Tôn Kiên

Tôn Kiên
Thủ lĩnh cát cứ Giang Đông
Sinh	155 tại Phú Xuân, Ngô Quận, Chiết Giang
Mất	191 tại Kinh Châu, Hồ Bắc
Kế nhiệm	Tôn Sách
Tên
Giản thể	孙坚
Phồn thể	孫堅
Bính âm	Sūn Jiān
Tự	Văn Đài (文臺)
Thụy hiệu	Vũ Liệt Hoàng Đế (武烈皇帝)
Tên khác	Giang Đông Chi Hổ (江東之虎)

Tôn Kiên (chữ Hán: 孫堅; 155-191), tự là Văn Đài (文臺), là người đặt nền móng xây dựng nước Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là một lãnh chúa vùng Giang Đông và là một tướng quân phiệt tài giỏi, nổi tiếng rất can đảm, mưu lược. Nguời đương thời tôn xưng hiệu ông là "Con hổ vùng Giang Đông" (Giang Đông Chi Hổ - 江東之虎)

Cuộc đời

Tôn Kiên sinh năm 155 ở đất Phú Xuân thuộc Ngô quận (nay là Phú Dương, Hàng Châu), thuộc dòng dõi Tôn Tử, nhà quân sự lừng danh đời Chiến quốc. Năm 172, Tôn Kiên tham gia dẹp loạn ở Cối Kê nên được triều đình nhà Hán phong cho chức Hạ Bì thừa. Cũng do công lao này, Tôn Kiên còn được gọi là Phá Lỗ tướng quân.

Năm 184, khởi nghĩa Khăn Vàng do Trương Giác lãnh đạo bùng nổ. Tôn Kiên nhờ có công tham gia dẹp giặc nên được phong làm Thái thú Trường Sa.

Năm 190, liên quân miền Đông gồm 18 đạo chư hầu do Viên Thiệu cầm đầu tiến đánh Lạc Dương với ý định tiêu diệt Đổng Trác, loạn thần nhà Hán. Khác với mô tản trong Tam Quốc Diễn Nghĩa, bộ tướng Hoa Hùng của Đổng Trác không phải bị Quan Vũ chặt đầu, mà trên thực tế là do Tôn Kiên đánh bại và hành hình tại Dương Nhân năm 191. Tổn thất này đã khiến cho Đổng Trác phải lui về Trường An. Tuy nhiên, sau đó 18 đạo chư hầu tan rã vì những mâu thuẫn nội bộ trong đó có mâu thuẫn giữa Viên Thiệu và Tôn Kiên về vấn đề ngọc tỉ. Tôn Kiên bỏ về Giang Đông, Viên Thiệu xúi Lưu Biểu là Thái thú Kinh Châu chặn đường Tôn Kiên lấy lại ngọc tỉ. Tôn Kiên thua trận, mang mối thù với Lưu Biểu từ đó.

Năm 191, Viên Thuật, em của Viên Thiệu, xui Tôn Kiên tấn công Lưu Biểu. Tôn Kiên cùng con trai là Tôn Sách kéo quân đến Kinh Châu nhưng chẳng may bị lọt vào trận mai phục của Lã Công, tướng Lưu Biểu, nên cả người lẫn ngựa chết dưới chân núi Hiện Sơn khi mới 37 tuổi.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa

Theo Tam Quốc diễn nghĩa, Tôn Kiên xuất hiện với danh nghĩa là một trong 18 lộ chư hầu đi thảo phạt Đổng Trác. Đạo quân của ông làm tiên phong đi đánh Đổng Trác và liên tiếp thu được thắng lợi. Sau vì bất hòa với minh chủ Viên Thiệu và đạo hậu cần Viên Thuật nên đạo quân của Tôn Kiên không chủ động tiến đánh và là khởi đầu cho sự tan rã của 18 lộ chư hầu.

Cũng theo phim Tam Quốc diễn nghĩa, Tôn Kiên khi trên đường đánh Đổng Trác về Giang Đông thì bị tướng của Lưu Biểu là Sái Mạo phục kích bắn tên chết ngay trên thuyền.^{[cần dẫn nguồn]}