Chiến dịch Speedy Express

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Chiến dịch Speedy Express
Một phần của Chiến tranh Việt Nam
.
Thời gian Tháng 12, 1968 đến 11 tháng 5, 1969
Địa điểm Các tỉnh Định Tường, Kiến HòaGò Công, Việt Nam Cộng hòa
Kết quả Hoa Kỳ tuyên bố chiến thắng
Tham chiến
Flag of the United States.svg Hoa Kỳ FNL Flag.svg Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
Chỉ huy
Julian J. Ewell Không rõ
Lực lượng
8.000+ Không rõ
Tổn thất
40 tử trận, 312 bị thương[1] 10.889 tử trận (theo tuyên bố của tướng Ewell)[1]
Ít nhất 5.000 dân thường thiệt mạng
.

Chiến dịch Speedy Express (tiếng Anh: Operation Speedy Express) là một chiến dịch quân sự do Quân đội Hoa Kỳ tiến hành trong thời gian Chiến tranh Việt Nam tại địa phận các tỉnh Định Tường, Kiến HòaGò Công của Việt Nam Cộng hòa. Diễn ra trong thời gian từ tháng 12 năm 1968 cho tới ngày 11 tháng 5 năm 1969, mục tiêu tuyên bố của quân đội Mỹ trong chiến dịch này là ngăn chặn các đơn vị vũ trang của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam can thiệp vào các nỗ lực bình định của Quân đội Mỹ ở khu vực và cắt đứt đường dây liên lạc của đối phương. Sau khi kết thúc, chiến dịch Speedy Express đã trở thành một bê bối của quân đội Hoa Kỳ xoay quanh những tranh cãi về số lượng thiệt hại của đối phương, con số hơn 5.000 dân thường bị thiệt mạng cũng khiến một số báo chí so sánh chiến dịch này với vụ Thảm sát Mỹ Lai.[2]

Chiến dịch[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1969 Lữ đoàn 1 thuộc Sư đoàn bộ binh 9 Hoa Kỳ tiếp tục chiến dịch của họ tại tỉnh Định Tường bằng chiến thuật phục kích ban đêm, trong lúc đó Lữ đoàn 2 tiếp tục nhiệp vụ của họ cùng Lực lượng cơ động ven sông (Mobile Riverine Force). Mục tiêu của Chiến dịch Speedy Express theo quân đội Mỹ là nhằm tấn công thẳng vào quân địch và cắt đứt đường tiếp viện của họ từ Campuchia.[1] Để phục vụ mục tiêu này, quân đội Mỹ đã huy động 8.000 lính lục quân, 50 pháo, 50 trực tăng và ném bom tăng cường. Trong chiến dịch này, sức mạnh hỏa lực của Hoa Kỳ đã được huy động ở mức cực lớn: 4.338 lượt xuất kích của trực thăng, 6.500 phi vụ không kích dội xuống mặt đất ít nhất 5.078 tấn bom và 1.784 tấn napalm, cùng với đó là 311.083 loạt đạn pháo đã được bắn ra bởi pháo binh Sư đoàn 9 Hoa Kỳ.[3]

Bê bối[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi kết thúc chiến dịch, Quân đội Mỹ đưa ra con số thiệt mạng của đối phương là 10.889 người trong khi quân Mỹ chỉ có 40 lính tử trận trong thời gian chiến dịch từ tháng 12 năm 1968 cho tới 31 tháng 5 năm 1969 (tỉ lệ thiệt mạng 272,2:1), tuy nhiên thực tế họ chỉ thu được 748 vũ khí (tỉ lệ vũ khí thu được của đối phương 14,6:1). Theo Quân đội Mỹ, lý do của sự chênh lệch này là tỉ lệ lớn của những người bị thiệt mạng trong đêm (ước khoảng 40%) và bởi các cuộc tấn công đường không, đồng thời báo cáo của phía Mỹ cũng thừa nhận rằng "nhiều đơn vị du kích không được trang bị vũ khí". Trong khi đó, chỉ huy trưởng Sư đoàn 9, Julian Ewell, được cho là một người bị ám ảnh bởi chiến thuật đếm xác (body count) và tỉ lệ thiệt mạng có lợi cho quân Mỹ, Ewell từng phát biểu rằng "ở đồng bằng cách duy nhất để xóa bỏ sự kiểm soát và mối đe dọa của Việt Cộng là bằng vũ lực tàn bạo chống lại Việt Cộng".[4]

Năm 1972, Chiến dịch Speedy Express gây ra bê bối khi phóng viên Kevin Buckley của tờ Newsweek trong bài viết "Pacification's Deadly Price" ("Cái giá chết chóc của bình định") đã đặt câu hỏi về tỉ lệ thiệt mạng đáng kinh ngạc do phía Mỹ đưa ra cùng số lượng vũ khí ít ỏi thu được, ông đồng thời cũng dẫn nguồn một sĩ quan Mỹ giấu tên đưa ra con số hơn 5.000 dân thường thiệt mạng trong chiến dịch này. Mặc dù Buckley thừa nhận cơ sở và tầm kiểm soát rộng lớn của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tại khu vực, ông vẫn viết rằng các bệnh viện khu vực đã phải chữa cho nhiều nạn nhân của hỏa lực Mỹ hơn là từ phía Mặt trận.[5] Cũng có quan điểm cho rằng các sĩ quan chỉ huy Mỹ đã khai tăng số lượng đối phương thiệt mạng vì đó là một cách đánh giá mức độ thành công của chiến dịch.[6]

Trong số báo ra ngày 1 tháng 12 năm 2008 trên tạp chí The Nation, nhà báo Nick Turse đã viết bài báo có nhan đề A My Lai a Month (Mỗi tháng một Mỹ Lai) theo đó ông cho rằng chiến dịch Speedy Express là một cố gắng có chủ ý của quân Mỹ nhằm thảm sát dân thường.[7]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â http://www.transchool.eustis.army.mil/lic/documents/231st%20Trans%20Co.doc
  2. ^ From My Lai to Lockerbie
  3. ^ Nick Turse, Mệnh lệnh lưỡi lê: Sự thật về cuộc chiến của Mỹ ở Việt Nam (Kill Everything That Moves: The Real American War in Vietnam), NXB Trẻ, tr 343-349.
  4. ^ Guenter Lewy book: America in Vietnam. 1980. Page 142. ISBN 0-19-502732-9.
  5. ^ Kevin Buckley [1] Pacification’s Deadly Price, Newsweek¸ 19 tháng 6 năm 1972, pp. 42-3.
  6. ^ Guenter Lewy book: America in Vietnam. 1980. Page 143. ISBN 0-19-502732-9.
  7. ^ A My Lai a Month
  • John Pilger: Heroes Jonathan Cape, Australia, 1986