Chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Chủ nghĩa Cộng sản vô chính phủ, Chủ nghĩa Cộng sản vô trị (tiếng Anh Anarchist communism[1], Anarcho-communism[2][3][4][5][6], Libertarian communism) hay còn gọi là Chủ nghĩa Cộng sản tự do (Libertarian Communism) là một học thuyết của chủ nghĩa vô chính phủ, chủ trương thủ tiêu nhà nước, chủ nghĩa tư bảntài sản tư nhân (nhưng vẫn giữ lại tài sản cá nhân)[7], ủng hộ quyền sở hữu chung đối với phương tiện sản xuất[8][9], dân chủ trực tiếp và mạng lưới bình đẳng các tổ chức thiện nguyện cũng như các hội đồng người lao động với sự sản xuất và tiêu thụ dựa trên tiên chỉ: "From each according to his ability, to each according to his need" (tạm dịch: "làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu")[10][11]. Một vài hình thức chủ nghĩa Cộng sản vô chính phủ, như là chủ nghĩa vô chính phủ nổi dậy (insurrectionary anarchism), có ảnh hưởng mạnh từ chủ nghĩa vị kỷ (egoism) và chủ nghĩa cá nhân cấp tiến (radical individualism). Các hình thức này tin chủ nghĩa Cộng sản vô chính phủ là hệ thống xã hội tốt nhất cho sự hiện thức hóa của tự do cá nhân.[12][13][14][15] Đa phần người theo chủ nghĩa này cho rằng cộng sản vô chính phủ là một cách hòa giải sự đối lập giữa cá nhân và xã hội.[16][17][18][19][20]

Chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ phát triển từ các trào lưu xã hội chủ nghĩa cấp tiến sau Cách mạng Pháp,[21][22] nhưng nó đầu tiên được hình thành trong Đệ Nhất Quốc tế tại Ý.[23] Công trình lý thuyết của Peter Kropotkin sau này trở nên quan trọng khi nó mở rộng và phát triển các phần ủng hộ chủ nghĩa tổ chức (pro-organizationalist) và chủ nghĩa chống tổ chức-nổi dậy (insurrectionary anti-organizationalist).[24] Cho đến nay, những ví dụ nổi tiếng nhất về một xã hội cộng sản vô chính phủ (tức là các xã hội được thiết lập dựa trên những ý tưởng như chúng tồn tại hiện nay, và thu được sự chú ý cùng với sự công nhận trên toàn thế giới trong lịch sử) là các lãnh thổ vô chính phủ trong Cách mạng Tây Ban Nha[25]Lãnh thổ Tự do trong Cách mạng Nga. Ở các Lãnh Thổ Tự do trong cách mạng Nga, những người theo chủ nghĩa vô chính phủ như Nestor Makhno đã cố gắng tạo ra và bảo vệ chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ thông qua Quân đội cách mạng nổi dậy Ukraina từ năm 1918, trước khi bị Hồng quân Bolshevik chinh phục vào năm 1921.[26]

Vào năm 1929, chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ cũng được thành lập thành công ở Hàn Quốc bởi Liên đoàn vô chính phủ Hàn QuốcMãn Châu cùng với Liên đoàn cộng sản vô chính phủ Hàn Quốc, với sự giúp đỡ của Kim Chwa-chin, một tướng theo chủ nghĩa vô chính phủ và đấu tranh giành độc lập. Chính phủ này kéo dài đến năm 1931, khi Đế quốc Nhật Bản ám sát Kim và xâm lược từ phía nam, trong khi quân Quốc dân Đảng Trung Quốc xâm lược từ phía bắc, dẫn đến sự thành lập Mãn Châu Quốc, một quốc gia bù nhìn của Đế quốc Nhật Bản.

Thông qua những nỗ lực và ảnh hưởng của những người theo chủ nghĩa vô chính phủ Tây Ban Nha trong cuộc Cách mạng Tây Ban Nha trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha (bắt đầu từ năm 1936), chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ tồn tại ở hầu hết Aragon, các phần của Levante và Andalusia cũng như trong thành trì của Catalunya vô chính phủ trước khi bị đánh bại vào năm 1939 bởi lực lượng tổng hợp của những người theo chủ nghĩa dân tộc Franco (chế độ đã chiến thắng trong chiến tranh), các đồng minh của Chủ nghĩa dân tộc như Adolf HitlerBenito Mussolini. Và họ thậm chí còn bị đàn áp bởi Đảng Cộng sản Tây Ban Nha (được Liên Xô hậu thuẫn), cộng với sự phong tỏa kinh tế và vũ khí từ các quốc gia tư bản, và do chính Cộng hòa Tây Ban Nha do đảng Cộng hòa quản lý.[27]

Việt Nam, phong trào Cộng sản vô chính phủ không nổi tiếng và thịnh hành lắm, và ít người biết đến.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Các tiền thân ban đầu[sửa | sửa mã nguồn]

Cuốn tiểu thuyết năm 1703 của Lahontan ghi lại những trải nghiệm của tác giả với nhiều bộ lạc và nền văn hóa bản địa của Mỹ. Cuốn tiểu thuyết khám phá các xã hội xã hội chủ nghĩa nông nghiệp khác nhau và cách họ có thể cung cấp tài sản cho tất cả cư dân của họ thông qua sở hữu tập thể. Chủ đề lặp đi lặp lại của nhiều nền văn hóa này là cấu trúc không phân cấp, phong cách sống bình đẳng thời kỳ đầu và cách thức hỗ trợ lẫn nhau đóng một vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe.
Diggers thường được coi là những người đầu tiên theo chủ nghĩa vô chính phủ, có quyền sở hữu chung đối với đất đai và tài nguyên vào khoảng thời gian diễn ra Nội chiến Anh

Các phong trào cộng sản tự do xuất hiện trong Nội chiến Anh trong thế kỷ 17 and trong Cách mạng Pháp trong thế kỷ 18. Gerrard Winstanley, một thành viên của phong trào "Diggers" cấp tiến ở Anh, viết trong tờ rơi năm 1649 (The New Law of Righteousness) của ông ấy rằng "sẽ không có mua hay bán, không hội chợ hay chợ, nhưng cả Trái đất sẽ là ngân khố của tất cả" và "sẽ không có chúa tể trên ai cả, nhưng tất cả sẽ là chính chú tể của mình".[28][29]

Chính các thành viên Diggers đã chống lại sự chuyên chế của giai cấp thống trị và vua chúa. Thay vào đó, họ hợp tác và làm việc với nhau để hoàn thành công việc, quản lý nguồn cung cấp và tăng năng suất kinh tế. Do các xã do các Diggers thành lập không có tài sản tư nhân, cùng với trao đổi kinh tế (tất cả các vật phẩm, hàng hóa và dịch vụ được tổ chức chung), các xã của họ có thể được gọi là xã hội cộng sản sơ khai, trải rộng khắp các vùng đất nông thôn của nước Anh.

Trước Cách mạng Công nghiệp, quyền sở hữu chung về đất đai và tài sản ở Châu Âu phổ biến hơn nhiêu, nhưng các Diggers đã bị phân tán bởi cuộc đấu tranh chống lại chế độ quân chủ. Họ nổi lên nhờ sự tự quản của công nhân sau khi Charles Đệ Nhất sụp đổ.

Năm 1703, Louis Armand, Baron de Lahontan viết cuốn tiểu thuyết New Voyages to North America (tạm dich: Các hành trình mới đến Bắc Mỹ) và trong đó, ông ấy phác thảo cách các cộng đồng bản địa của Bắc Mỹ tổ chức và hợp tác. Ông nhận thấy các cộng đồng và xã hội nông nghiệp ở Bắc Mỹ thời tiền thuộc địa không giống các quốc gia quân chủ, bất bình đẳng ở châu Âu, cả về cơ cấu kinh tế và sự thiếu cấu trúc thống trị. Ông viết rằng cuộc sống của người bản xứ là "vô chính phủ", và đây là lần sử dụng đầu tiên của thuật ngữ này để chỉ một điều gì đó khác với sự hỗn loạn[30]. Ông viết rằng không có linh mục, tòa án, luật pháp, cảnh sát, bộ trưởng nhà nước và không có sự phân biệt tài sản, không có cách nào để phân biệt giàu nghèo, vì tất cả đều bình đẳng và hợp tác phát triển.[31]

Trong cuộc Cách mạng Pháp, Sylvain Maréchal, trong Tuyên ngôn của các người Bình đẳng (1796) (Manifesto of the Equals), đã yêu cầu "cộng đồng cùng hưởng thụ thành quả của trái đất" và ông mong chờ sự biến mất của "phân biệt đáng kinh tởm của giàu và nghèo, lớn và nhỏ, của các chủ nhân và người hầu, của các người cai trị và kẻ bị trị”[29][32]. Maréchal đã chỉ trích không chỉ việc phân phối tài sản bất bình đẳng, mà còn cả cách thức tôn giáo thường được sử dụng để biện minh cho sự vô luân trong truyền giáo. Ông xem mối liên hệ giữa tôn giáo và cái mà sau này được gọi là chủ nghĩa tư bản (mặc dù không phải ở thời của ông) là hai mặt của cùng một đồng tiền hư. Ông đã từng nói: "Đừng sợ Chúa của bạn - hãy sợ chính bạn. Bạn là người tạo ra những rắc rối và niềm vui của chính mình. Thiên đường và địa ngục nằm trong chính tâm hồn bạn".

Sylvain Maréchal đã tham gia trực tiếp với "Âm mưu của những người bình đẳng" (Conspiracy of the Equals), một nỗ lực thất bại trong việc lật đổ chế độ quân chủ của Pháp và thiết lập một chủ nghĩa xã hội nông nghiệp không chính phủ. Ông đã làm việc với Gracchus Babeuf không chỉ trong việc viết về một đất nước vô chính phủ trông như thế nào, mà còn về làm thế nào để đạt được nó. Hai người họ là bạn bè, mặc dù không phải lúc nào cũng đồng ý, đặc biệt là với tuyên bố của Maréchal về việc bình đẳng quan trọng hơn nghệ thuật.

Joseph Déjacque và các cuộc cách mạng năm 1848[sửa | sửa mã nguồn]

Sylvain Maréchal, nhà triết học vô thần thế kỷ 18 và người có niềm tin quân bình có trước những phát triển tư tưởng của chủ nghĩa vô chính phủ và chủ nghĩa xã hội không tưởng

Một người cộng sản vô chính phủ ban đầu là Joseph Déjacque, người đầu tiên tự mô tả mình là "người theo chủ nghĩa tự do"[33]. Không giống như Proudhon, ông cho rằng, "cái mà người lao động có quyền được nhận không phải là chính sản phẩm họ sản xuất ra mà là sự thoả mãn nhu cầu của họ, bẩt kể chúng là gì"[29][34]. Theo nhà sử học theo chủ nghĩa vô chính phủ Max Nettlau, việc sử dụng thuật ngữ "chủ nghĩa cộng sản tự do" đầu tiên là vào tháng 11 năm 1880, khi một đại hội vô chính phủ Pháp sử dụng từ này để xác định rõ ràng hơn các học thuyết của nó[35]. Nhà báo theo chủ nghĩa vô chính phủ người Pháp Sébastien Faure, sau này là người sáng lập và biên tập bộ Bách khoa toàn thư về chủ nghĩa vô chính phủ gồm bốn tập, bắt đầu xuất bản tuần báo Le Libertaire (Tạm dịch: Người theo chủ nghĩa tự do) vào năm 1895.[36]

Déjacque từ chối chủ nghĩa Blanquism, một chủ nghĩa dựa trên sự phân chia giữa "các đệ tử của Kiến trúc sư vĩ đại của người dân' và "dân chúng, hoặc một bầy đàn thô tục". Ông ấy cũng phản đối tất cả các biến thể của chủ nghĩa cộng hòa xã hội (social republicanism), phản đối chế độ độc tài của một người, và phản đói "chế độ độc tài của những đứa trẻ thần đồng của giai cấp vô sản." Về vấn đề cuối cùng trong số này, ông viết rằng: "một ủy ban độc tài bao gồm công nhân chắc chắn sẽ tự phụ và kém năng lực nhất, và do đó là thứ phản cách mạng nhất có thể tồn tại [...] (Thà có kẻ thù đáng nghi nắm quyền còn hơn là có bạn bè không rõ ràng)". Ông cho rằng "sáng kiến ​​vô chính phủ", "ý chí hợp lý" và "quyền tự quyết của mỗi người" là những điều kiện cho cuộc cách mạng xã hội của giai cấp vô sản; với biểu hiện đầu tiên của nó là rào cản của tháng 6 năm 1848 (xem Cách mạng năm 1848). Theo quan điểm của Déjacque, một chính phủ phát sinh từ một cuộc nổi dậy sẽ vẫn là một thứ phản động đối với ​​tự do của giai cấp vô sản. Hay đúng hơn, sự ​​tự do như thế chỉ có thể nảy sinh và phát triển bởi quần chúng tự đào thải "định kiến ​​độc tài" bằng cách mà nhà nước tự tái tạo chức năng chính của nó là đại diện và ủy quyền. Déjacque đã viết rằng: "Với chính phủ, tôi hiểu là tất cả sự ủy quyền, tất cả quyền lực bên ngoài nhân dân," mà phải bị thay thế, trong một quá trình mà chính trị được vượt qua, bởi "những người trực tiếp nắm giữ chủ quyền của họ," hay "xã có tổ chức."

Đối với Déjacque, chủ nghĩa vô chính phủ cộng sản lý tưởng sẽ hoàn thành chức năng kích động mỗi người vô sản khám phá tiềm năng con người của chính họ, ngoài việc sửa chữa sự thiếu hiểu biết của những người vô sản về "khoa học xã hội".[37]

Hội Liên hiệp Lao động Quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]

Carlo Cafiero, người đầu tiên thoát ly khỏi chủ nghĩa vô chính phủ tập thể của Mikhail Bakunin và chủ trương vô chính phủ cùng với cộng sản

Là một triết lý kinh tế-chính trị hiện đại, chặt chẽ, chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ được hình thành đầu tiên trong phần Ý của Đệ Nhất Quốc tế bởi Carlo Cafiero, Emilio Covelli, Errico Malatesta, Andrea Costa và những người cộng hòa cũ khác ở Mazzinia. Những người theo chủ nghĩa vô chính phủ tập thể ủng hộ việc trả công theo hình thức và công sức lao động tuân theo nguyên tắc "cho mỗi người tùy theo việc làm" ("to each according to deeds"), nhưng họ cũng đã đề xuất khả năng là sau cách mạng chuyển đổi sang hệ thống cộng sản thì sẽ phân phối theo nhu cầu. Như James Guillaume (một cộng sự của Mikhail Bakunin) đã nói trong tiểu luận Các ý tưởng về tổ chức xã hội (1876) (Ideas on Social Organization): "Khi [...] sản xuất vượt quá tiêu dùng [...] mọi người sẽ lấy ra những gì mình cần từ nguồn dự trữ xã hàng háo dồi dào của xã hội mà không sợ bị cạn kiệt; và tình cảm đạo đức mà sẽ được phát triển cao hơn giữa những người lao động tự do và bình đẳng, sẽ ngăn chặn hoặc giảm thiểu đáng kể sự lạm dụng và lãng phí".

Những người vô chính phủ tập thể chủ trương tập thể hóa phương tiện sản xuất, cùng lúc vẫn duy trì việc trả công tương ứng với số lượng và loại hình lao động của mỗi cá nhân. Nhưng những người cộng sản vô chính phủ thì lại mở rộng khái niệm sở hữu chung đối với cả sản phẩm lao động. Trong khi cả hai nhóm đều lập luận chống đối chủ nghĩa tư bản, những người cộng sản vô chính phủ đã tách khỏi Proudhon và Bakunin. Điều này có nghĩa là người người cộng sản vô chính phủ từ chối quan niệm là các cá nhân có quyền sỡ hữu đối với sản phẩm lao động của cá nhân họ và có quyền được trả công cho các đóng góp cụ thể của họ vào sản xuất. Thay vào đó, Errico Malatesta nói rằng "thay vì tạo khả năng gây ra nhầm lẫn trong việc phân biệt mỗi người làm gì, hãy cùng nhau lao động và cho rằng mọi thứ là của chung. Như thế này, mỗi người sẽ cống hiến cho xã hội những gì anh ta có thể cho đến khi tất cả sản xuất đầy đủ cho mọi người; và mỗi người sẽ lấy chỉ những gì cần thiết, hạn chế nhu cầu của họ chỉ cho những thứ mà không có dồi dào cho mọi người."[38]

Trong cuốn sách "Vô trị và cộng sản" (Anarchy and Communism) (viết năm 1880), Carlo Cafiero giải thích rằng sự sở hữu tư nhân của cá sản phẩm lao động sẽ dẫn đến sự tích lũy tư bản không bình đẳng và do đó làm xuất hiện lại các giai cấp xã hội và sự đối lập của chúng; và từ đó, hồi sinh nhà nước: "Nếu chúng ta bảo tồn sự chiếm đoạt (sỡ hữu) cá nhân đối với sản phẩm lao động, chúng ta sẽ buộc phải giữ lại khái niệm tiền bạc, dẫn đến sự tích lũy ít nhiều của cải tùy theo sự "xứng đáng" của mỗi người thay vì là theo nhu cầu của họ"[29]. Tại Hội nghị Florence của Liên đoàn Quốc tế Ý vào năm 1876 (mà phải tổ chức trong một khu rừng bên ngoài Florence do hoạt động của cảnh sát), họ đã tuyên bố các nguyên tắc của chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ như sau:

Liên đoàn Quốc tế Ý coi tài sản chung của sản phẩm lao động là sự bổ sung cần thiết cho chương trình chủ nghĩa tập thể. Sự trợ giúp của tất cả mọi người sẽ thỏa mãn nhu cầu của mỗi người là quy tắc duy nhất của sản xuất và tiêu dùng tương ứng với nguyên tắc đoàn kết. Đại hội liên bang tại Florence (The federal congress at Florence) đã chứng minh một cách thuyết phục quan điểm của Quốc tế Ý về điểm này.

Báo cáo trên được viết trong một bài báo của Malatesta và Cafiero trên bản tin của Liên đoàn Jura Thụy Sĩ (Swiss Jura Federation) vài thàng sau cùng năm đó.

Peter Kropotkin[sửa | sửa mã nguồn]

Peter Kropotkin (1842–1921), thường được coi là nhà lý luận quan trọng nhất của chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ, đã phác thảo những ý tưởng kinh tế của ông trong "Cuộc chinh phục bánh mì" (The Conquest of Bread) và "Cánh đồng, Nhà máy và Công Xưởng" (Fields, Factories and Workshops). Kropotkin cảm thấy rằng hợp tác có lợi hơn là cạnh tranh. Ông ấy lập luận trong "Mutual Aid: A Factor of Evolution" (công trình lớn nhất của ông) rằng điều này được minh họa rõ ràng trong tự nhiên. Ông ủng hộ bãi bỏ sở hữu tư nhân (trong khi vẫn tôn trọng tài sản cá nhân) thông qua việc "trưng thu toàn bộ của cải xã hội" xuất phát từ chính người dân, và ủng hộ nền kinh tế được điều phối thông qua một mạng lưới các hiệp hội tự nguyện "phẳng", với hàng hóa được phân phối theo nhu cầu vật chất của cá nhân, thay là theo lao động người ấy cống hiến. Ông lập luận thêm rằng những "nhu cầu" này, khi xã hội tiến bộ, sẽ không chỉ đơn thuần là nhu cầu vật chất mà "ngay khi nhu cầu vật chất của người ta được thỏa mãn, những nhu cầu khác, về tính cách nghệ thuật, sẽ thúc đẩy bản thân họ hăng hái hơn. Các mục tiêu trong cuộc sống thay đổi theo mỗi cá nhân; và xã hội càng văn minh thì cá nhân càng được phát triển và mong muốn càng đa dạng." Ông khẳng định rằng trong chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ, "nhà cửa, ruộng đồng và nhà máy sẽ không còn là tài sản tư nhân nữa, và chúng sẽ thuộc về công xã hoặc quốc gia. Và tiền, lương, cùng với thương mại sẽ bị bãi bỏ".

Cá nhân và nhóm sẽ sử dụng và kiểm soát các tài nguyên họ cần, vì mục đích của chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ là để cho "sản phẩm thu hoạch hay sản xuất được có sẵn cho tất cả, cho mỗi người tự do tiêu thụ chúng tùy thích trong nhà của mình". Ông ủng hộ việc trưng thu tài sản tư nhân và biến chúng thành hàng hóa của chung mọi người (nhưng cùng lúc vẫn tôn trọng tài sản cá nhân). Như thế thì có thể đảm bảo rằng mọi người sẽ có quyền lấy những gì họ cần mà không bị buộc phải bán sức lao động. Kropotkin lập luận như sau:

Chúng tôi chẳng muốn cướp từ ai áo khoác của anh ta, chúng tôi muốn đưa cho các công nhân những thứ mà, nếu họ thiếu, sẽ biến họ thành con mồi béo bở cho những kẻ bóc lột. Và chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để không ai thiếu bất kể cái gì, để không một người nào phải buộc bán sức cánh tay phải của anh ta chỉ để kiếm được một cuộc sống tối thiểu và nghèo đói cho anh và con của anh ta. Đây là ý của chúng tôi khi chúng tôi nói về sung công [...].

— Peter Kropotkin, The Conquest of Bread[39]

Ông nói rằng một "người nông dân chỉ sở hữu mỗi một khu đất mà anh ta có thể canh tác" và "một gia đình sống trong một ngôi nhà chỉ đủ không gian [...] được coi là cần thiết cho họ" và nghệ nhân "làm việc bằng các công cụ của riêng họ" sẽ không bị ảnh hưởng trong chiến dịch sung công[40]. Ông lập luận rằng "tên địa chủ mắc nợ sự giàu có của hắn từ sự nghèo khổ của nông dân, và của cải của nhà tư bản cũng đến từ cùng nguồn giống vậy".[40] Và vì đó, sung công thì chỉ sẽ lấy từ những kẻ cướp những thữ bị cướp và trả lại cho người bị bóc lột, không hể đụng đến cuộc sống của những người bị bóc lột.

Tóm lại, Kropotkin mô tả một nền kinh tế cộng sản vô chính phủ sẽ vận hành như thế này:

Hãy hình dung một xã hội bao gồm vài triệu cư dân làm nông nghiệp và nhiều ngành công nghiệp—ví dụ như Paris, với Sở Seine-et-Oise. Giả sử rằng trong xã hội này tất cả trẻ em đều học cách làm việc bằng tay cũng như bằng não. Và hãy cho rằng tất cả những người trưởng thành [...] tự ràng buộc mình phải làm việc 5 giờ mỗi ngày từ 22 tuổi đến 45 hoặc 50, và rằng họ chọn làm những công việc mà họ đã chọn trong bất kỳ ngành nào được coi là cần thiết. Một xã hội như vậy sẽ có thể đảm bảo hạnh phúc cho tất cả các thành viên của nó; có nghĩa là một cuộc sống hạnh phúc đáng kể hơn những gì mà tầng lớp trung lưu được hưởng ngày nay. Và hơn nữa, mỗi người lao động trong xã hội này sẽ có ít nhất 5 giờ mỗi ngày mà anh ta có thể dành cho khoa học, nghệ thuật và các nhu cầu cá nhân không thuộc loại nhu cầu thiết yếu. Nhưng sau này, các nhu cầu không cần thiết này sẽ trở nên cân thiết, khi năng suất của con người tăng lên và những đồ vật đó sẽ không còn xa xỉ hoặc không thể tiếp cận nữa.

— Peter Kropotkin, The Conquest of Bread[41]


Chủ nghĩa tổ chức và Chủ nghĩa trào lưu[sửa | sửa mã nguồn]

Luigi Galleani, một người ủng hộ có ảnh hưởng lớn cho chủ nghĩa vô chính phủ nổi dậy

Tại hội nghị Berne của Hiệp hội Công nhân Quốc tế năm 1876, nhà vô chính phủ Ý Errico Malatesta lập luận rằng cuộc cách mạng sẽ "bao gồm nhiều hành động hơn là lời nói", và ông nói thêm răng hành động trực tiếp là hình thức tuyên truyền hiệu quả nhất. Trong bản tin của Liên đoàn Jura, ông tuyên bố "Liên đoàn Ý tin rằng sự thật về cách mạng, chắc chắn sẽ chứng thật các nguyên tắc xã hội chủ nghĩa bằng hành động, sẽ là phương tiện tuyên truyền hiệu quả nhất".[42]

Khi chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ xuất hiện vào giữa thế kỷ 19, nó đã tham gia vào một cuộc tranh luận gay gắt với chủ nghĩa tập thể Bakuninist và chính trong phong trào vô chính phủ về việc tham gia vào chủ nghĩa công đoàn và phong trào công nhân cũng như các vấn đề khác.[37] Vì vậy, trong "lý thuyết về cuộc cách mạng" của chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ do Peter Kropotkin và những người khác, họ giải thích rằng "chính những người trỗi dậy mới là tác nhân thực sự chứ không phải giai cấp công nhân được tổ chức trong doanh nghiệp (bộ phận thuộc phương thức sản xuất theo chủ nghĩa tư bản). Chính là những người đó sẽ tìm cách khẳng định mình với tư cách là sức mạnh lao động để trở thành một cơ quan công nghiệp hoặc bộ não xã hội (người quản lý) 'hợp lý' hơn những người sử dụng lao động".[37]

Từ 1880 đến 1890, với góc nhìn là một cuộc cách mạng sẽ sớm xảy ra, những người cộng sản vô chính phủ thời đó phản đối phong trào công nhân chính thức (mà lúc đó đang trong quá trình hình thành). Họ không chỉ phản đối các đấu tranh chính trị "statist" (nghĩa là đấu tranh để ủng hộ một nhà nước nhiều quyền lực) mà còn phản đối đình công để đưa ra yêu cầu về tiền lương hoặc các yêu cầu khác, hoặc do công đoàn tổ chức."[37] Tuy nhiên, họ không phản đối đình công dùng là phương thức cách mạng, họ chỉ phản các công đoàn và cuộc đấu tranh để làm 8 giờ mỗi ngày. Xu hướng chống cải cách (nói chính xác là cải cách chậm) này đi kèm với xu hướng chống tổ chức, và các người ủng hộ mạnh của chủ nghĩa đã tuyên bố họ ủng hộ việc kích động những người thất nghiệp để chiếm đoạt và buộc sự chia sẻ của thực phẩm và các mặt hàng khác. Thêm nữa, họ còn ủng hộ đình công chiếm đoạt (expropriatory strike) và, trong một số trường hợp, ủng hộ 'sự giành lại cá nhân' (tức là sự cướp của cải từ người giàu bời người nghèo) hoặc các hành động khủng bố.[37]

Ngay cả sau khi chính Peter Kropotkin và những người khác vượt qua sự dè dặt ban đầu rồi quyết định gia nhập các liên đoàn lao động[37], vẫn còn những người "cộng sản vô chính phủ chống chủ nghĩa công đoàn". Ở Pháp, những người này tập trunh xung quanh Le Libertaire của Sebastien Faure. Từ năm 1905 trở đi, những người Nga tương ứng với những người nói trên trở thành người ủng hộ mạnh của chủ nghĩa khủng bố kinh tế (economic terrorism) và "chiếm đoạt bất hợp pháp" (Illegal expropriation)[37]. Chủ nghĩa bất hợp pháp (Illegalism) nổi lên thành một thực tiễn và trong chủ nghĩa này "những hành động các kẻ đánh bom và sát thủ vô chính phủ (đây là "tuyên truyền bằng hành động") và các kẻ trộm vô chính phủ (đây là "giành lại của cá nhân") bày tỏ sự tuyệt vọng và sự từ chối bạo lực của họ đối với một xã hội không thể chịu nổi. Hơn nữa, họ rõ ràng là để làm gương, là mời gọi nổi dậy."[43]

Những người ủng hộ cho những chiến thuật này bao gồm Johann Most, Luigi Galleani, Victor Serge, Giuseppe CiancabillaSeverino Di Giovanni, và bao gồm nhiều người khác nữa. Người Ý Giuseppe Ciancabilla (1872–1904) đã viết trong tác phẩm "Chống lại tổ chức" (Against Organization) rằng "chúng tôi không muốn các chương trình chiến thuật, và từ đó chúng tôi cũng không muốn tổ chức. Đã thiết lập mục tiêu, mục đích cuối cùng của chúng tôi rồi, chúng tôi để cho mọi người theo chủ nghĩa vô chính phủ được tự do lựa chọn phương tiện mà ý thức, trình độ học vấn, tính khí, tinh thần chiến đấu của anh ta cho là tốt nhất. Chúng tôi không hình thành các chương trình cố định và chúng tôi không thành lập các đảng nhỏ hay lớn. Thay vào đó, chúng tôi sẽ đến với nhau một cách tự phát, không theo tiêu chí lâu dài, tùy theo sở thích nhất thời cho một mục đích cụ thể. Và chúng tôi liên tục thay đổi các nhóm này khi những mục đích mà chúng tôi đã liên kết để đạt được chấm dứt. Các mục tiêu và nhu cầu khác sẽ nảy sinh và phát triển trong chúng tôi và thúc đẩy chúng tôi tìm kiếm cộng tác viên mới, những người nghĩ như chúng tôi trong hoàn cảnh cụ thể đó."[44]

Vào những năm 1880, chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ đã có mặt ở Hoa Kỳ như có thể thấy trong ấn phẩm "Tự do: Một tạp chí cách mạng cộng sản vô chính phủ hàng tháng" (Freedom: A Revolutionary Anarchist-Communist Monthly) của Lucy Parsons và Lizzy Holmes.[45] Trong thời gian bà ấy ở Mỹ, Lucy Parsons đã tranh luận với người cộng sản vô chính phủ Emma Goldman về vấn đề tự do yêu đươngnữ quyền.[45] Một tạp chí cộng sản vô chính phủ khác xuất hiện sau ở Hoa Kỳ có tên là "The Firebrand". Hầu hết các ấn phẩm về chủ nghĩa vô chính phủ ở Hoa Kỳ đều bằng tiếng Yiddish, tiếng Đức hoặc tiếng Nga, nhưng Free Society được xuất bản bằng tiếng Anh, cho phép phổ biến tư tưởng cộng sản vô chính phủ cho những người nói tiếng Anh ở Hoa Kỳ[46]. Vào khoảng thời gian đó, những thành phần cộng sản vô chính phủ Mỹ này đã tranh luận với nhóm theo chủ nghĩa vô chính phủ cá nhân (individualist anarchist) xung quanh Benjamin Tucker.[47] Vào tháng 2 năm 1888, Alexander Berkman rời quê hương Nga đi đến Hoa Kỳ.[48] Một lúc sau khi đến New York, Berkman trở thành một người vô chính phủ thông qua việc tham gia vào các nhóm được thành lập để vận động giải phóng những người bị kết án trong vụ đánh bom Haymarket năm 1886.[49] Ông cũng như Emma Goldman sớm chịu ảnh hưởng của Johann Most, nhà vô chính phủ nổi tiếng nhất Hoa Kỳ; và ông cũng là một người chủ trương tuyên truyền bằng hành động—attentat, hay bạo lực được thực hiện để khuyến khích quần chúng nổi dậy.[50][51] Berkman trở thành người sắp chữ cho tờ báo Freiheit của Most.[49]

Theo nhà sử học theo chủ nghĩa vô chính phủ Max Nettlau, việc sử dụng thuật ngữ "chủ nghĩa cộng sản tự do" đầu tiên là vào tháng 11 năm 1880, khi một đại hội vô chính phủ Pháp sử dụng từ này để xác định rõ ràng hơn các học thuyết của nó[35]. Nhà báo vô chính phủ người Pháp Sébastien Faure bắt đầu xuất bản tuần báo Le Libertaire (Người theo chủ nghĩa tự do) vào năm 1895.[36]

Chủ nghĩa cương lĩnh và Chủ nghĩa tổng hợp[sửa | sửa mã nguồn]

Ukraina, thủ lĩnh du kích cộng sản vô chính phủ Nestor Makhno đã lãnh đạo một đội quân vô chính phủ độc lập ở Ukraina trong cuộc Nội chiến Nga. Là chỉ huy của Quân đội nổi dậy cách mạng nông dân Ukraina, còn được gọi là Quân đen vô chính phủ, Makhno đã lãnh đạo một chiến dịch du kích chống lại cả Hồng Quân BolshevikBạch Vệ theo chủ nghĩa quân chủ. Phong trào cách mạng tự trị mà ông tham gia đã thực hiện nhiều hiệp ước quân sự chiến thuật khác nhau trong khi chống lại vài lực lượng khác nhau, và phong trào này còn tổ chức Lãnh thổ Tự do Ukraina, một xã hội vô chính phủ, cam kết chống lại quyền lực của nhà nước, dù là tư bản hay Bolshevik.[52][53] Sau khi đẩy lùi thành công lực lượng Quốc gia Áo-Hung, Bạch Vệ và Quân chủ nghĩa dân tộc Ukraina, lực lượng dân quân theo chủ nghĩa Makhno và các vùng lãnh thổ cộng sản vô chính phủ ở Ukraina cuối cùng đã bị quân đội Bolshevik đánh bại.

Trong Cách mạng México, Đảng Tự do Mexico được thành lập. Và trong suốt đầu những năm 1910, đảng này đã lãnh đạo một loạt các cuộc tấn công quân sự dẫn đến sự chinh phục và chiếm đóng của một số thị trấn và quận huyện ở Baja California dưới sự lãnh đạo của người cộng sản vô chính phủ Ricardo Flores Magón.[54] "Cuộc chinh phục bánh mì" của Kropotkin (mà Flores Magón coi là một loại "kinh thánh" của chủ nghĩa vô trị) được dùng làm cơ sở cho các xã cách mạng chỉ tồn tại được một thời gian ngắn ở Baja California trong Cuộc nổi dậy Magónista năm 1911.[54] Trong Cách mạng México, Emiliano Zapata cùng quân đội và đồng minh của ông, bao gồm cả Pancho Villa, đấu tranh cho cải cách nông nghiệp ở Mexico. Cụ thể, họ muốn thiết lập các quyền cộng đồng về đất đai cho cộng đồng dân cư bản địa của Mexico, nơi hầu hết đã mất đất vào tay tầng lớp giàu có gốc Âu. Zapata có ảnh hưởng một phần bởi Ricardo Flores Magón. Ảnh hưởng này có thể được nhìn thấy trong Plan de Ayala của Zapatistas, nhưng còn đáng chú ý hơn là trong khẩu hiệu của họ (khẩu hiệu này chưa bao giờ được Zapata sử dụng) Tierra y libertad hay "đất đai và tự do", tiêu đề và châm ngôn của tác phẩm nổi tiếng nhất của Flores Magón. Sự giới thiệu với chủ nghĩa vô chính phủ của Zapata đến tời một giáo viên địa phương, Otilio Montaño Sánchez, sau này là một vị tướng trong quân đội của Zapata (bị hành quyết vào ngày 17 tháng 5 năm 1917). Ông ấy là người đã cho Zapata tiếp xúc với các tác phẩm của Peter Kropotkin và Flores Magón cùng lúc trong khi Zapata đang quan sát và bắt đầu tham gia các cuộc đấu tranh của nông dân cho ruộng đất.

Một nhóm những người vô chính phủ Nga lưu vong đã cố gắng giải quyết và giải thích những thất bại của phong trào vô chính phủ trong Cách mạng Nga. Họ đã viết "Cương lĩnh tổ chức của Tổng liên minh những người theo chủ nghĩa vô chính phủ" (Organizational Platform of the General Union of Anarchists). Nói chính xác thì là do Dielo Truda viết vào năm 1926. Cuốn pamfơlê này phân tích những niềm tin cơ bản của chủ nghĩa vô chính phủ, đưa ra tầm nhìn về một xã hội vô chính phủ và là các khuyến nghị về cách cấu trúc một tổ chức vô chính phủ. Theo Platform, bốn nguyên tắc chính mà một tổ chức vô chính phủ nên hoạt động dựa trên là thống nhất về tư tưởng, thống nhất về chiến thuật, hành động tập thể (collective action) và chủ nghĩa liên bang (federalism). Platform lập luận rằng "chúng ta cần một tổ chức mà đã thu hút hầu hết những người tham gia vào phong trào vô chính phủ. Và tổ chức này sẽ thiết lập một đường lối chiến thuật và chính trị chung cho chủ nghĩa vô chính phủ và do đó đóng vai trò là người dẫn đường cho toàn bộ phong trào".

Platform thu hút sự chỉ trích mạnh mẽ từ nhiều thành phần trong phong trào vô chính phủ thời ấy, bao gồm một số nhà vô chính phủ có ảnh hưởng nhất như Voline, Errico Malatesta, Luigi Fabbri, Camillo Berneri, Max Nettlau, Alexander Berkman,[55] Emma GoldmanGregori Maximoff. Malatesta, ban đầu phản đối Platform, sau này lại đồng ý với Platform. Điều này xác nhận rằng sự khác biệt ban đầu về quan điểm là do sự nhầm lẫn ngôn ngữ: "Tôi thấy mình ít nhiều đồng ý với cách họ quan niệm về tổ chức vô chính phủ (nghĩa là quan niệm của Platform khác xa với tinh thần độc đoán mà Platform dường như đã bày tổ), và tôi xác nhận niềm tin rằng đằng sau sự khác biệt về ngôn ngữ thực sự là những vị trí giống hệt nhau."[56]

Sébastien Faure, người cộng sản vô chính phủ Pháp ủng hộ chủ nghĩa tổng hợp

Có hai văn bản được viết bởi những người cộng sản vô chính phủ Sébastien FaureVolin, như là những lời phản hồi đối với Platform. Hai văn bản đề xuất những mô hình khác nhau nhưng đều là cơ sở cho khái niệm được gọi là tổ chức tổng hợp (organisation of synthesis), hay đơn giản là chủ nghĩa tổng hợp (synthesism).[57] Năm 1924, Volin xuất bản một bài viết kêu gọi "sự tổng hợp vô chính phủ" và cũng là tác giả của một bài báo về cùng chủ đề trong Encyclopedie Anarchiste của Sébastien Faure.[58] Mục đích chính đằng sau sự tổng hợp là vì phong trào vô chính phủ ở hầu hết các quốc gia được chia thành ba khuynh hướng chính: cộng sản vô chính phủ, công đoàn vô chính phủ (anarcho-syndicalism), cá nhân vô chính phủ (individualist anarchism),[58] và do vậy một tổ chức như vậy có thể tập hợp rất tốt những người vô chính phủ thuộc ba khuynh hướng này. Faure trong văn bản "Tổng hợp vô chính phủ" (Anarchist Synthesis) có quan điểm rằng "những trào lưu này [tức là những khuynh hướng vô chính phủ nói trên] không mâu thuẫn mà bổ sung cho nhau, mỗi trào lưu đều có vai trò trong chủ nghĩa vô chính phủ: chủ nghĩa công đoàn vô chính phủ là sức mạnh của các tổ chức quần chúng và là cách tốt nhất để thực hiện chủ nghĩa vô chính phủ; chủ nghĩa cộng sản tự do [tức cộng sản vô chính phủ] là một xã hội tương lai được đề xuất dựa trên việc phân phối thành quả lao động theo nhu cầu của mỗi người; chủ nghĩa cá nhân vô chính phủ là một sự phủ định áp bức và khẳng định quyền được phát triển của cá nhân, cố gắng thỏa mãn nhu cầu phát triển bằng mọi cách."[57] Platform của Dielo Truda ở Tây Ban Nha cũng vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ. Miguel Jimenez, một thành viên sáng lập của Liên đoàn vô chính phủ Iberia (FAI), đã tóm tắt điều này như sau: quá nhiều ảnh hưởng của chủ nghĩa marx, nó đã gây chia rẽ sai lầm và làm phân chia vô chính phủ giữa những người theo chủ nghĩa cá nhân và cộng sản vô chính phủ, và nó muốn thống nhất phong trào vô chính phủ theo đường lối của những người cộng sản vô chính phủ. Ông ấy cho là chủ nghĩa vô chính phủ phức tạp hơn thế nhiều. Ông nhận xét rằng khuynh hướng vô chính phủ không loại trừ lẫn nhau như những người theo chủ nghĩa cương lĩnh đã thấy và rằng cả quan điểm chủ nghĩa cá nhân và cộng sản đều có thể phù hợp với chủ nghĩa công đoàn vô chính phủ.[59] Sébastian Faure có những liên hệ mạnh ở Tây Ban Nha và vì vậy đề xuất của ông có nhiều tác động đến những người vô chính phủ Tây Ban Nha hơn là nền tảng Dielo Truda mặc dù ảnh hưởng của chủ nghĩa vô chính phủ theo chủ nghĩa cá nhân ở Tây Ban Nha yếu hơn ở Pháp. Mục tiêu chính ở đó là kết hợp chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ với chủ nghĩa công đoàn vô chính phủ.[60]

Gruppo Comunista Anarchico di Firenze chỉ ra rằng trong đầu thế kỷ 20, các thuật ngữ "chủ nghĩa cộng sản tự do" và "chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ" trở thành đồng nghĩa trong phong trào vô chính phủ quốc tế do mối liên hệ chặt chẽ mà chúng có ở Tây Ban Nha (xem Chủ nghĩa vô chính phủ ở Tây Ban Nha) (với chủ nghĩa cộng sản tự do trở thành thuật ngữ thịnh hành).[61]

Cách mạng Tây Ban Nha năm 1936[sửa | sửa mã nguồn]

Những người vô trị trong cuộc Cách mạng Tây Ban Nha năm 1936

Ứng dụng rộng rãi nhất của các ý tưởng cộng sản vô chính phủ (tức là được thiết lập xung quanh các ý tưởng như chúng tồn tại ngày nay và thu được sự chú ý cùng với công nhận của toàn thế giới trong lịch sử) đã xảy ra ở các lãnh thổ vô chính phủ trong Cách mạng Tây Ban Nha.[27]

Lá cờ ban đầu được thiết kế và sử dụng bởi liên minh theo chủ nghĩa công đoàn vô trị CNT-FAI của các công đoàn trong Nội chiến Tây Ban Nha đại diện cho phe vô chính phủ của cuộc xung đột. Ngày nay, lá cờ thường được sử dụng bởi những người theo chủ nghĩa cộng sản vô trị, chủ nghĩa công đoàn vô trị, xã hội chủ nghĩa tự do và những người theo chủ nghĩa vô trị nói chung.

Tây Ban Nha, công đoàn quốc gia theo chủ nghĩa công đoàn vô chính phủ (anarcho-syndicalist) Confederación Nacional del Trabajo ban đầu từ chối tham gia liên minh bầu cử mặt trận bình dân, và những người ủng hộ CNT bỏ phiếu trắng. Việc này đã dẫn đến sự chiến thắng của phe cánh hữu trong cuộc bầu cử. Năm 1936, CNT thay đổi chính sách và các lá phiếu của những người vô trị đã giúp đưa mặt trận bình dân trở lại nắm quyền. Nhiều tháng sau, giai cấp thống trị cũ đáp trả bằng một cuộc đảo chính không thành công gây ra Nội chiến Tây Ban Nha (1936–1939).[62] Để đối phó với cuộc nổi dậy của quân đội, một phong trào nông dân và công nhân (lấy cảm hứng từ chủ nghĩa vô chính phủ), có được hỗ trợ bởi lực lượng dân quân có vũ trang, đã giành quyền kiểm soát Barcelona và các khu vực rộng lớn của vùng nông thôn Tây Ban Nha, và tập hợp hóa đất đai ở đấy.[63] Nhưng ngay cả trước khi chiến thắng phát xít vào năm 1939, những người vô chính phủ đã bị đẩy lùi trong cuộc đấu tranh gay gắt với những người theo chủ nghĩa Stalin, những người đã kiểm soát việc phân phối viện trợ quân sự cho phe Cộng hòa từ Liên Xô. Các sự kiện được gọi là "Cách mạng Tây Ban Nha" là một cuộc cách mạng xã hội của công nhân bắt đầu từ khi Nội chiến Tây Ban Nha bùng nổ vào năm 1936 và dẫn đến việc thực hiện rộng rãi các nguyên tắc tổ chức xã hội theo chủ nghĩa vô chính phủ và rộng rãi hơn, theo xã hội chủ nghĩa tự do (libertarian socialist) trên khắp các vùng khác nhau của đất nước trong hai đến ba năm, chủ yếu là Catalonia, Aragon, Andalusia và vài phần của Levante. Phần lớn nền kinh tế của Tây Ban Nha được đặt dưới sự kiểm soát của công nhân; ở các thành trì vô chính phủ như Catalonia, sự kiểm soát của công nhân cao tới 75%, nhưng thấp hơn ở các khu vực có ảnh hưởng cao của Đảng Cộng sản Tây Ban Nha, do đảng đồng minh với Liên Xô tích cực chống lại các nỗ lực thực hiện tập thể hóa. Các nhà máy được điều hành thông qua các ủy ban công nhân, các khu vực nông nghiệp được tập thể hóa và hoạt động như các công xã tự do. Nhà sử học vô trị Sam Dolgoff ước tính rằng khoảng tám triệu người đã tham gia trực tiếp hoặc ít nhất là gián tiếp vào cuộc Cách mạng Tây Ban Nha,[64] mà ông tuyên bố rằng "đã tiến gần hơn đến việc hiện thực hóa lý tưởng của một xã hội tự do không chính phủ trên quy mô rộng lớn hơn bất kỳ cuộc cách mạng nào khác trong lịch sử".[65] Quân đội do người theo chủ nghĩa Stalin lãnh đạo đã đàn áp các tập thể và bắt bớ cả những người theo chủ nghĩa Marx bất đồng chính kiến ​​và những người vô trị.[66]

Lý thuyết kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

The Conquest of Bread bởi Peter Kropotkin, một tác phẩm có ảnh hưởng trình bày tầm nhìn kinh tế của chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ

Việc xóa bỏ tiền, giá cả và lao động làm công ăn lương là trọng tâm của chủ nghĩa cộng sản tự do. Với việc phân phối của cải dựa trên nhu cầu tự quyết định, mọi người sẽ được tự do tham gia vào bất kỳ hoạt động nào mà họ cảm thấy hài lòng nhất và sẽ không còn phải tham gia vào công việc mà họ không muốn làm và cũng không giỏi làm.[20]

Những người theo chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ cho rằng không có cách hợp lệ nào để đo lường giá trị đóng góp kinh tế của một người nào vì tất cả của cải đều là sản phẩm chung của các thế hệ hiện tại và trước đó.[67] Ví dụ, ta không thể đo lường giá trị sản xuất hàng ngày của một công nhân nhà máy mà không tính đến việc vận chuyển, thức ăn, nước uống, chỗ ở, thư giãn, hiệu suất máy móc, tâm trạng cảm xúc, v.v. đã đóng góp như thế nào vào sản xuất của họ. Để thực sự mang lại giá trị kinh tế "cứng" cho bất kỳ thứ gì, chúng ta cần phải tính đến một lượng lớn ngoại tác và các yếu tố đóng góp - đặc biệt là lao động hiện tại hoặc quá khứ góp phần như thế nào vào khả năng sử dụng lao động trong tương lai. Như Kropotkin đã nói: "Ta không thể có sự phân biệt nào giữa công việc của mỗi người. Đo lường công việc bằng kết quả của nó dẫn chúng ta đến sự phi lý; việc chia và đo chúng theo giờ tiêu cho công việc cũng dẫn chúng ta đến sự phi lý. Chỉ còn lại một điều: đặt nhu cầu thiết yếu trước việc làm, và trước hết là công nhận quyền được sống, và sau này công nhận những tiện nghi trong cuộc sống, cho tất cả những người tham gia sản xuất."[68]

Chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ có chung nhiều đặc điểm với chủ nghĩa vô chính phủ tập thể, nhưng thực sự thì hai đều khác biệt. Chủ nghĩa vô chính phủ tập thể tin vào quyền sở hữu tập thể trong khi chủ nghĩa vô chính phủ cộng sản phủ định toàn bộ khái niệm sở hữu, thay vào đó ủng hộ khái niệm sử dụng.[69] Điều quan trọng là, mối quan hệ trừu tượng của "chủ nhà" và "người thuê nhà" sẽ không còn tồn tại, vì các chức danh như vậy được coi là xảy ra dưới sự cưỡng chế pháp lý có điều kiện và không hoàn toàn cần thiết để ở trong các tòa nhà hay không gian (quyền sở hữu trí tuệ cũng sẽ chấm dứt, vì chúng một dạng tài sản riêng). Ngoài việc tin rằng tiền thuê nhà và các khoản phí khác là bóc lột, những người cộng sản vô chính phủ cảm thấy đây là những áp lực tùy tiện khiến mọi người thực hiện các chức năng không liên quan. Ví dụ, họ đặt câu hỏi tại sao một người phải làm việc 'X giờ' một ngày để chỉ sống ở một nơi nào đó. Vì vậy, thay vì làm việc có điều kiện vì đồng lương kiếm được, họ tin vào làm việc trực tiếp vì mục tiêu trước mắt.[20]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Bolloten, Burnett (1991). The Spanish Civil War: revolution and counterrevolution. UNC Press Books. tr. 65. ISBN 0-878-1906-9 Kiểm tra giá trị |isbn=: số con số (trợ giúp). Truy cập 25 tháng 3 năm 2011.
  2. ^ Kinna, Ruth (2012). The Bloomsbury Companion to Anarchism. Bloomsbury Academic. p. 329.
  3. ^ Hodges, Donald C. (2014). Sandino's Communism: Spiritual Politics for the Twenty-First Century. "Introduction". p. 3. University of Texas Press.
  4. ^ ÐropKick, Nickk (2014). Manifesto of a 21st Century Anarchist. Lulu. p. 136.
  5. ^ Wetherly, Paul (2017). Political Ideologies. Oxford University Press. pp. 130, 137, 424.
  6. ^ Iliopoulos, Christos (2019). Nietzsche & Anarchism: An Elective Affinity and a Nietzschean Reading of the December '08 Revolt in Athens. Vernon Press. p. 35.
  7. ^ "The revolution abolishes private ownership of the means of production and distribution, and with it goes capitalistic business. Personal possession remains only in the things you use. Thus, your watch is your own, but the watch factory belongs to the people."[1]Alexander Berkman. "Chủ nghĩa Cộng sản Vô chính phủ là gì?"
  8. ^ From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms Alan James Mayne Published 1999 Greenwood Publishing Group 316 pages ISBN 0-275-96151-6. Books.google.com. 1999. ISBN 978-0-275-96151-0. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2010.
  9. ^ Anarchism for Know-It-Alls By Know-It-Alls For Know-It-Alls, For Know-It-Alls. Filiquarian Publishing, LLC. tháng 1 năm 2008. ISBN 978-1-59986-218-7. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2010.
  10. ^ Fabbri, Luigi. "Anarchism and Communism." Northeastern Anarchist #4. 1922. ngày 13 tháng 10 năm 2002. [2].
  11. ^ Makhno, Mett, Arshinov, Valevski, Linski (Dielo Trouda). "The Organizational Platform of the Libertarian Communists". 1926. Constructive Section: available here.
  12. ^ Christopher Gray, Leaving the Twentieth Century, p. 88.
  13. ^ "Towards the creative Nothing" by Renzo Novatore
  14. ^ Post-left anarcho-communist Bob Black after analysing insurrectionary anarcho-communist Luigi Galleani's view on anarcho-communism went as far as saying that "communism is the final fulfillment of individualism...The apparent contradiction between individualism and communism rests on a misunderstanding of both...Subjectivity is also objective: the individual really is subjective. It is nonsense to speak of "emphatically prioritizing the social over the individual,"...You may as well speak of prioritizing the chicken over the egg. Anarchy is a "method of individualization." It aims to combine the greatest individual development with the greatest communal unity."Bob Black. Nightmares of Reason.
  15. ^ "Modern Communists are more individualistic than Stirner. To them, not merely religion, morality, family and State are spooks, but property also is no more than a spook, in whose name the individual is enslaved - and how enslaved!...Communism thus creates a basis for the liberty and Eigenheit of the individual. I am a Communist because I am an Individualist. Fully as heartily the Communists concur with Stirner when he puts the word take in place of demand - that leads to the dissolution of property, to expropriation. Individualism and Communism go hand in hand". "Stirner: The Ego and His Own". Max Baginski. Mother Earth. Vol. 2. No. ngày 3 tháng 5 năm 1907.
  16. ^ "Communism is the one which guarantees the greatest amount of individual liberty — provided that the idea that begets the community be Liberty, Anarchy...Communism guarantees economic freedom better than any other form of association, because it can guarantee wellbeing, even luxury, in return for a few hours of work instead of a day's work". "Communism and Anarchy" by Peter Kropotkin.
  17. ^ "This other society will be libertarian communism, in which social solidarity and free individuality find their full expression, and in which these two ideas develop in perfect harmony". Organisational Platform of the Libertarian Communists by Dielo Truda (Workers' Cause).
  18. ^ "I see the dichotomies made between individualism and communism, individual revolt and class struggle, the struggle against human exploitation and the exploitation of nature as false dichotomies and feel that those who accept them are impoverishing their own critique and struggle". "My Perspectives" Lưu trữ 2010-12-02 tại Wayback Machine by Willful Disobedience Vol. 2, No. 12.
  19. ^ L. Susan Brown, The Politics of Individualism, Black Rose Books (2002).
  20. ^ a ă â L. Susan Brown, "Does Work Really Work?".
  21. ^ Robert Graham, Anarchism - A Documentary History of Libertarian Ideas - Volume One: From Anarchy to Anarchism (300CE to 1939), Black Rose Books, 2005
  22. ^ "Chapter 41: The Anarchists" in The Great French Revolution 1789-1793 by Peter Kropotkin.
  23. ^ Nunzio Pernicone, Italian Anarchism 1864–1892, pp. 111-113, AK Press 2009.
  24. ^ "Anarchist-Communism" by Alain Pengam: "This inability to break definitively with collectivism in all its forms also exhibited itself over the question of the workers' movement, which divided anarchist-communism into a number of tendencies."
  25. ^ "This process of education and class organization, more than any single factor in Spain, produced the collectives. And to the degree that the CNT-FAI (for the two organizations became fatally coupled after July 1936) exercised the major influence in an area, the collectives proved to be generally more durable, communist and resistant to Stalinist counterrevolution than other republican-held areas of Spain." Murray Bookchin. To Remember Spain: The Anarchist and Syndicalist Revolution of 1936]
  26. ^ Skirda, Alexandre (2004). Nestor Makhno: Anarchy's Cossack. AK Press. pp. 86. 236–238.
  27. ^ a ă Murray Bookchin. To Remember Spain: The Anarchist and Syndicalist Revolution of 1936
  28. ^ "The first Adam is the wisdom and power of flesh broke out and sate down in the chair of rule and dominion, in one part of mankind over another. And this is the beginner of particular interest, buying and selling the earth from one particular hand to another, saying, This is mine, upholding this particular propriety by a law of government of his own making, and thereby restraining other fellow creatures from seeking nourishment from their mother earth. So that though a man was bred up in a Land, yet he must not worke for himself where he would sit down. But from Adam; that is, for such a one that had bought part of the Land, or came to it by inheritance of his deceased parents, and called it his own Land: So that he that had no Land, was to work for those for small wages, that called the Land theirs; and thereby some are lifted up into the chair of tyranny, and others trod under the foot-stool of misery, as if the earth were made for a few, no for all men". Gerrard Winstanley (1649). The New Law of Righteousness.
  29. ^ a ă â b Robert Graham, Anarchism - A Documentary History of Libertarian Ideas - Volume One: From Anarchy to Anarchism (300CE to 1939), Black Rose Books, 2005
  30. ^ Louis Armand, Baron de Lahontan (1703). New Voyages to North America. "Preface". Library of the University of Illinois. p. 11. "This I only mention by the bye, in this my Preface to the Reader, whom I pray the Heavens to Crown with Profperity, in preferving him from having any bufinefs to adjufl with mofi of the Miniflers of State, and Priefts; for let them be never fo faulty, they'll flill be faid to be in the right, till fuch time as Anarchy be introduc'd amongft us, as well as the Americans, among whom the forrycfl fellow thinks himfelf a better Man, than a Chancellor of France. Thefe People are happy in being fcreen'd from the tricks and fliifts of Miniflers, who are always Maflers where-ever they come. I envy the fiate of a poor Savage, who tramples upon Laws, and pays Homage to no Scepter. I wish I could fpend the reft of my Life in his Hutt, and fo be no longer expos'd to the chagrin of bending the knee to a fet of Men, that facrifice the publick good to their private intereft, and are born to plague honeft Men".
  31. ^ Louis Armand, Baron de Lahontan (1703). New Voyages to North America. "Introduction". Library of the University of Illinois. p. xxxv. "The vogue of the baron's book was immediate and widespread, and must have soon replenished his slender purse. In simple sentences, easily read and comprehended by the masses, Their Lahontan recounted not only his own adventures, and the important events that occurred beneath his eyes in the much-talked-of region of New France, but drew a picture of the simple delights of life in the wilderness, more graphic than had yet been presented to the European world. His idyllic account of manners and customs among the savages who dwelt in the heart of the American forest, or whose rude huts of bark or skin or matted reeds nestled by the banks of its far-reaching waterways, was a picture which fascinated the "average reader" in that romantic age, eager to learn of new lands and strange peoples. In the pages of Lahontan the child of nature was depicted as a creature of rare beauty of form, a rational being thinking deep thoughts on great subjects, but freed from the trammels and frets of civilization, bound by none of its restrictions, obedient only to the will and caprice of his own nature. In this American Arcady were no courts, laws, police, ministers of An American state, or other hampering paraphernalia of government; each man was a law unto himself, and did what seemed good in his own eyes. Here were no monks and priests, with their strictures and asceticisms, but a natural, sweetly-reasonable religion. Here no vulgar love of money pursued the peaceful native in his leafy home; without distinction of property, the rich man was he who might give most generously. Aboriginal marriage was no fettering life-covenant, but an arrangement pleasing the convenience of the contracting parties. Man, innocent and unadorned, passed his life in the pleasures of the chase, warring only in the cause of the nation, scorning the supposititious benefits of civilization, and free from its diseases, misery, sycophancy, and oppression. In short, the American wilderness was the seat of serenity and noble philosophy".
  32. ^ "The Agrarian law, or the partitioning of land, was the spontaneous demand of some unprincipled soldiers, of some towns moved more by their instinct than by reason. We lean towards something more sublime and more just: the common good or the community of property! No more individual property in land: the land belongs to no one. We demand, we want, the common enjoyment of the fruits of the land: the fruits belong to all". Sylvain Maréchal (1796). Manifesto of the Equals. Marxist Internet Archive.
  33. ^ Joseph Déjacque, De l'être-humain mâle et femelle - Lettre à P.J. Proudhon par Joseph Déjacque (in French)
  34. ^ "l'Echange", article in Le Libertaire no 6, ngày 21 tháng 9 năm 1858, New York. [3]
  35. ^ a ă Nettlau, Max (1996). A Short History of Anarchism. Freedom Press. tr. 145. ISBN 978-0-900384-89-9.
  36. ^ a ă Nettlau, Max (1996). A Short History of Anarchism. Freedom Press. tr. 162. ISBN 978-0-900384-89-9.
  37. ^ a ă â b c d đ "Anarchist-Communism" by Alain Pengam: "This inability to break definitively with collectivism in all its forms also exhibited itself over the question of the workers' movement, which divided anarchist-communism into a number of tendencies."
  38. ^ Malatesta, Errico. "A Talk About Anarchist Communism Between Two Workers". Lưu trữ 10 tháng 1 2010 tại Wayback Machine. Truy cập 5 August 2020.
  39. ^ Kropotkin, Peter The Conquest Of Bread Chapter IV Lưu trữ 2007-03-01 tại Wayback Machine
  40. ^ a ă Kropotkin Act for yourselves. N. Walter and H. Becker, eds. (London: Freedom Press 1985) [pp. 104–5]
  41. ^ Kropotkin, Peter The Conquest Of Bread Chapter VIII, Ways and Means
  42. ^ "Propaganda by the deed" by Workers Solidarity No 55 published in October 1998
  43. ^ "The "illegalists" by Doug Imrie. From "Anarchy: a Journal Of Desire Armed", Fall-Winter, 1994-95”. Recollectionbooks.com. ngày 28 tháng 8 năm 1954. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2010.
  44. ^ Ciancabilla, Giuseppe. "Against organization". “Bản sao đã lưu trữ”. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2020.. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2010.
  45. ^ a ă "Lucy Parsons: Woman Of Will" at the Lucy Parsons Center
  46. ^ "Free Society was the principal English-language forum for anarchist ideas in the United States at the beginning of the twentieth century." Emma Goldman: Making Speech Free, 1902–1909, p.551.
  47. ^ "Tucker and other individualist anarchists argued in the pages of Liberty that anarchist communism was a misnomer because communism implied state authority and true anarchists were against all forms of authority, even the authority of small groups. To individualist anarchists, communistic anarchism, with its ideals of "to each according to need, from each according to ability," necessarily implied authority over others, because it did not privilege individual liberty as the highest virtue. But for anarchist communist, who saw economic freedom as central, individual liberty without food and shelter seemed impossible. Unlike the individualist tradition, whose ideas had had years of exposure through the English language anarchist press in America with the publication of The Word from 1872 to 1893 and Liberty from 1881 to 1908, communistic anarchism had not been advocated in any detail.""The Firebrand and the Forging of a New Anarchism: Anarchist Communism and Free Love" by Jessica Moran
  48. ^ Avrich, Anarchist Portraits, p. 202.
  49. ^ a ă Pateman, p. iii.
  50. ^ Walter, p. vii.
  51. ^ Newell, p. vi.
  52. ^ Yekelchyk 2007, p 80.
  53. ^ Charles Townshend; John Bourne; Jeremy Black (1997). The Oxford Illustrated History of Modern War. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-820427-5.
  54. ^ a ă "The Magonista Revolt in Baja California Capitalist Conspiracy or Rebelion de los Pobres?" by Lawrence D. Taylor
  55. ^ "Wooden shoes or platform shoes? on the organizational platform of the libertarian communists" by Bob Black
  56. ^ Malatesta, On Collective Responsibility
  57. ^ a ă "Especifismo and Synthesis/ Synthesism" by Felipe Corrêa”. Anarkismo.net. ngày 22 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2010.
  58. ^ a ă — Lorenzo Kom'boa Ervin. "J.3.2 What are "synthesis" federations?" in An Anarchist FAQ”. Infoshop.org. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2010.
  59. ^ "Jiménez evitó ahondar demasiado en sus críticas hacia la naturaleza abiertamente marxista de algunas partes de la Plataforma, limitándose a aludir a la crítica de Santillán en La Protesta, que afirmaba que los rusos no habían sido el único grupo responsable de permitir la infiltración de las ideas marxistas, lo que iba claramente dirigido a los sindicalistas de España17. Jiménez aceptó que la Plataforma había sido un intento encomiable de resolver el eterno problema de la desunión dentro de las filas anarquistas, pero consideraba que el programa ruso tenía sus defectos. La Plataforma se basaba en una premisa errónea sobre la naturaleza de las tendencias dentro del movimiento anarquista: dividía a los anarquistas en dos grupos diferentes, individualistas y comunistas, y con ello rechazaba la influencia de los primeros y proponía la unificación del movimiento anarquista en torno a la ideas de los segundos. Jiménez afirmaba que la realidad era mucho más compleja: esas diferentes tendencias dentro del movimiento anarquista no eran contradictorias ni excluyentes. Por ejemplo, era posible encontrar elementos en ambos grupos que apoyaran las tácticas del anarcosindicalismo. Por tanto, rechazaba el principal argumento de los plataformistas según el cual las diferentes tendencias se excluían entre sí." Jason Garner. "La búsqueda de la unidad anarquista: la Federación Anarquista Ibérica antes de la II República." Lưu trữ 2012-10-31 tại Wayback Machine
  60. ^ "Debido a sus contactos e influencia con el movimiento del exilio español, la propuesta de Faure arraigó más en los círculos españoles que la Plataforma, y fue publicada en las prensas libertarias tanto en España como en Bélgica25. En esencia, Faure intentaba reunir a la familia anarquista sin imponer la rígida estructura que proponía la Plataforma, y en España se aceptó así. Opuesta a la situación de Francia, en España la influencia del anarquismo individualista no fue un motivo serio de ruptura. Aunque las ideas de ciertos individualistas como Han Ryner y Émile Armand tuvieron cierto impacto sobre el anarquismo español, afectaron sólo a aspectos como el sexo y el amor libre."Jason Garner. "La búsqueda de la unidad anarquista: la Federación Anarquista Ibérica antes de la II República." Lưu trữ 2012-10-31 tại Wayback Machine
  61. ^ "Anarchist Communism & Libertarian Communism" Lưu trữ 2017-10-18 tại Wayback Machine by Gruppo Comunista Anarchico di Firenze. from "L'informatore di parte", No. 4, October 1979, quarterly journal of the Gruppo Comunista Anarchico di Firenze, on Libcom.org
  62. ^ Beevor, Antony (2006). The Battle for Spain: The Spanish Civil War 1936–1939. London: Weidenfeld & Nicolson. tr. 46. ISBN 978-0-297-84832-5.
  63. ^ Bolloten, Burnett (15 tháng 11 năm 1984). The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution. University of North Carolina Press. tr. 1107. ISBN 978-0-8078-1906-7.
  64. ^ Dolgoff, S. (1974), The Anarchist Collectives: Workers' Self-Management in the Spanish Revolution, ISBN 978-0-914156-03-1
  65. ^ Dolgoff (1974), p. 5
  66. ^ Birchall, Ian (2004). Sartre Against Stalinism. Berghahn Books. tr. 29. ISBN 978-1-57181-542-2.
  67. ^ Alexander Berkman. What Is Communist Anarchism? [4]
  68. ^ Kropotkin, Peter. "The Collectivist Wage System". The Conquest of Bread, G. P. Putnam's Sons, New York and London, 1906, Chapter 13, Section 4
  69. ^ Alexander Berkman. What is Anarchism?, p. 217

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Anarcho-communist theorists archives