Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa

Dưới đây là danh sách những sự kiện hư cấu trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của nhà văn La Quán Trung. Trong tác phẩm này, nhiều sự kiện lịch sử và hư cấu đan xem lẫn nhau. Dưới đây là một số sự kiện hư cấu tiêu biểu mà một số trong đó được các sử gia căn cứ theo chính sử đính chính, một số khác hoàn toàn do La Quán Trung sáng tạo không dựa vào sự kiện tương tự nào.

Danh sách

Thứ tự	Hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa	Sự kiện lịch sử
1	Lời thề vườn đào (Lưu, Quan, Trương kết nghĩa)	không có hội thề, sử sách không nhắc đến quan hệ anh em mà chỉ đề cập đến quan hệ quần thần thân thiết, tin cẩn
2	Trương Phi muốn giết Đổng Trác khi đánh Khăn Vàng nhưng Lưu Bị không cho	Tôn Kiên muốn Đổng Trác khi đánh Hàn Toại nhưng Trương Ôn không đồng ý
3	Trương Phi say rượu đánh Đốc bưu	Lưu Bị đánh Đốc bưu
4	Tào Tháo ám sát Đổng Trác, sau khi thất bại thì hiến Thất tinh đao	Tào Tháo chỉ bỏ Đổng Trác
5	Trần Cung thả Tào Tháo	Viên công tào thả Tào Tháo sử không chỉ đích danh là Trần Cung mà chỉ nêu chung chung là viên quan ở huyện Trung Mâu
6	Tào Tháo phát hiệu triệu chư hầu	Kiều Mạo phát hiệu triệu chư hầu
7	17 lộ chư hầu đánh Đổng Trác	11 chư hầu đánh Đổng Trác
8	Quan Vũ chém đầu Hoa Hùng khi rượu còn nóng	Tôn Kiên giết Hoa Hùng
9	Tam anh chiến Lã Bố	Lưu, Quan, Trương không tham gia liên minh đánh Đổng Trác
10	Mã Siêu đâm chết Lý Mông và bắt sống Vương Phương khi mới 17 tuổi	Sử sách không đề cập, thay vào đó chỉ chép một sự kiện khác là Mã Siêu trực tiếp dẫn quân Tây Lương đánh tan quân Quách Viên, Cao Cán trong trận sông Phần
11	Vương Doãn dùng Điêu Thuyền làm mỹ nhân liên hoàn kế	Điêu Thuyền là tên một nhân vật hư cấu, Vương Doãn xui Lã Bố giết Đổng Trác và trước đó Lã Bố tư thông với tiện thiếp của Đổng Trác (không rõ tiện thiếp đó có phải tên là Điêu Thuyền hay không)
12	Lã Bố yêu Điêu Thuyền nên bị Đổng Trác phi kích ở Phụng Nghi Đình	Lã Bố tư thông với một a hoàn không rõ tên của Đổng Trác và bị Đổng Trác phi kích vì việc khác
13	Điển Vi khỏe mạnh, một tay dựng cột cờ lớn trong trại Tào Tháo	Điển Vi giữ cột cờ khi còn phục vụ Trương Mạo
14	Viên Thuật bị Tào Tháo ví như "xương khô trong mả" khi uống rượu luận anh hùng với Lưu Bị ở Hứa Xương	Người ví Viên Thuật như "xương khô trong mả" là Khổng Dung. Khi Đào Khiêm muốn bàn giao Từ châu cho Lưu Bị, Lưu Bị không dám nhận mà tiến cử Viên Thuật. Đào Khiêm liền hỏi ý kiến Khổng Dung, Khổng Dung chê Thuật không thể đảm đương bằng nhận xét này.
15	Quan Vũ ra ba điều ước	Quan Vũ hàng Tào không ra điều ước
16	Tôn Sách chém Vu Cát và bị Vu Cát ám ảnh phát bệnh chết	Tôn Sách bị gia nhân của Hứa Cống ám sát
17	Quan Vũ qua năm ải chém sáu tướng	Sử sách chỉ chép Quan Vũ về với Lưu Bị chứ không ghi chép cụ thể hành trình và diễn biến
18	Quan Vũ chém Sái Dương ở Cổ thành sau 3 hồi trống (trước trận Quan Độ)	Lưu Bị giết Sái Dương sau trận Quan Độ
19	Viên Thiệu mang 70 vạn quân ra trận Quan Độ, Tào Tháo có 7 vạn	Không rõ số quân, chỉ chắc chắn quân Viên Thiệu đông và mạnh hơn
20	Trình Dục theo lệnh của Tào Tháo giả mạo thư của mẹ Từ Thứ	Mẹ Từ Thứ tự nguyện viết thư gọi con
21	Từ Thứ ra đi đã vòng lại để tiến cử Gia Cát	Từ Thứ và Gia Cát cùng phục vụ Lưu Bị một thời gian
22	Gia Cát Lượng bày kế hỏa thiêu gò Bác Vọng	Lưu Bị tự đốt Bác Vọng trước khi có Gia Cát
23	My phu nhân trao A Đẩu cho Triệu Vân và tử tiết, Cam phu nhân tự chạy thoát	Triệu Vân cứu mẹ con Cam phu nhân ở Tràng Bản
24	Trương Phi hét chết Hạ Hầu Kiệt ở cầu Trường Bản	Trương Phi chỉ án ngữ cầu và sau đó đốt cầu, hò hét nhưng quân Tào không ai chết
25	Gia Cát Lượng đối đáp với quần nho Đông Ngô	Gia Cát Lượng chỉ sang Đông Ngô để đề nghị liên minh
26	Ngô quốc thái nhắc Tôn Quyền gọi Chu Du theo lời dặn của Tôn Sách	Tôn Sách chết mà sử không chép là dặn dò gì, bản thân Ngô quốc thái chỉ là nhân vật hư cấu
27	Tào Tháo có 83 vạn quân trong trận Xích Bích	Số quân Tào chỉ khoảng 22 vạn
28	Chu Du lừa Tưởng Cán trong trận Xích Bích	Chu Du chối từ Tưởng Cán sau trận Xích Bích
29	Thuyền cỏ mượn tên	Hư cấu, không có thật
30	Gia Cát Lượng mượn bài phú Đài Đồng Tước của Tào Thực để khích Chu Du đánh trận Xích Bích	Sau trận Xích Bích, Tào Tháo mới xây đài, Tào Thực mới làm bài phú
31	Bàng Thống hiến kế liên hoàn
32	Khổng Minh cầu gió đông	Khổng Minh không phải là phù thủy
33	Đường Hoa Dung, Quan Vũ tha Tào Tháo	Lưu Bị chặn đánh Tào Tháo ở Hoa Dung, quân ít không ngăn cản được nên Tào Tháo thoát.
34	Chu Du chết vì bị Khổng Minh chọc tức 3 lần, trước khi chết còn uất ức than rằng: Trời đã sinh Du sao còn sinh Lượng	Chu Du ốm chết, không phải do Gia Cát Lượng chọc tức và sử sách không đề cập đến chuyện than thở gì
35	Mã Siêu cất quân báo thù cha	Mã Siêu khởi binh chống Tào khi cha đang trong tay Tào. Mặt khác, Tào Tháo là người chủ động khai chiến chứ không phải là Mã Siêu
36	Bàng Thống chết ở gò Lạc Phượng, Gia Cát Lượng bắt Trương Nhiệm	Bàng Thống chết ở Lạc Thành, Lưu Bị tự chiếm thành bắt Trương Nhiệm
37	Cuộc đọ sức giữa các hổ tướng: Trương Phi, Lã Bố, Điển Vi, Hứa Chử, Mã Siêu (Lã Bố với Trương Phi, Điển Vi, Hứa Chữ; Mã Siêu với Hứa Chử; Mã Siêu với Trương Phi; Trương Phi với Hứa Chử)	Tam Quốc chí chỉ ghi chép trường hợp Mã Siêu trực tiếp đối mặt với Hứa Chử trước trận mà không đề cập đến cuộc chiến tay đôi.
38	Quan Vũ một đao tới hội với Lỗ Túc năm 215	Lưu Bị một thuyền tới gặp Chu Du trước trận Xích Bích (208)
39	Lã Mông bị Quan Vũ hiện hồn ám dẫn đến phát bệnh chết	Lã Mông có bệnh từ trước và chết sau khi chiếm Kinh châu
40	Tào Thực làm "bài thơ bảy bước"	Bài thơ do La Quán Trung sáng tác cho Tào Thực, Tào Phi chưa từng định ép chết Tào Thực
41	Cái chết của Cam Ninh trong trận Di Lăng	Sự thật thì Cam Ninh không phải do Sa Ma Kha bắn tên giết
42	Lưu Bị có 70 vạn quân trong trận Di Lăng	Quân Thục chỉ có 4 vạn, ít hơn cả quân Ngô (5 vạn)
43	Kế không thành	Mưu kế tương tự của tướng Tống trong chiến tranh Lưu Tống-Bắc Ngụy thời Nam Bắc triều
44	Gia Cát Lượng mắng chết Vương Lãng ngoài mặt trận thời Tào Tuấn	Hai người chỉ thư từ thời Tào Phi, Vương Lãng không chết
45	Hỏa thiêu hang Thượng Phương
46	Trương Bào là tướng tham chiến Bắc phạt	Trương Bào chết yểu, không làm tướng Thục
47	Khổng Minh 6 lần ra Kỳ Sơn	Khổng Minh 6 lần đánh Ngụy nhưng không trực tiếp đi cả 6 lần, trong đó chỉ ra Kỳ Sơn 1 vài lần
48	Khổng Minh tăng bếp lừa Tư Mã Ý	Mẹo của Ngu Hủ lừa quân Khương trước đó 70 năm
49	Khương Duy vây khốn Tư Mã Chiêu trên núi Thiết Lung	Khương Duy đánh Ngụy chưa từng đối trận với Tư Mã Chiêu

Thống kê

• Có nhiều sự kiện do La Quán Trung hoàn toàn hư cấu, phần lớn đề cao hơn hoặc giảm bớt cái xấu cho các nhân vật phe Thục Hán (Gia Cát Lượng, Quan Vũ, Mã Siêu, Bàng Thống).
• Nếu không tính các sự kiện hư cấu hoàn toàn, chỉ xét các sự kiện tương tự được hư cấu thì phần lớn cũng gán công lao của nhân vật khác cho các nhân vật Thục Hán, thậm chí của các nhân vật lịch sử trước và sau đó:
  • 1 sự kiện liên quan tới Quan Vũ (chém Hoa Hùng của Tôn Kiên)
  • 4 sự kiện liên quan tới Gia Cát Lượng (thiêu gò Bác Vọng và bắt Trương Nhiệm của Lưu Bị, "tăng bếp" của Ngu Hủ thời trước, "không thành kế" của Tiêu Thừa Chi thời sau)
  • 1 sự kiện liên quan tới Tào Tháo (hiệu triệu chư hầu là Kiều Mạo)
  • 3 sự kiện "hoán công" giữa những người trong cùng phe Thục, tăng sự nhân từ của Lưu Bị và mưu trí của Gia Cát Lượng: Đánh Đốc bưu được gán cho Trương Phi, đốt Bác Vọng và bắt Trương Nhiệm gán cho Gia Cát Lượng.
• 6 sự kiện đảo trật tự thời gian: giết Sái Dương (sau trận Quan Độ thành trước trận Quan Độ), thiêu Bác Vọng (trước khi gặp Gia Cát thành sau khi có Gia Cát), mượn phú Đài Đồng Tước (sau trận Xích Bích thành trong trận Xích Bích), gặp Tưởng Cán (sau trận Xích Bích thành trong trận Xích Bích), cái chết của Mã Đằng (sau trận Đồng Quan thành trước trận Đồng Quan), Vương Lãng thuyết Gia Cát Lượng (thời Tào Phi thành thời Tào Tuấn)

Xem thêm

• Danh sách các nhân vật hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa
• Tam quốc diễn nghĩa

Tham khảo

• Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, NXB Đà Nẵng
• Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, NXB Lao động.
• Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, NXB Công an nhân dân.
• Trần Văn Đức (2008), Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện, NXB Văn học