Lưu Kỳ (Tam Quốc)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Lưu Kỳ (chữ Hán: 劉琦: ?-209), là Thứ sử Kinh châu đầu thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông xuất hiện trên chính trường Trung Quốc đương thời dù không có vai trò thực sự rõ rệt trong các sự kiện.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Lưu Kỳ người Cao Bình, quận Sơn Dương[1], là con của Kinh châu mục Lưu Biểu (刘表) và là anh trai của Lưu Tông (刘琮). Mẹ ông mất sớm.

Cuộc đời[sửa | sửa mã nguồn]

Ban đầu Lưu Kỳ được Lưu Biểu yêu quý nhưng sau khi Lưu Biểu lại yêu mẹ Lưu Tông, con người vợ lẽ là Sái phu nhân, em gái của tướng Sái Mạo.

Trong chính quyền Kinh Châu, họ Sái nắm hết quyền hành. Lưu Kỳ cô thế phải dựa vào Lưu Bị. Sợ bị họ Sái làm hại, Lưu Kỳ hỏi mưu sĩ của Lưu BịGia Cát Lượng kế sách yên thân.

Ban đầu Gia Cát Lượng không chịu nhưng sau Kỳ dùng mẹo lừa Gia Cát lên lầu và rút thang không cho xuống khi ấy Gia Cát Lượng mới chịu bày kế cho ông nên tránh ra ngoài để khỏi mang vạ. Gia Cát Lượng đem chuyện Trùng Nhĩ khi xưa nói với ông: "Quân bất kiến Thân sinh tại nội nhi nguy, Trùng Nhĩ cư ngoại nhi an hồ?" (Ý khuyên ông không nên ở lại Tương Dương, chữ Hán : “君不见申生在内而危,重耳居外而安乎?”). Lưu Kỳ tỉnh ra bèn nhân cơ hội Thái thú Giang Hạ là Hoàng Tổ bị Tôn Quyền giết chết, chức vụ chưa có người thay thế, bèn xin Lưu Biểu đi trấn thủ Giang Hạ[2]. Lưu Biểu đồng ý.

Năm 208, Lưu Biểu hấp hối trong lúc Tào Tháo mang đại quân áp sát Kinh châu. Lưu Kỳ về Tương Dương (huyện trị Kinh Châu) thăm cha nhưng bị Sái Mạo không cho gặp vì sợ Lưu Biểu thay đổi ý định lập người kế vị. Ông phải trở về Giang Hạ.

Lưu Biểu mất, Sái Mạo đưa cháu mình là Lưu Tông lên làm Kinh Châu mục. Khi Tào Tháo đánh vào Kinh châu, Lưu Tông theo lời Sái Mạo, Khoái Việt và Phó Tốn, bèn ra hàng Tào Tháo[3].

Lưu Kỳ đóng quân ở Giang Hạ giáp ranh với Dương châu - tức Giang Đông của Tôn Quyền, đại quân Tào Tháo chưa tiến tới đó. Lưu Bị bị Tào Tháo đánh đại bại ở Đương Dương Tràng Bản, phải nương tựa vào lực lượng còn lại của Lưu Kỳ, và tìm cách liên minh với Tôn Quyền chống Tào Tháo.

Sau khi Tào Tháo thua trận Xích Bích, Lưu Bị lấy danh nghĩa tôn Lưu Kỳ làm Thứ sử Kinh Châu[4] để đóng quân ở Kinh châu phát triển lực lượng. Trong và sau trận Xích Bích, phía Đông Ngô tổn thất và tốn kém nhân lực hơn phía Lưu Bị nên không bằng lòng việc Lưu Bị chiếm mấy quận Kinh châu, nhưng vì Lưu Kỳ là con Lưu Biểu - người cai trị cũ của Kinh châu - nhân danh làm chủ Kinh châu nên phía Tôn Quyền đành tạm chấp nhận.

Năm 209, Lưu Kỳ qua đời. Cuộc tranh chấp Kinh châu giữa Tôn QuyềnLưu Bị lại căng thẳng.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]

Trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Lưu Kỳ được mô tả là người nhu nhược, yếu đuối. Khi Lưu Bị bị Tào Tháo đánh thua tan nát ở Đương Dương Tràng Bản, chỉ còn có thể dựa vào 1 vạn quân của Lưu Kỳ đóng ở Giang Hạ, phải sai Quan Vũ đi cầu cứu. Lưu Kỳ hoàn toàn không có chủ kiến, cũng chỉ biết trông vào sự sắp đặt của Lưu Bị. Khi sang Giang Đông thương thảo việc liên minh với Tôn Quyền cùng chống Tào, Gia Cát Lượng cũng mang lực lượng của Lưu Kỳ ở Giang Hạ ra để phô trương thanh thế cho Đông Ngô biết rằng Lưu Bị không suy kiệt tới mức phải phụ thuộc hoàn toàn vào họ Tôn.

Sau trận Xích Bích đuổi được Tào Tháo về phía bắc, Lưu Bị dùng Lưu Kỳ làm con bài chính trị để đề nghị Tôn Quyền cho "mượn Kinh châu" cho Lưu Kỳ ở, và sứ giả Đông Ngô là Lỗ Túc chấp nhận. Khi Đô đốc Chu Du tỏ ý tức giận vì lo lắng Lưu Kỳ còn trẻ lâu mới chết, Lưu Bị sẽ mượn cớ giữ Kinh châu lâu ngày không trả, Lỗ Túc trấn an Chu Du rằng mình đã nhìn thấy Lưu Kỳ xanh xao ốm yếu, không còn sống được lâu. Quả nhiên sang năm Lưu Kỳ qua đời.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, NXB Đà Nẵng
  • Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, NXB Lao động.
  • Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, tập 2, NXB Công an nhân dân.
  • Trần Văn Đức (2008), Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện, NXB Văn học

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nay là huyện Trù, tỉnh Sơn Đông
  2. ^ Dịch Trung Thiên, sách đã dẫn, tr 348
  3. ^ Dịch Trung Thiên, sách đã dẫn, tr 359
  4. ^ Theo quan chế nhà Đông Hán đương thời, địa vị Thứ sử Kinh châu của Lưu Kỳ chưa bằng Châu mục Kinh châu như Lưu Biểu.