang Virginia giữ nhiệm kỳ tổng thống. Monroe, một đồng minh thân cận của Thomas Jefferson, là một nhà ngoại giao, người ủng hộ cho Cách mạng Pháp. Ông đóng vai trò hàng đầu trong Chiến tranh 1812 với tư cách là bộ trưởng chiến tranh và bộ trưởng ngoại giao dưới thời James Madison. Trúng cử năm 1816, nhiệm kỳ của ông được đánh dấu bằng việc giành được tiểu bang Florida (1819); Thỏa hiệp Missouri (1820), trong đó Missouri được tuyên bố là một bang có nô lệ; sự tuyên bố học thuyết Monroe (1823), nêu rõ sự chống đối của Mỹ với sự can thiệp của các nước Châu Âu vào các nước Mỹ Latinh.

Chào đời[sửa | sửa mã nguồn]

Monroe sinh ngày 28 tháng 4 năm 1758 tại hạt Westmoreland, bang Virginia[1].

Học vấn[sửa | sửa mã nguồn]

Từ năm 11 đến năm 16 tuổi, Monroe học ở Học viện Campbelltown, một ngôi trường có tiếng tăm do Cha Archibald Campbell thuộc giáo xứ Washington điều hành. Tại đây, Monroe đã học trội hơn các bạn khác cùng trang lứa ở hai môn: Toán và tiếng Latin. Trong số các bạn học cùng lớp có John Marshall, sau này là chánh án Tòa án Tối cao Liên bang Hoa Kỳ. Năm 16 tuổi, Monroe vào học trường William and Mary. Tuy nhiên, vào năm 1774, bầu không khí ở ngôi trường vùng Williamsburg này không còn cho người ta tâm trạng để học hành được nữa. Cuộc cách mạng sắp sửa bùm nổ như đang thắp lên lòng yêu nước nhiệt thành của hầu hết các sinh viên, trong đó có cả Monroe. Tháng 6 năm 1775, sau khi những trận đánh mở màng của Lexington và Concord đã nổ tiếng súng khai cuộc cho cuộc cách mạng, Monroe cùng 24 thanh niên trưởng thành hơn đã bất ngờ tấn công kho chứa vũ khí ở Dinh thống sứ. 200 khẩu súng, 300 thanh gươm mà họ lấy được đã góp phần trang bị thêm cho lực lượng quân dân Williamsburg. Đầu năm sau, ông bỏ học Lục quân Lục địa Mỹ.

Đời tư[sửa | sửa mã nguồn]

Vào cuối đời, làm ăn thua lỗ đã khiến Monroe lâm vào cảnh nợ nần, ông phải bán căn nhà ở Paris và khoảng 1.400 hecta đất và làm đơn xin Quốc hội Hoa Kỳ giảm bớt một phần nợ của gia đình và được chấp nhận một khoản là 30.000 USD [2]. Người kế nhiệm John Quincy Adams đã từng viết về Monroe: "Monroe từng liên tục gặp những may mắn lớn, chưa bao giờ phải đối mặt với bất cứ biến cố nào. Ông đã có một sự nghiệp vẻ vang, được thưởng về tiền nhiều hơn bất cứ người nào kể từ khi lập quốc. Con người này giờ đây đang chết dần chết mòn, ở tuổi 72, trong sự khốn khó và bần hàn" [2].

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]