Bào ngư

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Bào ngư
Haliotis asinina.jpg
Lớp vỏ xà cừ ngoài của bào ngư hình vành tai Haliotis asinina
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Animalia
Liên ngành (superphylum) Lophotrochozoa
Ngành (phylum) Mollusca
Lớp (class) Gastropoda
Phân lớp (subclass) Orthogastropoda
Liên bộ (superordo) Vetigastropoda
Liên họ (superfamilia) Haliotoidea
Họ (familia) Haliotidae
Rafinesque, 1815
Chi (genus) Haliotis
Linné, 1758[1]
Loài điển hình
Haliotis asinina Linné, 1758
Linné, 1758
Loài
66, xem trong bài.
Danh pháp đồng nghĩa[2]

Bào ngư (ốc cửu khổng) là tên gọi chung cho các loài thân mềm chân bụng trong chi Haliotis - chi duy nhất của họ Haliotidae, liên họ Haliotoidea.

Đặc điểm sinh học[sửa | sửa mã nguồn]

Hình dáng[sửa | sửa mã nguồn]

Lỗ trên vỏ bào ngư

Bào ngư có vỏ tầng thân phát triển lấn tầng xoắn ốc, khiến toàn thân bào ngư nom như một khối dẹt.[3] Từ mép vỏ gần miệng có khoảng 7-9 gờ, xoắn tạo thành các lỗ (lý do tên gọi ốc cửu khổng) để thở với sự thoát nước từ mang.

Vỏ bào ngư phía ngoài có nhiều vân tím, nâu, xanh xen kẽ nhau, phụ thuộc vào từng loài thích nghi với môi trường sống riêng có; mặt trong có lớp xà cừ óng ánh. Vỏ rất cứng làm chủ yếu từ canxi cacbonat gồm nhiều lớp xếp chồng lên nhau, có tác dụng phân tán lực khi bào ngư bị tấn công.

Chân bào ngư rộng, có cơ bám chắc vào đá đáy biển, giúp cho nó có thể sống được ở các vùng nước chảy mạnh.

Sinh thái học[sửa | sửa mã nguồn]

Bào ngư bám vào đá ở vùng nước biển có độ mặn cao 25-30%, hay có sóng gió, xa cửa sông, nước trong.

Thức ăn của bào ngư gồm các loài rong tảo biên, mùn bã hữu cơ.

Bào ngư sinh sản hữu tính, thụ tinh ngoài, đẻ trứng vào mùa nóng, nghỉ hoạt động sinh dục mùa lạnh.

Phân loài[sửa | sửa mã nguồn]

Vỏ của Haliotis varia
Lớp Chân bụng Gastropoda
Liên họ Haliotoidea
Họ Bào ngư cổ †Temnotropidae
đã tuyệt chủng
Họ Bào ngư Haliotidae
Chi Bào ngư Haliotis bao gồm
[4][5]

Phân bố[sửa | sửa mã nguồn]

Công năng[sửa | sửa mã nguồn]

Thịt bào ngư là một nguyên liệu làm các món đặc hải sản; vỏ bào ngư được dùng làm đồ mỹ nghệ.

Thực phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

Bào ngư được sử dụng nhiều trong ẩm thực nhằm làm tăng cường canxi cho cơ thể. Một số phương pháp chế biến là:

  • Hấp cách thủy
  • Nấu cháo
  • Gỏi sống
  • Xào tỏi
  • Hầm với bồ câu
  • Nấu lẩu

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Linné, C. (1758). Systema Naturae, ed. 10, 779; 1767, ed. 12, 1255.
  2. ^ Haliotis Linné, 1758. World Register of Marine Species, truy cập 23 June 2010.
  3. ^ Bào ngư trên BKTTVN
  4. ^ Abbott, R. T.; Dance, S. P. (2000). Compendium of Seashells. Odyssey Publishing. tr. 19–23. ISBN 978-0966172003. 
  5. ^ WoRMS : Haliotis; accessed : 5 October 2010
  6. ^ WoRMS (2009). Haliotis alfredensis Bartsch, 1915. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445301 on 2010-09-05
  7. ^ WoRMS (2010). Haliotis asinina Linné, 1758. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=147456 on 2010-09-05
  8. ^ WoRMS (2009). Haliotis australis Gmelin, 1791. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445302 on 2010-110-05
  9. ^ WoRMS (2009). Haliotis brazieri Angas, 1869. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445303 on 2010-09-05
  10. ^ WoRMS (2010). Haliotis brazieri f. hargravesi (Cox, 1869). Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445304 on 2010-09-05
  11. ^ WoRMS (2010). Haliotis clathrata Reeve, 1846. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=207663 on 2010-09-05
  12. ^ WoRMS (2009). Haliotis coccoradiata Reeve, 1846. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445307 on 2010-09-05
  13. ^ WoRMS (2009). Haliotis corrugata Wood, 1828. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445308 on 2010-09-05
  14. ^ WoRMS (2010). Haliotis cracherodii Leach, 1814. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=405012 on 2010-09-05
  15. ^ WoRMS (2009). Haliotis cyclobates Péron, 1816. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445312 on 2010-09-05
  16. ^ WoRMS (2009). Haliotis dalli Henderson, 1915. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445313 on 2010-09-05
  17. ^ WoRMS (2010). Haliotis discus Reeve, 1846. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=397082 on 2010-09-05
  18. ^ WoRMS (2010). Haliotis dissona (Iredale, 1929). Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445318 on 2010-09-05
  19. ^ WoRMS (2009). Haliotis ovina f. patamakanthini Dekker, Regter, & Gras, 2001. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445343 on 2010-09-05
  20. ^ WoRMS (2009). Haliotis thailandis Dekker & Pakamanthin, 2001. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445365 on 2010-09-05
  21. ^ WoRMS (2010). Haliotis tuberculata Linné, 1758. In: Bouchet, P.; Gofas, S.; Rosenberg, G. (2010) World Marine Mollusca database. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=140059 on 2010-09-05
  22. ^ WoRMS (2009). Haliotis unilateralis Lamarck, 1822. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=207662 on 2010-09-05
  23. ^ WoRMS (2010). Haliotis varia Linné, 1758. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=207654 on 2010-09-05
  24. ^ WoRMS (2009). Haliotis walallensis Stearns, 1899. Accessed through: World Register of Marine Species at http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=445374 on 2010-09-05

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

(tiếng Anh)

(tiếng Việt)