Andrew Jackson

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Andrew Jackson
Andrew jackson head.jpg
Tranh vẽ bởi Ralph E. W. Earl
Tổng thống thứ 7 của Hoa Kỳ
Nhiệm kỳ
4 tháng 3 năm 1829 – 4 tháng 3 năm 1837
Vice President John C. Calhoun (1829–1832)
Không có (1832–1833)
Martin Van Buren (1833–1837)
Tiền nhiệm John Quincy Adams
Kế nhiệm Martin Van Buren
Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ
từ Tennessee
Nhiệm kỳ
4 tháng 3 năm 1823 – 14 tháng 10 năm 1825
Tiền nhiệm John Williams
Kế nhiệm Hugh Lawson White
Nhiệm kỳ
26 tháng 9 năm 1797 – 1 tháng 4 năm 1798
Tiền nhiệm William Cocke
Kế nhiệm Daniel Smith
Thống đốc Quân sự của Florida
Nhiệm kỳ
10 tháng 3 năm 1821 – 31 tháng 12 năm 1821
Bổ nhiệm James Monroe
Tiền nhiệm José María Coppinger (Tây Florida thuộc Tây Ban Nha)
Kế nhiệm William Pope Duval
Dân biểu Hoa Kỳ
từ Khu vực Quốc hội Đa số của Tennessee
Nhiệm kỳ
4 tháng 12 năm 1796 – 26 tháng 9 năm 1797
Tiền nhiệm Khu bầu cử thành lập
Kế nhiệm William C. C. Claiborne
Thông tin cá nhân
Sinh 15 tháng 3 năm 1767
Waxhaws giữa North CarolinaSouth Carolina, Châu Mỹ thuộc Anh
Mất 8 tháng 6 năm 1845 (78 tuổi)
Nashville, Tennessee, Hoa Kỳ
Nơi an nghỉ The Hermitage
Đảng chính trị Đảng Dân chủ (sau 1828)
Đảng Dân chủ-Cộng hoà (trước 1828)
Vợ, chồng Rachel Donelson
(k. 1794; m. 1828)
Con cái ba con nuôi
Tặng thưởng Huy chương Vàng Quốc hội
Huy chương Tạ ơn của Quốc hội
Chữ ký Cursive signature in ink
Phục vụ trong quân đội
Thuộc  Hoa Kỳ
Phục vụ  Lục quân Hoa Kỳ
Cấp bậc US-O8 insignia.svg Thiếu tướng (Lục quân)
US-O8 insignia.svg Thiếu tướng (Dân quân)
Đơn vị Flag of Tennessee.svg Dân quân Tennessee
Tham chiến Chiến tranh Cách mạng Mỹ
 • Trận Hanging Rock
Chiến tranh Creek
 • Trận Talladega
 • Trận Emuckfaw và Enotachopo Creek
 • Trận Horseshoe Bend
Chiến tranh 1812
 • Trận Pensacola
 • Trận New Orleans
Chiến tranh Thổ dân thứ nhất
Cuộc chinh phục Florida
 • Trận Negro Fort
 • Trận vây hãm Fort Barrancas

Andrew Jackson (15 tháng 3 năm 1767 - 8 tháng 6 năm 1845) là một quân nhân Hoa Kỳ cũng như là một chính trị gia dưới vai trò là tổng thống thứ 7 của Hoa Kỳ từ năm 1829-1837. Trước khi đắc cử, ông đã dành được tiếng vang với vai trò là một vị tướng của lục quân Hoa Kỳ và là từng một nghị sĩ phục vụ trong cả 2 viện của Quốc Hội Hoa Kỳ. Khi bước chân vào Nhà Trắng, ông hy vọng có thể giúp mọi nam giới trong xã hội có được nhiều quyền lợi hơn thay vì chỉ riêng giới quý tộc như trước đây và mong muốn có thể giữ vững được quốc gia.

Ông được sinh ra tại khu định cư Waxhaw (nằm giữa 2 tiểu bang Bẳc CarolinaNam Carolina) trong 1 gia đình gốc người ScotlandIreland trước khi cuộc Cách mạng Mỹ bùng nổ. Jackson trở thành 1 luật sư khi ông lớn lên và kết hôn với Rachel Donelson Robards năm 1794. Ông phục vụ một thời gian ngắn trong cả 2 viện của Quốc Hội Hoa Kỳ với vai trò là nghị sĩ đại diện cho bang Tennessee. Sau khi từ chức, ông trở thành thẩm phán trong Tòa Án Tối Cao bang Tennessee từ năm 1798 năm 1804. Jackson trờ thành ông chủ nô giàu có của một đồn điền tên là Hermitage, nơi mà sau này trở thành một trong những Danh lam Lịch sừ Quốc gia Hoa Kỳ. Năm 1801, Jackson được bổ nhiệm làm đại tá lực lượng dân quân bang Tennessee và bầu chọn trở thành chỉ huy của lực lượng này 1 năm sau đó. Trong cuộc chiến tranh người Creek (một bộ tộc người da đỏ ở Hoa Kỳ) năm 1813-1814, ông đã dẫn dắt lực lượng quân đội giành chiến thắng, mà nổi trội nhất là trận chiến Horseshoe Bend ("Horseshoe Bend" là một khúc cua của sông Tallapoosa) - trận chiến đã góp phần kết thúc cuộc chiến. Hiệp ước Fort Jackson sau đó yêu cầu người Creek phải nhượng lại vùng đất đai rộng lớn của mình - giờ đây là phần lớn bang Alabama và một phần bang Georgia - cho chính phủ Hoa Kỳ. Không lâu sau đó, Jackson trở thành vị anh hùng của quốc gia khi ông giành chiến thắng tại trận chiến New Orleans năm 1815 trong Chiến tranh Hoa Kỳ - Anh Quốc. Một thời gian sau, Jackson lại lãnh đạo lực lượng quân đội Hoa Kỳ trong cuộc chiến tranh người Seminole (một bộ tộc người da đỏ ở Hoa Kỳ) lần thứ nhất, và kết quả là sự sát nhập của bang Florida vào liên minh từ chính quyền Tây Ban Nha. Jackson làm thống đốc bang Florida trong một thời gian ngắn trước khi trở thành Thượng nghĩ sĩ bang Tennessee vào năm 1823. Vào năm 1824, Jackson lần đầu tiên tranh cử chạy đua vào Nhà Trắng và nhận được đa số phiếu bầu phổ thông và cử tri. Tuy nhiên, vì không có ứng cử viên nào dành được đủ số phiếu bầu cử tri để chiến thắng, và theo Hiến pháp Hoa Kỳ, Hạ Viện có quyền bầu cử tổng thống. Vì là một trong những ứng cử viên Tổng thống, Chủ tịch Hạ Viện Henry Clay không được tham dự cuộc bỏ phiếu. Tuy nhiên, Clay đã sử dụng sự ảnh hưởng của mình trong Hạ Viện để thuyết phục các nhà lập pháp bầu cho John Quincy Adams, và Andrew Jackson phải chấp nhận thua cuộc trong cuộc bầu cử năm 1824. Khi Adams lên làm Tổng thống và bổ nhiệm Henry Clay làm Ngoại trưởng, Jackson và những người ủng hộ ông gọi đây là một "cuộc đổi chác bất chính" ("corrupt bargain"), và họ đã thành lập nên Đảng Dân Chủ. [1]

Vào năm 1828, Jackson một lần nữa tranh cử chức Tổng thống, và ông đã giành chiến thắng trước đối thủ cũ của mình là John Quincy Adams. Tuy nhiên Jackson lại phải đối mặt với nguy cơ ly khai ra khỏi liên minh của bang Nam Carolina khi mà ông cho thực hiện việc thu thuế quan để bao vệ nền công nghiệp miền Bắc Hoa Kỳ nhưng đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế miền Nam Hoa Kỳ. Vấn để chỉ thực sự được giải quyết khi Quốc hội Hoa Kỳ sửa đổi các điều khoản trong việc thu thuế, và Jackson đe dọa bang Nam Carolina rằng ông sẽ sử dụng quân đội nếu bang này muốn ly khai. Jackson đồng thời cũng từ chối việc tiếp tục ủy quyền cho trụ sở thứ 2 của Ngân hàng Quốc gia Hoa Kỳ - điều mà Henry Clay mong muốn không xảy ra - vì Jackson cho rằng Ngân hàng Quôc gia là một tổ chức tham nhũng, và sau một quãng thời gian, Jackson và những người theo phe ông đã thành công trong việc phá bỏ Ngân hàng Quốc gia. Năm 1835, Jackson trở thành Tổng thống đầu tiên trong lịch sử giúp đất nước trả hết nợ công của quốc gia và đạt được mục tiêu lâu dài của ông. Ngoài ra, nhiệm kỳ tổng thống của ông đã đánh dấu sự lên ngôi của hệ thống bào trợ ('spoil system") trong chính trường Hoa Kỳ. Năm 1830, Jackson ký đạo luật di dời người da đỏ (Indian Removal Act) bắt buộc di dời hết tất cả các thành viên của bộ tộc da đỏ phía Nam đến vùng lãnh thổ khác dành riêng cho họ bởi chính phủ Hoa Kỳ. Quá trình di tản đã dẫn đến sự chia cắt của các bộ lạc người da đỏ cũng như là sự lan truyền của dịch bệnh và chết chóc. Trong nhiệm kỳ thứ 2 của ông, phong trào bãi nô bùng nổ mạnh mẽ, nhưng ông lại là một người phản đối phong trào này bởi lẽ ông cũng là một chủ nô. Cũng trong nhiệm kỳ này, Chiến tranh Toledo (1835-1836) nổ ra, ông và Quốc hội đã ép khiến bang Michigan bị khủng hoảng tài chính và phải đầu hàng bang Ohio (1836). Trong các vấn đề ngoại giao, chính quyền Jackson đã ký kết một hiệp ước có lợi cho quốc gia nhất với Anh Quốc, giải quyết chính sách bồi thường thiệt hại cho Hoa Kỳ từ Pháp do chiến tranh Napoléon, và công nhận sự tồn tại của Cộng hòa Texas. Vào tháng 1 năm 1835, ông đã may mắn sống sót trong một âm mưu ám sát tổng thống.

Sau này, mặc dù đã nghỉ hưu, ông tiếp tục hoạt động trong các công việc chính trị của Đảng Dân Chủ và hỗ trợ nhiệm kỳ của các tổng thống Martin Van BurenJames K. Polk. Mặc dù Jackson không muốn đề cập đến những vấn đề về nô lệ, nhất là khi một bang mới sát nhập sẽ phải tự quyết định việc có hay không tồn tại chế độ nô lệ trong tiểu bang, ông vẫn ủng hộ việc sát nhập của bang Texas, điều mà đã được thực hiện thành công một quãng thời gian ngắn trước khi ông qua đời. Jackson đã nhận được sự tôn trọng và kính mến rộng rãi của người dân nước Mỹ vì ông là người ủng hộ cho chế độ dân chủ và quyền lợi cho tất cả nam giới trong xã hội. Tuy nhiên, tiếng tăm của ông có phần suy giảm trong thời kỳ phong trào dân quyền bởi lẽ ông là người ủng hộ chế độ nô lệ và ông đã gây ra hậu quả đáng tiếc trong việc di cư người da đỏ. Mặc vậy, cuộc khảo sát của các nhà sử học và các học giả đã chỉ ra rằng Jackson là một trong những tổng thống có nhiều người ủng hộ và quý mến của Hoa Kỳ.

Họ và tên[sửa | sửa mã nguồn]

Andrew Jackson. Ông được đặt theo tên theo người cha đã mất từ trước khi ông chào đời.

Ngoại hình[sửa | sửa mã nguồn]

Jackson là một người cao gầy. Ông cao khoảng 1,85m và chỉ nặng có 63,5 kg. Ông có khuông mặt nhỏ góc cạnh, với mái tóc đỏ quạnh, không hàng không lối, tới khi ông trở thành tổng thống thì mái tóc đó đã chuyển qua râm hoàn toàn.

Tổ tiên[sửa | sửa mã nguồn]

Jackson mang trong mình dòng máu cùa cà người Scotland lẫn người Ireland. Tổ tiên của ông đã di cư từ Scotland đến Bắc Ireland khoảng chừng sau năm 1690. Ông nội ông, Hugh Jackson, là thợ dệt và lái buông ở Carrickfergus, một bến cảng ở bờ Bắc của Belfast Lough, cách Belfast 10 dặm về phía Đông Bắc.

Cha[sửa | sửa mã nguồn]

Cha ông là Andrew Jackson (mất năm 1767), là nông dân ở hạt Antrim, Ireland. Ông lấy bà Elizabeth "Betty" Hutchinson và sinh được hai người con. Năm 1765, ông bán đất và di cư sang Mỹ. Gia đình Jackson có lẽ đã đặt chân tới bang Pennsylvania rồi lại tiếp tục đi sâu vào khu vực của cộng đồng người Scotland-Ireland ở miền Washaw

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

  • Brands, H. W. Andrew Jackson: His Life and Times (2005), scholarly biography emphasizing military career excerpt and text search
  • Brustein, Andrew. The Passions of Andrew Jackson. (2003). online review by Donald B. Cole
  • Hofstadter, Richard. The American Political Tradition (1948), chapter on Jackson. online in ACLS e-books
  • James, Marquis. The Life of Andrew Jackson Combines two books: The Border Captain and Andrew Jackson: Portrait of a President, 1933, 1937; winner of the Pulitzer Prize for Biography in 1938.
  • Meacham, Jon. American Lion: Andrew Jackson in the White House (2009), excerpt and text search
  • Parton, James. Life of Andrew Jackson (1860). Volume I, Volume III.
  • Remini, Robert V. The Life of Andrew Jackson. Abridgment of Remini's 3-volume monumental biography, (1988).
    • Andrew Jackson and the Course of American Empire, 1767–1821 (1977); Andrew Jackson and the Course of American Freedom, 1822–1832 (1981); Andrew Jackson and the Course of American Democracy, 1833–1845 (1984).
  • Remini, Robert V. The Legacy of Andrew Jackson: Essays on Democracy, Indian Removal, and Slavery (1988).
  • Remini, Robert V. Andrew Jackson and his Indian Wars (2001).
  • Remini, Robert V. "Andrew Jackson", American National Biography (2000).
  • Wilentz, Sean. Andrew Jackson (2005), short biography, stressing Indian removal and slavery issues excerpt and text search

Biên soạn lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

  • Bugg Jr. James L. ed. Jacksonian Democracy: Myth or Reality? (1952), excerpts from scholars.
  • Mabry, Donald J., Short Book Bibliography on Andrew Jackson, Historical Text Archive.
  • Sellers, Charles Grier, Jr. "Andrew Jackson versus the Historians", The Mississippi Valley Historical Review, Vol. 44, No. 4. (March 1958), pp. 615–634. in JSTOR.
  • Taylor, George Rogers, ed. Jackson Versus Biddle: The Struggle over the Second Bank of the United States (1949), excerpts from primary and secondary sources.
  • Ward, John William. Andrew Jackson, Symbol for an Age (1962) how writers saw him.

Chuyên ngành nghiên cứu[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cave, Alfred A.. Abuse of Power: Andrew Jackson and the Indian Removal Act of 1830 (2003).
  • Gammon, Samuel Rhea. The Presidential Campaign of 1832 (1922).
  • Hammond, Bray. Andrew Jackson's Battle with the "Money Power" (1958) ch 8, of his Banks and Politics in America: From the Revolution to the Civil War (1954); Pulitzer prize.
  • Meacham, Jon (2008). American Lion. Random House, Inc. ISBN 978-1-4000-6325-3. 
  • Latner Richard B. The Presidency of Andrew Jackson: White House Politics, 1820–1837 (1979), standard survey.
  • Ogg, Frederic Austin; The Reign of Andrew Jackson: A Chronicle of the Frontier in Politics 1919. Short popular survey online at Gutenberg.
  • Parsons, Lynn H. The Birth of Modern Politics: Andrew Jackson, John Quincy Adams, and the Election of 1828 (2009) excerpt and text search
  • Ratner, Lorman A. Andrew Jackson and His Tennessee Lieutenants: A Study in Political Culture (1997).
  • Rowland, Dunbar. Andrew Jackson's Campaign against the British, or, the Mississippi Territory in the War of 1812, concerning the Military Operations of the Americans, Creek Indians, British, and Spanish, 1813–1815 (1926).
  • Schama, Simon. The American Future: A History (2008).
  • Schlesinger, Arthur M. Jr. The Age of Jackson. (1945). Winner of the Pulitzer Prize for History. history of ideas of the era.
  • Syrett, Harold C. Andrew Jackson: His Contribution to the American Tradition (1953). on Jacksonian democracy

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]