Tiếng Ibanag

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Tiếng Ibanag
Ybanag, Ibanak
Sử dụng tại Philippines
Khu vực Bắc Luzon
Tổng số người nói 500.000 (1990)[1]
Dân tộc Người Ibanag
Phân loại Nam Đảo
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại
Ngôn ngữ địa phương tại Philippines
Quy định bởi Komisyon sa Wikang Filipino
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3 ibg
Glottolog iban1267[2]
Linguasphere 31-CCB-a
Ibanag language map.png
Vùng nói tiếng Ibanag theo Ethnologue

Tiếng Ibanag (cũng được gọi là Ybanag hay Ibanak) là một ngôn ngữ Nam Đảo, được nói bởi hơn 500.000 người, đa phần là người Ibanag, tại Philippines, chính xác hơn là tại hai tỉnh IsabelaCagayan, đặc biệt ở Tuguegarao, Solana, Abulug, Cabagan, và Ilagan, ngoài ra cũng có người Ibanag hải ngoại tại Trung Đông, Vương quốc Liên hiệpHoa Kỳ. Đa phần cũng có thể nói tiếng Ilocano, lingua franca tại Bắc Luzon. Từ "Ibanag" gồm tiền tố "I" có nghĩa là "người của", và "bannag", nghĩa là "sông". Ngôn ngữ này có quan hệ gần với tiếng Gaddang, Itawis, Agta, Atta, Yogad, Isneg, và Malaweg.

Âm vị[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyên âm[sửa | sửa mã nguồn]

Các nguyên âm gồm: A (ah), E (eh), I (ee), O (oh), U (ooh), Y (ee)

Sự đơn nguyên âm hóa nguyên âm đôi xuất hiện trong tiếng Ibanag. Ví dụ, những từ umay (để đi), balay (nhà) hay aggaw (hay) đôi khi được hát âm lần lược là ume, bale, và aggo.

Phụ âm[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếng Ibanag có nhiều âm thanh không hiện diện trong nhiều ngôn ngữ Philippine liên quan. Có thể nhận thấy những âm vị khác biệt của tiếng Ibanag với những ngôn ngữ liên quan, như [f] trong innafi (cơm), [v] trong bavi (lợn), [z] trong kazzing (dê) và [dʒ] trong madjan (hầu gái).

Hình vị phụ âm tiếng Ibanag
Đôi môi Môi-
Răng
Chân răng Sau
chân răng
Vòm Ngạc mềm Họng
Mũi m n ɲ ŋ
Tắc p b t d k ɡ ʔ
Xát f v s z ʃ h
Tắc xát
Vỗ ɾ ~ r
Tiếp cận l j w

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Tiếng Ibanag”. Ethnologue. Truy cập ngày 1 tháng 9 năm 2016. 
  2. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013). “Ibanag”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • Moses Esteban. Editing Ibanag–Tagalog–English Ibanag–Tagalog–English Survey. Ibanag people's fo Benguet and the City Hall of Benguet(Ifugao)
  • Keesing, Felix Maxwell. (1962). The Ethnohistory of Northern Luzon. Stanford University Press.
  • Nepomuceno, Vicente Siriban. (1919). Historia nac Cagayán. Colegio de Sto. Tomas.
  • Salgado, Pedro V. (2002). Cagayan valley and eastern Cordillera, 1581-1898, Volume 1. Quezon City: Rex Commercial.