Chủ đề:Cơ Đốc giáo

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Chu de co doc giao.png
sửa   

Dẫn nhập

Kitô giáo (thuật ngữ phiên âm) hoặc Cơ Đốc giáo (thuật ngữ Hán-Việt) là một trong các tôn giáo khởi nguồn từ Abraham, Abraham là tổ phụ của dân Do Thái (hai tôn giáo còn lại là Do Thái giáoHồi giáo), đặt nền tảng trên giáo huấn, sự chết trên thập tự giá và sự sống lại của Chúa Giê-xu như được ký thuật trong Kinh thánh Tân Ước. Tín hữu Cơ Đốc tin rằng Chúa Giê-xu là Con Thiên Chúa và là Đấng Messiah của người Do Thái như đã được tiên báo trong Kinh thánh Cựu Ước. Là độc thần giáo (monotheistic), hầu hết tín hữu Cơ Đốc tin rằng chỉ có một Thiên Chúa duy nhất hiện hữu trong 3 thân vị (tiếng Hi Lạp: hypostasis) gọi là Ba Ngôi.

Cơ Đốc giáo bao gồm nhiều truyền thống tôn giáo với các dị biệt văn hoá cũng như hàng ngàn xác tíngiáo phái khác nhau. Trải qua hai thiên niên kỷ, Cơ Đốc giáo tự hình thành nên ba nhánh chính: Công giáo Rôma, Chính Thống giáo Đông phươngKháng Cách (Protestantism). Tính chung, đây là tôn giáo lớn nhất thế giới với hơn 2,1 tỉ tín hữu (chiếm khoảng 34% dân số thế giới).

Cristo de San Plácido, by Diego Velázquez.jpg

Thứ sáu Tuần Thánh (hay Thứ sáu Tốt lành) là một ngày lễ diễn ra vào Thứ sáu trước Lễ Phục Sinh. Lễ này kỷ niệm sự đóng đinh vào thập giá và sự chết của Chúa Giêsu tại Canvary (Can-vê). Thứ sáu Tuần Thánh là một ngày lễ linh thiêng đối với người theo Kitô giáo. Đặc biệt vào ngày này, cầu nguyện thường được coi trọng với việc đọc những đoạn Phúc âm viết về những sự việc dẫn tới sự đóng đinh Giêsu vào Thánh giá. Kitô giáo nhìn sự đóng đinh vào Thánh giá là một hành động tự nguyện và được trao phó của Giêsu, và bởi đó, cùng với việc phục sinh vào ngày thứ ba, đã chiến thắng sự chết. Công giáo La Mã, ngày này được chỉ định giữ chay và kiêng thịt tức là chỉ có một bữa ăn đầy đủ hay hai bữa nhỏ. Ở Mỹ, đây không phải một ngày kiêng làm việc, tuy nhiên, người ta chỉ làm việc cho đến khi bắt đầu việc phụng tự buổi chiều. Ở Mỹ Latinh, mọi tín đồ Công giáo kiêng làm việc vào ngày này (cũng như Thứ năm Tuần Thánh). Vào buổi chiều, nghi lễ La Mã được bắt đầu khoảng từ ba giờ chiều, tương ứng với thời gian Chúa Giêsu chết được viết trong Phúc âm. Một số nước, ngày này là một ngày nghỉ chính thức - bao gồm một loạt việc đọc và suy niệm Kinh Thánh.

...Xem tiếp
Abraham sát tế Isaac, tranh của Adi Holzer, 1997
  • Bài ca sáng thế: công cuộc sáng tạo vũ trụ của Thiên Chúa.

“Lúc khởi đầu, Thiên Chúa sáng tạo trời đất. Đất còn trống rỗng, chưa có hình dạng, bóng tối bao trùm vực thẳm, và thần khí Chúa bay lượn trên mặt nước.” (St 1,1-2) Thiên Chúa tạo ra ánh sáng và bóng tối tượng trưng cho ngày và đêm, cái “vòm” mà Ngài tạo ra để phân rẽ khối nước thì gọi là “trời”. Từ khối nước, ngài phân rẽ thành “đất” và “biển”; thực vật có mang hạt giống thì mọc trên khắp mặt đất. “Ngày thứ bảy, Thiên Chúa đã hoàn thành công việc Người làm. Khi làm xong mọi công việc của Người, ngày thứ bảy, Thiên Chúa nghỉ ngơi” (St 2,2) (xem tiếp…)

Martin Luther King, Jr. cropped.jpg

Martin Luther King, Jr. (15 tháng 1 năm 1929 – 4 tháng 4 năm 1968) là Mục sư Baptist, nhà hoạt động dân quyền người Mỹ gốc Phi, và là người đoạt Giải Nobel Hoà bình năm 1964. Ông là một trong những nhà lãnh đạo có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ cũng như lịch sử đương đại của phong trào bất bạo động. King được nhiều người trên khắp thế giới ngưỡng mộ như một anh hùng, nhà kiến tạo hoà bình và thánh tử đạo...

Năm 1954, King nhận chức quản nhiệm Nhà thờ Baptist đại lộ Dexter, tại Montgomery, Alabama. Giáo đoàn qui tụ giới giàu có, trí thức và những người có nhiều ảnh hưởng trong cộng đồng người Mỹ gốc Phi, nên khi bùng nổ cao trào tẩy chay xe buýt - đột ngột khởi phát sau khi một phụ nữ da đen, Rosa Parks, bị bắt giữ vì từ chối nhường chỗ ngồi trên xe buýt cho một người đàn ông da trắng theo qui định của “Luật Jim Crow” – King được xem là một trong số những người thủ giữ vai trò lãnh đạo cuộc tẩy chay. Ngày 30 tháng 1 năm 1956, nhà riêng của King bị đánh bom, một đám đông giận dữ tụ tập trên con đường trước ngôi nhà, tự vũ trang với dao, súng, gậy gộc, đá và chai lọ. Song King nói với họ,

Đừng hốt hoảng, đừng làm bất kỳ điều gì trong sự giận hoảng! Ai có vũ khí, xin hãy đem về, ai không có vũ khí, xin đừng thủ đắc chúng. Chúng ta không thể giải quyết vấn nạn này bằng những vụ bạo động trả đũa... Chúng ta phải yêu thương những người anh em da trắng bất kể họ đã làm gì đối với chúng ta. Chúng ta phải hành động để họ biết rằng chúng ta yêu họ. Giáo huấn của Chúa Giê-xu vẫn còn vang vọng đến hôm nay: "Hãy yêu kẻ thù mình, chúc phước cho kẻ rủa mình, và cầu nguyện cho kẻ sỉ nhục mình." Đó là điều chúng ta phải làm. Chúng ta phải lấy tình yêu mà đáp trả lòng thù hận.

(xem tiếp…)

Theo luận giải của giáo lý Ba Ngôi trong Tân Ước, Chúa Giê-su là Thiên Chúa và là người, do đó ngài có quyền năng có thể phó mạng sống mình để cứu nhân loại cũng như phục hồi sự sống ấy; "Chẳng có ai cất sự sống ta đi, nhưng tự ta phó cho; ta có quyền phó sự sống, và có quyền lấy lại" - Giăng 10. 18. Vì vậy, sau khi chịu khổ nạn và chết, ngài đã sống lại. Sự kiện này được đề cập trong thuật ngữ Cơ Đốc giáoSự phục sinh của Chúa Giê-su, trở thành ngày lễ tôn giáo quan trọng được hầu hết tín hữu Cơ Đốc cử hành hằng năm vào Chủ nhật Phục sinh.

Mặc dù diễn biến khi Chúa Giê-su phục sinh không được ký thuật trong Kinh Thánh), nhiều họa sĩ miêu tả quang cảnh này, như họa phẩm của Matthias Grünewald

Hầu hết tín hữu Cơ Đốc đều chấp nhận những ký thuật của Tân Ước về sự sống lại của Chúa Giê-su là dữ kiện lịch sử và là trọng tâm của đức tin. Tuy nhiên, người ngoài Cơ Đốc giáo thường xem sự kiện này như là một huyền thoại hoặc tìm cách giải thích theo cách ẩn dụ. Các sách Phúc âm này đều ký thuật rằng Chúa Giê-su bị đóng đinh trên thập tự giá vào chiều thứ Sáu (nay gọi là Thứ Sáu Tuần Thánh) (xem tiếp…)

Jerusalem là điểm khởi đầu Giáo Hội được hình thành sau biến cố Hiện xuống.

Đại Ly giáo hay Ly giáo Đông-Tây là sự kiện chia rẽ Kitô giáo xảy ra vào thời Trung Cổ mà kết quả là hai phái Kitô giáo được hình thành: phương Đông (theo văn hóa Hy Lạp với trung tâm là Constantinopolis) và phương Tây (theo văn hóa Latin với trung tâm là Rôma), sau này là Chính Thống giáo Đông phươngGiáo hội Công giáo Rôma tương ứng. Quan hệ Đông - Tây bị chia rẽ bởi các yếu tố: thần học, chính trị và giới chức sắc. Đại diện hai phái là giáo hoàng Lêô IXthượng phụ Constantinopolis Michael Cerularius liên tục có những xung khắc với nhau. Năm 1054, sứ thần Rôma gặp Cerularius và yêu cầu ông thần phục Giáo hội Rôma là "mẹ của giáo hội hoàn vũ" nhưng Cerularius đã khước từ. Cùng năm, Rôma và Constantinople tuyên bố rút phép thông công lẫn nhau, như thế, cuộc Đại Ly giáo chính thức bắt đầu. Năm 1965, Giáo hoàng Phaolô VI và Thượng phụ Đại kết thành Constantinople, Athenagoras I đã gỡ bỏ vạ tuyệt thông lẫn nhau giữa hai giáo hội, đánh dấu sự khởi đầu của tiến trình hòa giải. Jerusalem là điểm khởi đầu Giáo Hội được hình thành sau biến cố Hiện xuống, nhưng Jerusalem chỉ là một thành phố nhỏ, và Tin Mừng chỉ đóng khung trong nhóm nhỏ người Do Thái. Lời Chúa không chỉ dành riêng cho người Do Thái, vì vậy theo sách Công vụ các Tông đồ thì rất nhanh sau đó Tin Mừng được gửi đến dân ngoại và thành Antioche sớm trở thành trung tâm truyền giáo ra phía Ðông phương . (xem tiếp…)

Tiệc Ly
Tiệc Ly, tranh của Leonardo da Vinci (1498)
sửa   

Bài viết chọn lọc

Tổng quan:

Fairytale bookmark golden.png Kitô giáo

Nhân vật:

Fairytale bookmark golden.png Thánh Giuse · Martin Luther

sửa   

Thư mục

Lịch sử Cơ Đốc giáoChúa Giê-xuMười hai Sứ đồCải cách Kháng CáchMười điều rănBài giảng trên núiCác Phước LànhTiệc LySự chết của Chúa Giê-xuSự Phục sinh của Chúa Giê-xu
Ba Ngôi Chúa ChaChúa ConChúa Thánh Linh
Thần học Thiên ChúaÂn điểnTội lỗiCứu rỗiHối cảiĐức tinTái sinhThánh hóaBáp têmTiệc ThánhThiên đàngThiên sứNăm Tín lý Duy nhấtĐộc thần giáoThần học CalvinTội nhân trong tay Thiên Chúa đang thịnh nộ
Kinh Thánh Cựu ƯớcTân Ước
Dụ ngôn của Chúa Giê-xu Đứa con hoang đàngChiên lạc mấtHai Người conLazarus và Phú ôngLúa mì và Cỏ lùngMười người Nữ Đồng trinhNgười chăn nhân lànhNgười Giàu Ngu dạiNgười gieo giốngNgười Khôn xây Nhà trên ĐáNgười làm công trong Vườn nhoNgười Pharisee và Người Thu thuếNgười Samaria nhân lànhRượu mới Bình cũ
Giáo phái Anh giáoBaptistChính Thống giáo Đông phươngCơ Đốc Liên pháiCông giáo RômaGiám LýGiáo hội LutherHội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệpTin LànhTrưởng LãoNgũ Tuần
Phong trào Đại Tỉnh thứcĐại Giáo đoànPhong Trào Thiếu Nhi Thánh ThểPhong trào Tin LànhPhong trào Giám LýPhong trào Thánh khiếtHuguenotCơ Đốc giáo tại Hàn QuốcHiệp sĩ dòng ĐềnHiệp sĩ Cứu tếHiệp sĩ TeutonDòng La SanHội Thừa sai ParisLời của Đức tinThanh giáo
Chức sắc Giáo hoàngHồng yGiám mụcLinh mục
Tổ chức từ thiện Cứu Thế QuânHabitatTầm nhìn Thế giớiYMCANhóm Clapham
Âm nhạc Cơ Đốc Thánh caNhạc Phúc âmÂn điển Diệu kỳCàng gần Chúa hơnChim sẻ mắt Chúa vẫn chú vàoChúa dẫn đưaChúa vốn Bức thành Kiên cốĐêm Thánh Vô cùngLớn Bấy Duy NgàiMessiahPhước cho Nhân loại
Sự kiện Hiệp ước Lateran 1929Thảm sát Ngày lễ Thánh Barthélemy
Con người AbrahamFrancis AsburyAugustineGeorge BarnaBenedict XVIWilliam BoothJohn CalvinWilliam CareyJohn ChrysostomCharles ColsonThomas A. DorseyJonathan EdwardsCharles FinneyFrancis thành AssisiMillard FullerGioan BoscoGioan Phaolô IIBilly GrahamGeorge F. HandelBenny HinnMahalia JacksonClarence JordanSøren KierkegaardJohn KnoxDavid LivingstoneMartin LutherMary MagdaleneMonicaRobert MorrisonMosesJohn NewtonPhao-lôA. B. SimpsonCharles SpurgeonMẹ TeresaTêrêsa thành LisieuxTống Thượng TiếtTozerRick WarrenCharles WesleyJohn WesleySusanna WesleyGeorge WhitefieldWilliam WilberforceZachariasHuldrych Zwingli
sửa   

Chủ đề khác