Cơm tấm

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Cơm tấm
Cơm Tấm, Da Nang, Vietnam.jpg
Cơm tấm với sườn nướng và nước mắm
BữaBữa sáng, bữa trưa, bữa tối, bữa khuya
Địa điểm xuất xứViệt Nam
Vùng hoặc bangmiền nam Việt Nam
Thành phần chínhGạo tấm

Cơm tấm là món ăn Việt Nam làm từ gạo với hạt gạo gãy. Tấm dùng để chỉ những hạt gạo vỡ, còn cơm là gạo đã nấu chín.[1][2] Mặc dù có nhiều tên khác nhau như cơm tấm Sài Gòn, đặc biệt là tên gọi Sài Gòn,[1] các thành phần chính vẫn giống nhau cho hầu hết mọi nơi.

Đĩa cơm tấm với sườn nướng, , chả, trứng thường được dùng làm đồ ăn sáng, nhưng nay cơm tấm đã có mặt ở một số quán ăn trưa, chiều hoặc tối với nhiều loại thức ăn đi kèm.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Vào thời Việt Nam Cộng hòa, một số món ăn (kết hợp giữa Việt và Mĩ, ví dụ như chả trứng) ra đời, đặc biệt là sau khi Việt Nam cộng hòa sụp đổ. Sau khi thống nhất Việt Nam, cơm tấm đã xuất hiện tại Hoa Kỳ, kết hợp những món ăn Việt với những loại đồ ăn khác tạo nên cơn sốt nói trên, trong bối cảnh người Việt rời bỏ quê hương sang định cư tại Mỹ.

Thành phần[sửa | sửa mã nguồn]

Cơm[sửa | sửa mã nguồn]

Cơm tấm được nấu từ hạt gạo tấm, tức hạt gạo bị bể. Gạo này xưa là loại gạo thứ phẩm, rớt vãi sau khi sàng, thường dùng cho ăn hoặc cho người ăn lúc quá túng thiếu. Nay thì cơm tấm đã thành món ăn quen thuộc do đó gạo tấm cũng được nâng giá cao hơn.

Nước mắm[sửa | sửa mã nguồn]

Ăn cơm tấm phải có nước mắm ngọt, là nước mắm pha với nước lọc và thêm đường. Tùy theo cách chế biếnkhẩu vị của người ăn, nước mắm có thể ngọt nhiều hoặc ngọt ít (mặn), có thể thêm chanh.

Món ăn kèm[sửa | sửa mã nguồn]

Cơm tấm có thể ăn kèm với nhiều thứ, nhưng nhiều nhất là sườn nướng, chả trứng, trứng ốp la.

Sườn, bì, chả, trứng[sửa | sửa mã nguồn]

Cơm tấm, sườn, bì, chả, trứng

Một dĩa cơm tấm có thể gồm cả sườn, bì, chả, trứng hoặc không gồm đầy đủ các món trên, nhưng đây là 4 thức ăn thông dụng nhất và người ta thường xếp tên chúng bên nhau trên các biển hiệu cơm tấm:

  • Sườn: Sườn ăn với cơm tấm là loại sườn heo được tẩm ướp gia vị chua ngọt, sau đó đem nướng. Thường các quán cơm tấm nướng sườn ngay trước cửa tiệm, khói hương bốc ra mang theo mùi vị đặc trưng của sườn nướng và nhiều người nhận ra ngay là họ vừa đi ngang qua quán cơm tấm.
  • Chả: Gọi là chả hoặc chả trứng, được làm từ trứng, cua, thịt băm, nấm mèobún tàu. Chả trứng được chưng sẵn thành một cái bánh hình tròn hoặc chữ nhật, khi ăn xắt lát.
  • Trứng: Trứng ở đây thường là trứng ốp la.
  • : là hỗn hợp nhiều thứ, thường gồm thịt heo cắt sợi, da heo cắt sợi trộn với thínhgia vị.

Mỡ hành[sửa | sửa mã nguồn]

Nó là hỗn hợp lỏng được làm từ hành lá, phi dầu hoặc mỡ, đôi khi trộn với tóp mỡ chiên. Mỡ hành giúp cơm tấm có độ béo đặc trưng, tuy nhiên một số người không ăn vì nhiều lý do sợ béo

Đồ chua[sửa | sửa mã nguồn]

Đồ chua giúp cơm tấm có vị chua ngọt và hấp dẫn hơn. Thường làm từ cà chua, cà rốt, củ cải, dưa leo, dưa muối đôi khi là đu đủ.

Các thứ khác[sửa | sửa mã nguồn]

Đôi khi cơm tấm được ăn với thịt kho tàu, đậu hũ nhồi thịt, cá chiên, , rau, đồ xào,... giống như cơm thường. Kiểu ăn này thường thấy ở các quán cơm tấm đêm.

Thưởng thức[sửa | sửa mã nguồn]

Cơm tấm thường được bày trên dĩa hoặc hộp (nếu mua về). Cách ăn cũng như ăn các loại cơm bán trên dĩa khác, nhưng người miền Nam thường dùng muỗngnĩa, người Trung và Bắc không quen dùng nĩa, các tiệm cơm ở miền Trung và Bắc thường có thêm đũa để dễ sử dụng.

Chế biến[sửa | sửa mã nguồn]

Một dĩa cơm tấm sườn cây/sườn cọng (khác với loại sườn miếng)

Dưới đây là cách làm cơm tấm sườn (tham khảo):

Chuẩn bị[sửa | sửa mã nguồn]

Cho 4 người ăn:

Nguyên liệu
Phụ liệu

Chế biến[sửa | sửa mã nguồn]

Tấm vo sạch, cho vào nồi canh nước vừa phải, nấu chín trên bếp củi.

Sườn rửa sạch, cắt mỏng khoảng 1,5 cm, ướp mỡ nước, muối, đường, bột ngọt, hành tỏi băm, tiêu, trộn đều hỗn hợp, để ít nhất 2 giờ cho thấm gia vị. Chuẩn bị lò than cháy đỏ đều nhưng không để lửa ngọn, cho sườn lên vỉ nướng. Khi nướng, thỉnh thoảng lại tẩm gia vị vào sườn để sườn không bị khô và thấm đều.

Làm nước mắm: Bắc bếp, cho nước mắm, đường nấu khoảng 10 phút cho sánh lại, nêm nước mắm vừa mặn. Nhắc xuống để nguội, cho ớt tỏi băm vào.

Trình bày[sửa | sửa mã nguồn]

Cho cơm tấm và sườn nướng vào đĩa, rưới mỡ hành lên, dọn ăn với nước mắm ớt và đồ chua (dưa leo, cà chua,...). Nếu người nhà bạn thích ăn cay có thể dùng thêm ớt, tiêu xanh đều ngon.

Vinh danh[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 1 tháng 8 năm 2012, tại Faridabad, Ấn Độ, Tổ chức Kỷ lục châu Á đã công nhận kỷ lục châu Á về giá trị ẩm thực cho cơm tấm Sài Gòn cùng chín món ăn Việt Nam khác.[3] Đầu năm 2012, CNN xem cơm tấm là một món hè phố bình dân hấp dẫn.[4]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Thanh Nien Hot Spots 5 tháng 1 năm 2012 "Với tay nghề của bản thân, trở về Sài Gòn mở lớp nấu cơm niêu, chế biến cơm tấm, sườn nướng có màu vàng nâu,"
  2. ^ Freeman, Meera. (2002). The flavours of Vietnam. Nhân, Lê Văn. Melbourne, Victoria, Australia: Black Inc. ISBN 1-86395-283-7. OCLC 55104782. 
  3. ^ Gỏi cuốn, cơm tấm Sài Gòn đoạt kỷ lục châu Á, VnExpress, 4/8/2012
  4. ^ Cơm tấm, bún bò Huế được CNN xem là món hè phố hấp dẫn, VnE, 24/3/2012

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]