Quách Gia

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Quách Gia
GuoJia.jpg
Mưu sĩ của Tào Tháo
Sinh 170
tại Dương Địch, Hà Nam
Mất 207
tại Liễu Thành, nay là Triều Dương, tỉnh Liêu Ninh
Tên
Giản thể 郭嘉
Phồn thể 郭嘉
Bính âm Guō Jiā
Tự Phụng Hiếu (奉孝)
Thụy hiệu Trinh Hầu (贞侯)

Quách Gia (chữ Hán: 郭嘉; 170 - 207), tự Phụng Hiếu (奉孝), là một nhà chiến lược và mưu sĩ trọng yếu của lãnh chúa hùng mạnh Tào Tháo trong thời kỳ cuối của nhà Đông Hán và thời kỳ đầu của Tam Quốc tại Trung Quốc. Trong 11 năm phục vụ cho Tào Tháo, tài năng của Quách Gia đã giúp nhiều cho Tào Tháo trong các chiến thắng của ông trước các lãnh chúa kẻ thù như Lã BốViên Thiệu, cũng như thủ lĩnh của bộ lạc Ô HoànĐạp Đốn. Chính vì thế, ông là một trong những bộ hạ được tin tưởng và yêu quý nhất của Tào Tháo.

Cuộc đời[sửa | sửa mã nguồn]

Quách Gia là một ngôi sao tương thế bất diệt bất tử sinh ra tại Dĩnh Xuyên (颍川), Dương Địch (阳翟), ngày nay là Vũ Châu, Hứa Xương, Hà Nam. Ban đầu ông tìm kiếm một vị trí dưới trướng Viên Thiệu, lãnh chúa hùng mạnh nhất khi đó ở miền bắc Trung Quốc. Tuy nhiên, rất nhanh chóng ông nhận ra rằng Viên Thiệu không phải là người quyết đoán cũng như là người không biết sử dụng tài năng của người khác và vì thế khó có thể đạt được đại sự. Chính vì vậy ông đã bỏ đi.

Năm 196, Tuân Úc giới thiệu ông với Tào Tháo. Sau khi thảo luận về tình trạng của Trung Quốc vào thời kỳ đó, cả hai nhận ra rằng họ có thể làm việc cùng nhau. Sau đó Tào Tháo dùng ông làm quân sư trong các vấn đề quân sự với chức danh tư không quân tế tửu. Ông là người đã khuyên Tào Tháo không giết Lưu Bị sau khi ông này bị thất thế trong các trận chiến với Lã Bố, phải nương nhờ Tào Tháo, sau khi Trình Dục khuyên Tào Tháo nên giết Lưu Bị để trừ hậu họa. Ông nói: 有是, 然公提剑起义兵, 为百姓除暴, 推诚仗信以招俊杰, 犹惧其未也. 今备有英雄名, 以穷归己而害之, 是以害贤为名, 则智士将自疑, 回心择主, 公谁与定天下? 夫除一人之患, 以沮四海之望, 安危之机, 不可不察 (Hữu thị, nhiên công đề kiếm khởi nghĩa binh, vi bách tính trừ bạo, thôi thành trượng tín dĩ chiêu tuấn kiệt, do cụ kì vị dã. Kim Bị hữu anh hùng danh, dĩ cùng quy kỷ nhi hại chi, thị dĩ hại hiền vi danh, tắc trí sĩ tương tự nghi, hồi tâm trạch chủ, công thùy dữ định thiên hạ? Phu trừ nhất nhân chi hoạn, dĩ tự tứ hải chi vọng, an nguy chi ky, bất khả bất sát!)

Trong chiến dịch chống lại Lã Bố năm 198, quân đội của Tào Tháo đã thắng ba trận liên tiếp, buộc kẻ thù của ông phải rút lui về phòng ngự tại Hạ Bi. Do sự phòng ngự chặt này mà lực lượng của Tào Tháo bị mệt mỏi và cạn kiệt lương thực. Tào Tháo đã tính tới chuyện rút lui. Tuy nhiên, Quách Gia đã thuyết phục Tào Tháo tiếp tục tấn công không cho Lã Bố thời gian để hồi phục. Tào Tháo nghe theo lời khuyên và cuối cùng đã đánh bại hoàn toàn địch thủ của mình.

Năm 200, Tào Tháo phải đương đầu với lực lượng của Viên Thiệu tại trận Quan Độ, làm cho kinh đô và căn cứ quân sự của ông là Hứa Xương ở tình trạng ít được bảo vệ. Nhận thấy cơ hội này, Tôn Sách, một lãnh chúa khác ở miền nam, có kế hoạch di chuyển quân lên phía bắc và tấn công Hứa Xương. Những người khác đều tỏ ra lo sợ về tin này, nhưng Quách Gia đã dự báo rằng Tôn Sách, một người kiêu căng và bốc đồng, có thể sẽ bị người của ông ta giết trước khi đến được Hứa Xương (Tôn Sách đã có rất nhiều kẻ thù của những thế lực quân phiệt cũ trong chiến dịch bình định Giang Đông của mình). Đúng như dự báo của Quách Gia, Tôn Sách đã bị ám sát trước khi ông ta có thể vượt qua sông Dương Tử. Sau đó Tào Tháo đã giành được thắng lợi lớn trong trận đánh với Viên Thiệu, củng cố vững chắc vị trí của mình như là vị lãnh chúa hùng mạnh nhất ở miền bắc.

Sau khi thua trận tại Quan Độ, Viên Thiệu đã chết. Di sản của ông bị hai người con trai là Viên ĐàmViên Thượng tranh giành với nhau. Nhiều người khác thuyết phục Tào Tháo nhân cơ hội đó tiêu diệt luôn những người đang tranh giành thừa kế này. Tuy nhiên, Quách Gia lại khuyên Tào Tháo chuyển hướng sang tấn công Lưu BiểuKinh Châu (荆州) và để cho anh em họ Viên tự tàn sát lẫn nhau trên chiến trường.

Tào Tháo nghe theo lời khuyên của Quách Gia và dành thời gian chuẩn bị cho chiến dịch chống lại Lưu Biểu. Anh em họ Viên đã tự làm giảm sức mạnh của chính mình, kết quả là người thua cuộc là Viên Đàm phải cầu cứu Tào Tháo. Tào Tháo lại đem quân lên phía bắc một lần nữa và dễ dàng đánh bại Viên Thượng tại Nghiệp Thành, buộc ông này phải chạy lên phía bắc nương nhờ thủ lĩnh Đạp Đốn của người Ô Hoàn. Tào Tháo sau đó đánh bại luôn cả Viên Đàm tại Nam Bì (南皮) và chiếm quyền kiểm soát Ký Châu (冀州). Sau trận này ông được phong là Dương Đình hầu.

Vào thời gian đó, Tào Tháo có ý định viễn chinh xa hơn về phía bắc để loại bỏ Viên Thượng và các bộ lạc Ô Hoàn, nhưng nhiều người e ngại rằng Lưu Biểu có thể hợp cùng Lưu Bị tấn công từ phía nam. Nhưng Quách Gia nhận định rằng thực ra Lưu Biểu và Lưu Bị có bất hòa nên có thể nhanh chóng giải quyết các vấn đề tại phương bắc trước và ông đã khuyến khích Tào Tháo nhanh chóng thực hiện cuộc viễn chinh để ngăn cản sự hồi phục của lực lượng do Viên Thượng chỉ huy. Theo ý kiến của Quách Gia, quân đội của Tào Tháo di chuyển rất gọn nhẹ, bỏ lại phía sau các loại đồ tiếp tế như lương thực, thực phẩm cồng kềnh. Kết quả của cuộc tấn công chớp nhoáng làm cho người Ô Hoàn bị bất ngờ. Đạp Đốn bị giết còn Viên Thượng cùng Viên Hy phải lưu vong tới khu vực ngày nay thuộc các tỉnh Hắc Long GiangCát Lâm về quy phục thái thú Liêu ĐôngCông Tôn Khang, nhưng ông này đã giết cả hai anh em họ Viên và hàng phục Tào Tháo.

Quách Gia ốm chết năm 207 ở độ tuổi 37, được tặng thụy hiệu Trinh hầu (贞侯), nghĩa văn chương là tước hầu của tinh thần. Tào Tháo có nói rằng: “Chỉ có Phụng Hiếu là hiểu được ý chí của ta”. Một năm sau, sau khi Tào Tháo bị thất bại nặng nề trong trận Xích Bích, ông đã than rằng "…Nếu Phụng Hiếu còn sống thì không đến nỗi có trận thua này…". Năm 262, Tào Hoán đã đưa ông vào sân trước miếu thờ Tào Tháo để thờ cúng.

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Quách Gia có một con trai là Quách Dịch, dạy văn học cho thái tử nhưng chết sớm. Ông này có hai con trai là Quách Thâm và Quách Sưởng. Quách Sưởng là người có tài, nhậm chức tán kỵ thường thị. Con Quách Thâm là Quách Liệp còn sau đó không rõ.

Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]

Quách Gia là một mưu sĩ giỏi thời Tam Quốc, trong trận Quan Độ đứng trước trận tiền ông có nói với Tào Tháo: "Thừa tướng còn đang theo dõi đợi chờ à ?", Tào Tháo trả lời: "Viên Thiệu thế định tới đây đang nhẽ phải giữ thế tấn công, nay hắn lại dùng phụng bài trước trận tiền, ý của ngươi là hán muốn thủ ?" khi đó Quách Gia nói một câu chính xác ý nghĩa cho cả trận đánh:"Viện Thiệu có thể thủ, nhưng thừa tướng không thể nào làm như vậy, quân ta tinh nhuệ một chọi lại mười, cần phải tác chiến ngay lập tức, chần chừ đôi lúc lòng quân phập phồng thì rất nguy hiểm lắm" khi Phụng Hiếu nói đến đây thì chúng ta đã rõ, trước đó Điền Phong đã khuyên Viên Thiệu đừng xuất quân lúc này sẽ bất lợi, sau đến Hứa Cửu cũng đã khuyên Viên Thiệu lương thảo đầy đủ lợi thế là thủ, không đánh Tào Tháo cũng sẽ thua. Rõ ràng, câu nói trên của Quách Gia nhận định và khuyên Tào Tháo thật là đúng, lý do vì Tào Tháo lương thực không đầy đủ, quân tinh nhuệ chỉ có thể đánh chớp nhoáng, cần quyết định ngay lập tức và rất nguy hiểm khi mà kéo dài ngày tháng, lương thảo không đủ. Chỉ cần câu nói đúng lúc và rất ngắn gọn đi thẳng và vấn đề của Quách Gia mà chúng ta thấy được Quách Gia nhìn nhận vấn đề, phân tích sáng suốt và trí tuệ siêu phàm trước tình hình lúc bấy giờ Viên Thiệu có 70 vạn quân, còn Tào Tháo chỉ có 7 vạn quân.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]