Bước tới nội dung

Kh-29

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Kh-29
(tên ký hiệu của NATO: AS-14 'Kedge')
Kh-29L
LoạiTên lửa không đối đất
Nơi chế tạoLiên Xô
Lược sử hoạt động
Phục vụThập niên 1980–nay
Sử dụng bởiKhối Warsaw, Trung Quốc, Ấn Độ, Iraq
Trận
Lược sử chế tạo
Người thiết kếMatus Bisnovat
Georgiy I. Khokhlov
Năm thiết kế1975
Nhà sản xuấtVympel / Tập đoàn Tên lửa Chiến thuật (KTRV)[1]
Giai đoạn sản xuất1980–nay[2]
Thông số
Khối lượngKh-29L: 660 kg (1.460 lb)[3]
Kh-29T: 685 kg (1.510 lb)[3]
Kh-29TE: 690 kg (1.520 lb)[3]
Chiều dàiKh-29L/T: 390 cm (12 ft 10 in)[3]
Kh-29TE: 387,5 cm (12 ft 9 in)[3]
Đường kính38,0 cm (15,0 in)[3]
Đầu nổThuốc nổ mạnh (HE) xuyên giáp[1]
Trọng lượng đầu nổ320 kg (705 lb)[1]
Cơ cấu nổVa chạm[1]

Động cơĐộng cơ tên lửa nhiên liệu rắn lực đẩy cố định[1]
Sải cánh110 cm (43 in)[3]
Tầm hoạt độngKh-29L: 10 km (5,4 nmi)[3]
Kh-29T: 12 km (6,5 nmi)[3]
Kh-29TE: 30 km (16 nmi)[3]
Tốc độ2.200 km/h (1.400 mph)[4]
Kh-29ML: 900–1.260 km/h (560–780 mph)[5]
Hệ thống chỉ đạoKh-29L: Dẫn đường bằng laser bán chủ động
Kh-29T/TE: Đầu dò truyền hình (TV) thụ động
Kh-29D: Dẫn đường bằng hồng ngoại ảnh nhiệt (IIR)[6][7]
Kh-29MP: Dẫn đường bằng radar chủ động[8]
Nền phóngKh-29L&T: MiG-27K,[3] MiG-29,[3]
Su-22,[3] Su-27UB,[3] Su-30MK,[3] Su-39[3]

Chỉ Kh-29L: Su-25[3]
Chỉ Kh-29T: Su-35[3]

Ngoài ra: Mirage F1E,[9] Su-17/22,[9] Su-24,[9] Su-33, Su-34, Su-37

Kh-29 (tiếng Nga: Х-29; Ký hiệu NATO: AS-14 'Kedge'; GRAU: 9M721) là một loại tên lửa không đối đất của Liên Xô với tầm bắn từ 10–30 km. Nó sở hữu đầu đạn lớn nặng 320 kg, có nhiều tùy chọn dẫn đường bằng laser, hồng ngoại, radar chủ động hoặc truyền hình (TV), và thường được trang bị trên các máy bay chiến thuật như Su-24, Su-30, MiG-29K cũng như Su-25, giúp các máy bay này mở rộng khả năng tấn công ngoài tầm phòng không (standoff).

Kh-29 được thiết kế để sử dụng chủ yếu chống lại các mục tiêu lớn trên chiến trường và cơ sở hạ tầng như nhà xưởng công nghiệp, kho tàng và cầu cống,[10] nhưng cũng có thể được dùng để chống lại tàu thuyền lên tới 10.000 tấn, các hầm chứa máy bay kiên cố và đường băng bê tông.[1]

Phát triển

[sửa | sửa mã nguồn]

Việc thiết kế bắt đầu vào cuối thập niên 1970 tại phòng thiết kế MolniyaUkraine trên loại vũ khí mà sau này trở thành tên lửa không đối đất duy nhất của họ. Tuy nhiên, khi họ chuyển sang tập trung hoàn toàn vào công việc nghiên cứu không gian, Vympel NPO đã tiếp quản việc phát triển Kh-29.[10] Đợt bắn thử đầu tiên của tên lửa diễn ra vào năm 1976 và sau các cuộc thử nghiệm sâu rộng, Kh-29 đã được chấp nhận đưa vào biên chế năm 1980.[4]

Thiết kế

[sửa | sửa mã nguồn]

Sơ đồ khí động học cơ bản của Kh-29 tương tự như mẫu R-60 (AA-8 'Aphid') của Molniya, phản ánh di sản của Molniya trong lĩnh vực tên lửa không đối không.[10] Đầu dẫn đường bằng laser được lấy từ loại Kh-25 (AS-10 'Karen') và đầu dẫn truyền hình lấy từ loại Kh-59 (AS-13 'Kingbolt'), kết hợp với một đầu đạn kích thước lớn.[9]

Nó thường được so sánh với loại AGM-65 Maverick của Hoa Kỳ, nhưng AGM-65 là loại tên lửa nhỏ hơn nhiều so với Kh-29 và có trọng lượng chưa tới một nửa.[10]

So với AGM-65 Maverick, Kh-29 có vận tốc tối đa cao hơn 20% (1.470 km/h so với 1.150 km/h) và đầu đạn lớn hơn nhiều (320 kg so với 136 kg).[cần dẫn nguồn]

Lịch sử vận hành

[sửa | sửa mã nguồn]

Kh-29 bắt đầu phục vụ trong Không quân Liên Xô vào năm 1980 và đã được xuất khẩu rộng rãi kể từ đó.

Biến thể Kh-29L đã được các máy bay Sukhoi Su-34Su-24 sử dụng trong cuộc can thiệp quân sự của Nga vào Nội chiến Syria năm 2015.[11]

Xung đột Libya 2014

[sửa | sửa mã nguồn]

Các tên lửa Kh-29 đã được cung cấp cho Libya vào thập niên 1980 để sử dụng trên các máy bay Su-24 của Không quân Libya. Những máy bay này đều đã bị phá hủy trong cuộc can thiệp do NATO dẫn đầu năm 2011, và không có loại máy bay nào khác trong kho vũ khí của Libya có thể sử dụng những tên lửa này. Do đó, chúng đã được cải tiến thành các rocket đất đối đất không điều khiển, phóng từ các xe tải được sửa đổi; các vây và cánh lái ở phía trước và phía sau đã bị tháo bỏ để tạo ra quỹ đạo bay ổn định hơn một chút. Chúng đã được các lực lượng của Chính phủ Cứu quốc sử dụng xung quanh Tripoli vào năm 2014, trong cuộc Nội chiến Libya lần thứ hai (chúng bị thu giữ từ các kho chứa tại Căn cứ không quân Ghardabiya).[12]

Nga xâm lược Ukraine 2022

[sửa | sửa mã nguồn]

Tên lửa Kh-29 có khả năng đã được sử dụng hạn chế trong cuộc xâm lược Ukraine của Nga, được phóng từ các máy bay Su-34.[13][14]

Các biến thể

[sửa | sửa mã nguồn]
  • Kh-29L (Izdeliye 63, Kedge-A)[10] sử dụng đầu dò laser bán chủ động và có tầm bắn từ 8–10 km.[3]
  • Kh-29ML là một phiên bản nâng cấp của Kh-29L.[10]
  • Kh-29T (Izdeliye 64, Kedge-B)[10] là phiên bản dẫn đường bằng truyền hình (TV), được trang bị hệ thống tự dẫn quang học tự động vào một vật thể có thể phân biệt được do phi công chỉ định.
  • Kh-29TE[15] là phiên bản phát triển tầm xa (30 km) của Kh-29T.[3] Tầm bắn tối thiểu là 3 km; độ cao khi phóng từ 200–10.000 m.[3]
  • Kh-29MP là một biến thể sử dụng đầu dò radar chủ động, khiến nó trở thành vũ khí "bắn và quên". Nó sở hữu đầu đạn nặng 250 kg và tầm bắn 12 km.[6][8]
  • Kh-29D là biến thể thứ tư của dòng Kh-29TE, sử dụng hệ thống dẫn đường bằng hồng ngoại ảnh nhiệt (IIR).[6][7]

Các quốc gia vận hành

[sửa | sửa mã nguồn]
Bản đồ với các quốc gia vận hành Kh-29 được đánh dấu bằng màu xanh dương và các quốc gia từng vận hành bằng màu đỏ

Các quốc gia vận hành hiện tại

[sửa | sửa mã nguồn]

Các quốc gia từng vận hành

[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. 1 2 3 4 5 6 X-29TE / X-29L, Tactical Missiles Corporation, Bản gốc lưu trữ 28 tháng 9 2007, truy cập 6 tháng 2 2009
  2. "ОАО "Корпорация Тактическое Ракетное Вооружение"". Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2014.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Rosoboronexport Air Force Department and Media & PR Service, AEROSPACE SYSTEMS export catalogue (PDF), Rosoboronexport State Corporation, tr. 122, Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 30 tháng 10 năm 2007
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Fiszer, Michal A. "25 years of service of Russian Kh-29 missile". Situational Awareness. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 7 tháng 9 năm 2008. Viết bởi một cựu phi công Su-22 người Ba Lan
  5. "KH-29". The Probert Encyclopaedia. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2008.
  6. 1 2 3 Friedman, Norman (1997). The Naval Institute Guide to World Naval Weapons Systems, 1997–1998. ISBN 9781557502681. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2014.
  7. 1 2 "Kh-29D". deagel.com.
  8. 1 2 "Russian Air Force 3.8". Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2014.
  9. 1 2 3 4 "Vympel Kh-29 (AS-14 'Kedge')", Jane's Electro-Optic Systems, ngày 4 tháng 9 năm 2008, Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 1 năm 2013, truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2009
  10. 1 2 3 4 5 6 7 "Kh-29 (AS-14 'Kedge')", Jane's Air-Launched Weapons, ngày 6 tháng 8 năm 2008 [liên kết hỏng]
  11. Polina Devitt (ngày 4 tháng 10 năm 2015). "Russian air force using laser-guided KH-29L missiles in Syria – RIA". Reuters. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2015.
  12. 1 2 3 Mitzer, Stijn; Oliemans, Joost (ngày 18 tháng 8 năm 2014). "Kh-29 Air-To-Surface Missiles Used As Unguided Rockets In Libya". Oryx Blog. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2022.
  13. @RALee85 (ngày 25 tháng 4 năm 2022). "Video of a Russian Su-34 bomber reportedly launching a Kh-29 air-to-ground missile while popping flares.…" (Tweet) qua Twitter.
  14. Bronk, J. (tháng 4 năm 2023). "Russian combat air strengths and Limitations". CNA. tr. 10. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2023.
  15. "Kh-29TE". Rosoboronexport.
  16. "Вооруженные силы Алжира". Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2013.
  17. Gertz, Bill (ngày 1 tháng 7 năm 2002), "China test-fires new air-to-air missile; Taiwan likely to get upgraded arms", The Washington Times, tr. A1
  18. Fisher, Richard D. Jr. (tháng 1 năm 2004), The Impact Of Foreign Weapons And Technology On The Modernization Of China's People's Liberation Army, US-China Economic and Review Commission, tr. 4–2C, Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 4 năm 2007
  19. Mitzer, Stijn; Oliemans, Joost (ngày 26 tháng 8 năm 2021). "Tankovy Busters: Su-25TK Attack Aircraft In Ethiopian Service". Oryx.
  20. "Fighter SU-25KM (Scorpion)". Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2014.
  21. John Pike. "MiG-29K FULCRUM". GlobalSecurity. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2014.
  22. Báo cáo thường niên năm 2011 của Tập đoàn Tên lửa Chiến thuật, "BMPD - Портфель экспортных заказов КТРВ". Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2013.
  23. Irawan, Gita. "KSAU Apresiasi Keberhasilan Tes Rudal KH-29TE từ máy bay Sukhoi của TNI AU". Tribunnews. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2021.
  24. Gordon, Yefim; Komissarov, Dmitriy (2019). Mikoyan MiG-23 & MiG-27. Manchester: Crécy Publishing. tr. 403. ISBN 978-1-91080-931-0.
  25. "Rare photo of North Korean fighter jet firing air-to-air missile emerges after Kim Jong Un visits air base". Business Insider.
  26. "Trade Registers". Stockholm International Peace Research Institute. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2023.
  27. Tincopa, Amaru (November–December 2021). "MiG-29 over the skies of the condor". Revista Pucará. Số 10. tr. 26.
  28. Banković, Živojin (ngày 3 tháng 5 năm 2022). "Kako je lovac postao višenamenski borbeni avion: Detalji novog naoružanja na premijeri modernizovanih MiG-ova 29SM". tangosix.rs.
  29. Mitzer, Stijn; Oliemans, Joost (ngày 15 tháng 1 năm 2015). "The Syrian Arab Air Force - Beware of its Wings". Oryx Blog. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2022.
  30. 1 2 "Tactical Missiles Corporation Missile Exportation Since 1992" (PDF). Moscow Defense Brief (4/2008): 27.
  31. Cooper, Tom (2018). Hot Skies Over Yemen, Volume 2. Warwick: Helion & Company Publishing. tr. 14. ISBN 978-1-911628-18-7.
  32. Cooper, Tom; Sipos, Milos (2019). Iraqi Mirages. The Dassault Mirage Family in Service with the Iraqi Air Force, 1981-1988. Helion & Company Publishing. tr. 75. ISBN 978-1-912-390311.