Tiếng Kyrgyz

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Кyrgyz
кыргызча
قىرگىچه
qırğızça
кыргыз тили
قىرگىز تيلى
qırğız tili
Phát âm IPA: [qɯɾʁɯztʃɑ], IPA: [qɯɾʁɯz tili]
Sử dụng tại Kyrgyzstan (chính thức), Afghanistan, Tân Cương (Trung Quốc), Tajikistan, Nga, Pakistan
Tổng số người nói 4,3 triệu (2009)
Phân loại Turk
Hệ chữ viết Chữ Kirin, chữ Ba Tư-Ả Rập, trước đây viết bằng chữ Latinh
Hệ chữ nổi tiếng Kyrgyz)
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại  Kyrgyzstan
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 ky
ISO 639-2 kir
ISO 639-3 kir
Glottolog kirg1245

Tiếng Kyrgyz hay tiếng Kirghiz (кыргызча, قىرعىزچه, kyrgyzcha, phát âm [qɯɾʁɯztʃɑ] hay кыргыз тили, قىرعىز تيلى, kyrgyz tili, phát âm [qɯɾʁɯz tili]) is a là một ngôn ngữ Turk được nói bởi khoảng 4 triệu người tại Kyrgyzstan cũng như tại Trung Quốc, Afghanistan, Kazakhstan, Tajikistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Uzbekistan, Pakistan và Nga. Tiếng Kyrgyz là thành viên trong nhánh Kyrgyz–Kipchak của nhóm ngôn ngữ Kypchak, và có quan hệ gần với tiếng Kazakh.

Tiếng Kyrgyz ban đầu được viết bằng chữ Turk cổ,[1] sau đó bằng chữ Ba Tư-Ả Rập. Từ năm 1928 đến 1940, bảng chữ cái Latinh được sử dụng. Sau đó, do chính sách chung của Liên bang Xô Viết, bảng chữ cái Kirin trở nên phổ biến và còn được dùng tới nay.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Кызласов И. Л., Рунические письменности евразийских степей (Kyzlasov I.L. Runic scripts of Eurasian steppes), Восточная литература (Eastern Literature), Moscow, 1994, pp. 80 on, ISBN 5-02-017741-5, with further bibliography.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Kara, Dávid Somfai (2003), Kyrgyz, Lincom Europa, ISBN 3895868434 
  • Krippes, Karl A. (1998). Kyrgyz: Kyrgyz-English/English-Kyrgyz: Glossary of Terms. Hippocrene Books, New York. ISBN 0-7818-0641-0.

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Library of Congress, Country Studies, Kyrgyzstan
  • Comrie, Bernard. 1983. The languages of the Soviet Union. Cambridge: Cambridge University Press
  • Beckwith, Christopher I. 1987/1993. "The Tibetan Empire in Central Asia." Princeton: Princeton University Press
  • Tchoroev, Tyntchtykbek. 2003. The Kyrgyz.; in: The History of Civilisations of Central Asia, Vol. 5, Development in contrast: from the sixteenth to the mid-nineteenth century /Editors: Ch. Adle and Irfan Habib. Co-editor: Karl M. Baipakov. – UNESCO Publishing. Multiple History Series. Paris. – Chapter 4, p. 109 – 125. (ISBN 92-3-103876-1)

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]