Thục Hán

蜀漢 Thục Hán Đế Quốc ← 221 – 263 → Lãnh thổ nhà Thục Hán (màu đỏ), 262 Thủ đô Thành Đô Ngôn ngữ Tiếng Ba Thục Tôn giáo Đạo giáo, Khổng giáo, Tôn giáo dân gian Trung Quốc Chính thể Quân chủ Hoàng đế  - 221–223 Lưu Bị  - 223–263 Lưu Thiện Thời đại lịch sử Tam Quốc  - Thành lập 221  - Ngụy xâm lược Thục 263 Dân số  -  ước tính 1.300.000  Tiền tệ Tiền xu

Thục Hán
Phồn thể:	蜀漢
Giản thể:	蜀汉
Chuyển tự Quan thoại - Bính âm: Shǔ Hàn Tiếng Quảng Đông - Việt bính: Suk6 Hon3

Lịch sử Trung Quốc
CỔ ĐẠI
Tam Hoàng Ngũ Đế
Nhà Hạ 2205–1767 TCN
Nhà Thương 1766–1122 TCN
Nhà Chu 1122–256 TCN
Nhà Tây Chu
Nhà Đông Chu
Xuân Thu
Chiến Quốc
TRUNG ĐẠI
Nhà Tần 221 TCN –206 TCN
Nhà Hán 206 TCN–220 CN
Nhà Tây Hán
Nhà Tân
Nhà Đông Hán
Tam Quốc 220–280
Ngụy, Thục & Ngô
Nhà Tấn 265–420
Nhà Tây Tấn
Nhà Đông Tấn	Ngũ Hồ thập lục quốc 304–439
Nam Bắc Triều 420–589
Nhà Tùy 581–619
CẬN ĐẠI
Nhà Đường 618–907
(Nhà Vũ Chu 690–705)
Ngũ Đại Thập Quốc 907–960	Nhà Liêu 907–1125
Nhà Tống 960–1279
Nhà Bắc Tống		Nhà Tây Hạ
Nhà Nam Tống	Nhà Kim
Nhà Nguyên 1271–1368
Nhà Minh 1368–1644
Nhà Thanh 1644–1911
HIỆN ĐẠI
Trung Hoa Dân Quốc 1912–nay
Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 1949–nay	Trung Hoa Dân Quốc (tại Đài Loan)
Triều đại Trung Quốc Lịch sử quân sự Trung Quốc

Thục Hán(蜀漢) là một trong ba quốc gia trong thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Hoa, thuộc vùng Tây Nam Trung Quốc (khu vực Tứ Xuyên ngày nay). Kinh đô của nước Thục là Thành Đô (vùng phía bắc của nước Thục). Có một số sử gia cho rằng Thục Hán là triều đại cuối cùng của nhà Đông Hán vì vua Thục Lưu Bị thuộc dòng dõi hoàng tộc. Hai nước còn lại thời Tam Quốc là Đông Ngô và Tào Nguỵ.

Lịch sử

Khi triều đại nhà Hán suy yếu, Lưu Bị, một người thuộc dòng dõi hoàng tộc nhà Hán, đã tập hợp được nhiều tướng tài, cùng với sự giúp đỡ của Gia Cát Lượng, đã chiếm được Kinh Châu rồi sau đó là vùng Ba Thục và Hán Trung. Với những vùng đất này, Lưu Bị đã có vị thế khá vững chắc ở Trung Quốc lúc bấy giờ. Vào năm 219, Lã Mông, một tướng kiệt xuất của Đông Ngô, đã tấn công và chiếm được Kinh Châu cho Tôn Quyền. Không những vậy, Quan Vũ, em kết nghĩa của Lưu Bị và là dũng tướng của nước Thục, bị bắt và chém đầu. Sau khi Tào Phi truất ngôi Hán Hiến Đế năm 220, Lưu Bị đã xưng đế và lập nên nước Thục-Hán

Năm 222, Lưu Bị soái lĩnh hơn 10 vạn quân Thục cùng với sự trợ giúp của Man Vương Sa Ma Kha tấn công Đông Ngô để lấy lại Kinh Châu và trả thù cho Quan Vũ (con số 70 vạn trong Tam Quốc Diễn Nghĩa chỉ là do La Quán Trung hư cấu ra). Tuy nhiên, do sai lầm chiến thuật nghiêm trọng, doanh trại của quân Thục bị Lục Tốn đốt cháy và gần như toàn bộ số quân bị tiêu diệt. Đây chính là trận Di Lăng nổi tiếng trong lịch sử Tam Quốc. Lưu Bị thất trận, phải chạy về thành Bạch Đế và một năm sau ông mất ở đó. Kế tục ông là Hậu chủ Lưu Thiện. Thừa tướng Gia Cát Lượng và đại tướng Lý Nghiêm được giao trọng trách phụ chính đại thần.

Thừa tướng nước Thục là Gia Cát Lượng, thay vì tấn công trả thù đã giảng hòa với Đông Ngô. Ông quyết định rằng Tào Ngụy mới là đối thủ chính, nên đã thực hiện nhiều đợt tấn công lên phía bắc nhưng đều thất bại. Cuối cùng, vào năm 234, Gia Cát Lượng qua đời trong đợt tấn công lần thứ 6 vào nước Ngụy. Người kế tục ông, Khương Duy cũng đã thực hiện 9 chiến dịch lên phía bắc, nhưng lần nào cũng không thành công. Những đợt tấn công liên tiếp của Gia Cát Lượng và Khương Duy khiến cho tài nguyên và quân đội nước Thục, vốn đã ít nhất trong 3 nước, ngày càng suy mòn và yếu dần. Hơn nữa, Hậu chủ Lưu Thiện không quan tâm cải thiện đất nước, mà chỉ nghe lời phiểm nịnh của hoạn quan Hoàng Hạo, ăn chơi sa đọa, giết hại nhiều công thần, khiến chính quyền nước Thục ngày càng mục nát.

Vào năm 263, Tư Mã Chiêu đã cho 3 đạo quân tấn công vào nước Thục. Với chiến thuật tuyệt vời của 2 tướng Đặng Ngải và Chung Hội, quân đội nước Nguỵ nhanh chóng chiếm được Hán Trung và thẳng tiến đến Thành Đô. Hậu chủ Lưu Thiện lập tức đầu hàng. Nước Thục mất từ đó.

Sau đó, Khương Duy vẫn hi vọng khôi phục Thục Hán, bằng cách xúi giục Chung Hội nổi dậy chống lại Đặng Ngải và nước Nguỵ. Tuy nhiên kế hoạch thất bại và cả 3 tướng đều bị giết. Hậu chủ Lưu Thiện được đưa đến thủ đô của nước Nguỵ là Lạc Dương và được phong làm An Lạc công, sống cuộc đời còn lại một cách thanh bình.

Các nhân vật quan trọng

• Bàng Thống
• Đặng Chi
• Đổng Doãn
• Gia Cát Lượng
• Hoàng Trung
• Khương Duy
• Liêu Hóa
• Lưu Bị
• Lưu Thiện
• Lưu Phong
• Lý Nghiêm
• Mã Đại
• Mã Lương
• Mã Siêu
• Mã Tốc
• Ngụy Diên
• Pháp Chính
• Phí Y
• Quan Bình
• Quan Vũ
• Triệu Vân
• Trương Dực
• Trương Ngực
• Trương Phi
• Tưởng Uyển
• Gia Cát Quân
• Vương Bình

Xem thêm

• Tam Quốc
• Tam Quốc Diễn Nghĩa