Bước tới nội dung

Nhánh (phân loại học)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ Nhánh (sinh học))
Sơ đồ phát sinh loài minh họa mối quan hệ giữa các sinh vật trong các đơn vị phân loại được gọi là các nhánh. Đường thẳng đứng (thân cây) ở gốc (dưới cùng) biểu thị tổ tiên chung gần nhất. Các nhóm con màu xanh dương và màu đỏ là các nhánh, mỗi nhánh được xác định bởi một thân cây tổ tiên chung ở gốc của nhóm con (nhánh) tương ứng. Tuy nhiên, chỉ có nhóm con màu xanh lá không phải là một nhánh; nó là một nhóm cận ngành so với nhóm con màu xanh dương vì nó không bao gồm nhánh màu xanh dương vốn có chung tổ tiên. Nhóm con màu xanh lá và màu xanh dương cùng nhau tạo thành một nhánh.

Trong sinh học, nhánh (tiếng Anh: clade, từ tiếng Hy Lạp cổ đại κλάδος (kládos) 'nhánh'), còn được gọi là nhóm đơn ngành,[1] là một nhóm sinh vật bao gồm một tổ tiên chung và tất cả hậu duệ của nó.[2] Các nhánh là đơn vị cơ bản của miêu tả theo nhánh học, một phương pháp phân loại hiện đại được hầu hết các lĩnh vực sinh học áp dụng.

Tổ tiên chung có thể là một cá thể, một quần thể hoặc một loài (đã tuyệt chủng hoặc còn tồn tại). Các nhánh được lồng vào nhau, nhánh này nằm trong nhánh khác, vì mỗi nhánh lại tách ra thành các nhánh nhỏ hơn. Những sự phân tách này phản ánh lịch sử tiến hóa khi các quần thể phân hóa và tiến hóa độc lập. Các nhánh được gọi là các nhóm đơn ngành.

Trong vài thập kỷ qua, phương pháp miêu tả theo nhánh học đã cách mạng hóa việc phân loại sinh học và tiết lộ những mối quan hệ tiến hóa đáng ngạc nhiên giữa các sinh vật.[3] Ngày càng nhiều nhà phân loại học cố gắng tránh đặt tên cho các đơn vị phân loại không phải là nhánh; tức là, các đơn vị phân loại không phải là đơn ngành. Một số mối quan hệ giữa các sinh vật mà nhánh sinh học phân tử của miêu tả theo nhánh học đã tiết lộ bao gồm nấm có quan hệ họ hàng gần gũi với động vật hơn là với thực vật, vi sinh vật cổ hiện được coi là khác với vi khuẩn, và các sinh vật đa bào có thể đã tiến hóa từ vi sinh vật cổ.[4]

Thuật ngữ nhánh cũng được sử dụng với ý nghĩa tương tự trong các lĩnh vực khác ngoài sinh học, chẳng hạn như ngôn ngữ học lịch sử.

    Tham khảo

    [sửa | sửa mã nguồn]
    1. Martin, Elizabeth; Hin, Robert (2008). A Dictionary of Biology. Oxford University Press.
    2. Cracraft, Joel; Donoghue, Michael J., biên tập (2004). "Introduction". Assembling the Tree of Life. Oxford University Press. tr. 1. ISBN 978-0-19-972960-9.
    3. Palmer, Douglas (2009). Evolution: The Story of Life. Berkeley: University of California Press. tr. 13.
    4. Pace, Norman R. (ngày 18 tháng 5 năm 2006). "Time for a change". Nature. 441 (7091): 289. Bibcode:2006Natur.441..289P. doi:10.1038/441289a. ISSN 1476-4687. PMID 16710401. S2CID 4431143.

    Liên kết ngoài

    [sửa | sửa mã nguồn]

    Bản mẫu:Phylogenetics