Isaac Albeniz

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Isaac Albéniz năm 1901

Isaac Manuel Francisco Albéniz i Pascual (29 tháng 5 năm 1860 - 18 tháng 5 năm 1909) là dương cầm thủ người Tây Ban Nha đồng thời là nhà soạn nhac nổi tiếng với các tác phẩm mang âm hưởng nhạc dân gian dành cho dương cầm.

Sinh ra tại Camprodon, thuộc xứ Catalonia, Tây Ban Nha, Albéniz được xem là thần đồng bởi ông từng trình tấu ở độ tuổi lên 4. Lên 7 tuổi ông thi đậu vào Nhạc viện Paris nhưng lại bị từ chối cho vào học bởi ông làm vỡ một cánh cửa kính của nhạc viện trong lúc chơi với quả bóng của mình. Đến tuổi 15 ông đã đi biểu diễn quốc tế.

Năm 1876 ông học ở Brussel, trước đó ông có học một thời gian ngắn ở Nhạc viện Leipzig.

Năm 1880 ông đến thọ giáo Franz Liszt tại Budapest nhưng lúc đó Liszt lại đang ở Weimar, Đức.

Năm 1883 ông làm học trò của nhà soạn nhạc Felipe Pedrell, là người có công khuyến khích Albéniz viết các tác phẩm về Tây Ban Nha như Suite Española, Op. 47. Trong đó đoạn thứ 5 "Asturias" (Leyenda) là bài tập guitar cổ điển quen thuộc ngày nay, cũng như nhiều tác phẩm khác của Albéniz, mặc dù nguyên thủy nó được viết cho dương cầm. Người chuyển soạn các tác phẩm của Albéniz sang cho guitar cổ điển nổi tiếng nhất là Francisco Tárrega, Albéniz cũng từng công nhận ông thích các bản chuyển soạn của Tárrega.

Năm 1883 ông cưới một học trò của mình là Rosina Jordana và có với nhau 3 người con: Blanca (chết năm 1886), Laura (sau này là một họa sĩ) và Alfonso (chơi bóng cho Real Madrid đầu thập niên 1900 sau đó trở thành nhà ngoại giao). Năm 1900 Albéniz bắt đầu mắc bệnh viêm thận mạn tính.

Albéniz sống ở LondonParis trong thập niên 1890, chủ yếu viết các tác phẩm cho sân khấu. Từ 1900 ông trở lại viết nhạc cho dương cầm. Từ 1905 đến khi ông mất năm 1909 là giai đoạn ông viết tác phẩm nổi tiếng nhất của mình, tổ khúc Iberia (1908).

Các tác phẩm ông viết dành cho dàn nhạc gồm có Spanish Rhapsody (1887) và Catalonia (1899).

Albéniz mất ngày 18 tháng 5 năm 1909 ở tuổi 48 tại Cambo-les-Bains được mai táng ở nghĩa trang Sudoest, Barcelona.

Cécilia Sarkozy, vợ cũ của đương kim tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy, là chắt của Isaac Albéniz.

Người ta đã làm phim về Albéniz năm 1947 dựa vào cuộc đời thật của ông.

Danh mục tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

Opera
Zarzuela
  • Cuanto más viejo. Lost music.
  • Catalanes de Gracia. Lost music.
  • El canto de salvación. Lost music.
  • San Antonio de la Florida.
  • La real hembra.
Tác phẩm cho piano
  • Tres suites antiguas (Three ancient suites) (1885–1886).
  • Chants d'Espagne, Op. 232
  • Suite española, Op. 47 (Spanish suite). With 8 pieces: Granada, Cataluña, Sevilla, Cádiz, Asturias, Aragón, Castilla and Cuba.
  • Suite española, Op. 97. 4 pieces: Zaragoza, Sevilla, Cadix-gaditana, and Zambra granadina (1883–88) (1889).
  • España, Op. 165. 6 pieces: Preludio, Tango, Malagueña, Serenata, Capricho Catalán and Zortzico (1890).
  • Doce piezas características (Twelve characteristic pieces) (1888).
  • Recuerdos de viaje (Travel memories), Op. 71. 7 pieces: En el mar, Leyenda, Alborada, En la Alhambra, Puerta de Tierra, Rumores de la caleta, En la playa (1886–1887).
  • Iberia. Suite for piano with 12 pieces in 4 books ("quaderns"):
    • 1º quadern: Evocación, El Puerto, El Corpus Christi en Sevilla.
    • 2º quadern: Rondeña, Almería, Triana.
    • 3º quadern: El Albaicín, El Polo, Lavapiés.
    • 4º quadern: Málaga, Jérez, Eritaña.
  • La Vega.
  • Navarra, finished by his pupil Déodat de Séverac.
  • Azulejos, unfinished: finished by Enrique Granados
  • Rapsodia española (Spanish Rhapsody) (1887)
  • Tango in G minor (1890)
Tác phẩm khác
  • Cristo, oratorio.
  • 2 concertos for piano and orchestra: Concerto Fantastico, 1st, 1885–1887; 2nd concerto (1892), unfinished.
  • Rapsodia española (Spanish Rhapsody), for piano and orchestra (1887).
  • Catalonia, symphonic poem (1899).

Media[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Alarcón Hernández, Joana; et al. Isaac Albéniz, artistes i mecenes. Barcelona: Museu Diocesà de Barcelona, 2009. ISBN 9788493689551 (tiếng Catalan)
  • Albéniz, Isaac. Chants d'Espagne, G. Henle Verlag, Berlin, 2004. (tiếng Pháp)
  • Albéniz, Isaac. Impresiones y diarios de viaje. [Madrid]: Fundación Isaac Albéniz, DL 1990. ISBN 847506311X (tiếng Tây Ban Nha)
  • Amat Cortes, Joan. Isaac Albéniz, un català universal. [Barcelona]: Cevagraf, DL 1998. (tiếng Catalan)
  • Aviñoa, Xosé. Albéniz. Madrid; Barcelona [etc.]: Daimon, cop. 1986. ISBN 9686024867
  • Aviñoa, Xosé. La música i el Modernisme. Barcelona: Curial, 1985. (Biblioteca de cultura catalana (Curial Edicions Catalanes); 58). ISBN 8472562530 (tiếng Catalan)
  • Aviñoa, Xosé. Modernisme i Modernistes - Musica i Modernisme: Definició i Període -. Lunwerg editores, 2001. (tiếng Catalan)
  • Barulich, Frances. Albéniz, Isaac. In Grove Music Online. Oxford Music Online, http://0-www.oxfordmusiconline.com.catalogue.ulrls.lon.ac.uk/subscriber/article/grove/music/00421 (accessed 7 March 2010).
  • Baytelman, Pola. Isaac Albéniz: Chronological List and Thematic Catalog of His Piano Works, Harmonie Park Press, Michigan 1993.
  • Chase, Gilbert. The Music of Spain, Dover Publications Inc. New York, 1959.
  • Clark, Walter Aaron. Isaac Albéniz: A Guide to Research, Garland Publishing Inc. New York & London, 1998.
  • Clark, Walter Aaron. Isaac Albéniz: Portrait of a Romantic, Oxford University Press, New York 1999.
  • Ericourt, Daniel; Erickson, Robert. P. MasterClasses in Spanish Piano Music, Hinshaw Music, Chapel Hill North Carolina, 1984.
  • Gauthier, André. Albéniz. Madrid: Espasa Calpe, 1978. (Clásicos de la música). ISBN 8423953300 (tiếng Tây Ban Nha)
  • Guerra y Alarcón, Antonio. Isaac Albéniz. Notas crítico-biográficas de tan eminente pianista. [S.l.]: Fundación Isaac Albéniz, DL 1990. ISBN 8475063128 (tiếng Tây Ban Nha)
  • Heras, Antonio de las. Vida de Albéniz. Barcelona: Ediciones Patria, [1942]. (tiếng Tây Ban Nha)
  • Iglesias, Antonio. Isaac Albéniz: su obra para piano. 2 vols. Madrid: Alpuerto, DL 1987. ISBN 8438101208 (tiếng Tây Ban Nha)
  • Jean-Aubry, G. "Isaac Albéniz 1860–1909", in The Musical Times, Vol 58, No. 898, Musical Times Publications Ltd., December 1917 pgs 535–538.
  • Kalfa, Jacqueline. Isaac Albéniz (1860-1909): la vocation de l'Espagne. Paris: Séguier, 2000. (Carré Musique; 4). ISBN 2840491826 (tiếng Pháp)
  • Marco, Thomas. Spanish Music in the Twentieth Century. 1993.
  • Martorell, Oriol; Valls, Manuel. Síntesi històrica de la música catalana. Sant Cugat del Vallès: Els llibres de la frontera, 1985. (tiếng Catalan)
  • Montero Alonso, José. Albéniz, España en "suite". Madrid: Editorial Silex, 1988. (tiếng Tây Ban Nha)
  • Morales, Luisa; Clark, Walter A. Antes de Iberia: de Masarnau a Albéniz: actas del Symposium FIMTE 2008 = Pre-Iberia: from Masarnau to Albéniz: proceedings of FIMTE Symposium 2008. Garrucha: Leal; [Granada]: Centro de Documentación Musical de Andalucía, cop. 2009. (Series FIMTE; 3). ISBN 9788461353316
  • Pedrell, Felip. Concierto de Albéniz. Madrid: Fundación Isaac Albéniz, 1990. (tiếng Tây Ban Nha)
  • Pérez Senz, Javier. Isaac Albéniz, 1860-1909. Cents anys: un geni romàntic. Barcelona: Institut de Cultura, Departament de Cultura i Mitjans de Comunicació, 2008. (Quaderns de l'Auditori; 7). (tiếng Catalan) (tiếng Tây Ban Nha) (tiếng Anh)
  • Reverter, Arturo. Albéniz-Arbós, historia de una amistad. Madrid: Scherzo, 1989. (tiếng Tây Ban Nha)
  • Romero, Justo. Isaac Albéniz. Barcelona: Península, 2002. (Guías Scherzo; 14). ISBN 8483074575 (tiếng Tây Ban Nha)
  • Ruiz Albéniz, Victor. Isaac Albéniz. Madrid: Comisaría General de Música, 1948. (tiếng Tây Ban Nha)
  • Salazar, Adolfo. "Isaac Albéniz y los albores del renacimiento musical en España", en Revista de Occidente, t. 12 (Madrid, 1926), pp. 99–107. (tiếng Tây Ban Nha)
  • Sempronio. Retrats de Ramon Casas. Barcelona: Edicions Polígrafa, 1970. (tiếng Catalan)
  • Torres, Jacinto. Las claves Madrileñas de Isaac Albéniz. Imprenta Artesanal de Madrid, 2009. (tiếng Tây Ban Nha)
  • Torres Mulas, Jacinto. Catálogo sistemático descriptivo de las obras musicales de Isaac Albéniz. Madrid: Instituto de Bibliografía Musical, DL 2001. ISBN 84607208544 (tiếng Tây Ban Nha)
  • Villalba, Luis. Imagen distanciada de un compositor-pianista. Madrid: Fundación Isaac Albéniz, 1990. (tiếng Tây Ban Nha)
  • Albéniz: edición conmemorativa del centenario de Isaac Albéniz 1909-2009. [Madrid]: Ministerio de Cultura, Sociedad Cultural de Conmemoraciones Culturales, DL 2009. (tiếng Tây Ban Nha)
  • Albéniz: leyendas y verdades: Conde Duque. Sala de las Bóvedas del 11 de noviembre de 2009 al 31 de enero de 2010. Madrid: Centro Cultural del Conde Duque. Ayuntamiento de Madrid, Sociedad Estatal de Conmemoraciones Culturales, 2009. ISBN 9788496102514 (tiếng Tây Ban Nha)

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Bài viết[sửa | sửa mã nguồn]

Trang nhạc[sửa | sửa mã nguồn]

Ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Bản thu Isaac Albéniz[sửa | sửa mã nguồn]