Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc nhất

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Giải thưởng Oscar
 
 

Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc nhất (tiếng Anh: Academy Award for Best Director) là hạng mục của Giải Oscar trao cho cá nhân được các thành viên Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (AMPAS, Hoa Kỳ) bầu chọn là đạo diễn xuất sắc nhất của ngành công nghiệp điện ảnh trong năm. Các đề cử và việc bỏ phiếu kín chọn ra người chiến thắng cho giải Oscar đạo diễn xuất sắc nhất do Nhánh đạo diễn (Directing branch) của AMPAS phụ trách. Từ lễ trao giải lần thứ nhất cho đến năm 2007, đã có tổng cộng 79 đạo diễn được trao giải Đạo diễn xuất sắc nhất, trong đó 58 người có phim đồng thời đoạt Giải Oscar phim hay nhất, hạng mục quan trọng nhất trong hệ thống giải Oscar[1].

Riêng tại lễ trao giải lần thứ nhất diễn ra năm 1929, có hai hạng mục đạo diễn riêng, một cho đạo diễn phim chính kịch (Dramatic Direction) và một cho đạo diễn phim hài (Comedy Direction). Hạng mục cho đạo diễn phim hài đã bị loại bỏ ngay trong năm tiếp theo và thực sự thì hầu như các đạo diễn chiến thắng trong hạng mục này sau đó đều là các đạo diễn phim chính kịch.

Có rất nhiều đạo diễn tên tuổi nhưng lại chưa bao giờ giành giải Oscar đạo diễn xuất sắc nhất (ngay cả khi họ được đề cử rất nhiều lần). Tiêu biểu trong số này phải kể tới Robert Altman (5 đề cử), Alfred Hitchcock (5 đề cử), Stanley Kubrick (4 đề cử), Federico Fellini (4 đề cử), Ingmar Bergman (3 đề cử), Ridley Scott (3 đề cử), George Lucas (2 đề cử), John Cassavetes (1 đề cử), Charles Chaplin (1 đề cử), Akira Kurosawa (1 đề cử) và Orson Welles (1 đề cử). Một số đạo diễn nổi tiếng thậm chí còn chưa bao giờ được AMPAS đề cử, ví dụ điển hình là Sergio Leone, đạo diễn người Ý nổi tiếng của các phim miền Tây.

Đã từng có nữ đạo diễn đoạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất, đó là Kathryn Bigelow. Ba người từng được đề cử cho hạng mục này, đó là Jane Campion, Sofia CoppolaLina Wertmuller.

Cho đến nay chưa có trường hợp nào một người vừa đoạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất vừa đoạt giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho cùng một phim tuy đã có những trường hợp của Warren Beatty (phim Reds), Woody Allen (phim Annie Hall), Kevin Costner (phim Khiêu vũ giữa bầy sói) và Clint Eastwood (phim UnforgivenMillion Dollar Baby) từng giành giải Oscar về đạo diễn cho bộ phim mà trong đó diễn xuất của họ cũng được đề cử cho giải Nam diễn viên chính xuất sắc.

John Ford là người giành nhiều giải Đạo diễn nhất với 4 giải, theo sau là Frank CapraWilliam Wyler, mỗi người 3 giải, trong đó Wyler cũng đang giữ kỷ lục về số lần được đề cử với 12 lần. Ngược lại, Robert Altman, Clarence Brown, Alfred HitchcockKing Vidor lại đang giữ kỷ lục về số lần đề cử mà chưa một lần giành chiến thắng với 5 lần đề cử.

Kỷ lục[sửa | sửa mã nguồn]

Kỷ lục Tên đạo diễn Số lượng Ghi chú
Giành nhiều giải nhất John Ford 4 giải Trên tổng số 5 lần được đề cử
Giành nhiều đề cử nhất William Wyler 12 đề cử Chiến thắng 3 lần
Người giành giải già nhất Clint Eastwood 74 tuổi (năm 2004) Cho chỉ đạo trong phim Million Dollar Baby
Người được đề cử già nhất John Huston 79 tuổi (năm 1985) Cho chỉ đạo trong phim Prizzi's Honor
Người giành giải trẻ nhất Norman Taurog 32 tuổi (năm 1930) Cho chỉ đạo trong phim Skippy
Người được đề cử trẻ nhất John Singleton 24 tuổi (năm 1991) Cho chỉ đạo trong phim Boyz N the Hood

Danh sách cụ thể[sửa | sửa mã nguồn]

Danh sách bao gồm cột năm trao giải, cột đạo diễn đoạt giải và phim đạo diễn đó thực hiện, cột cuối cùng là cột những đề cử không đoạt giải:

Thập niên 1920[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Giành giải
Phim
Đề cử
1927/1928
Chính kịch
Frank Borzage
Seventh Heaven
Herbert Brenon - Sorrell and Son
King Vidor - The Crowd
1927/1928
Hài kịch
Lewis Milestone
Two Arabian Knights
Charles Chaplin - The Circus
Ted Wilde - Speedy
1928/1929 Frank Lloyd
The Divine Lady
Lionel Barrymore - Madame X
Harry Beaumont - The Broadway Melody
Irving Cummings - In Old Arizona
Frank Lloyd - Weary RiverDrag
Ernst Lubitsch - The Patriot

Thập niên 1930[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Giành giải
Phim
Đề cử
1929/1930 Lewis Milestone
All Quiet on the Western Front
Clarence Brown - Anna Christie
Clarence Brown - Romance
Robert Z. Leonard - The Divorcée
Ernst Lubitsch - The Love Parade
King Vidor - Hallelujah
1930/1931 Norman Taurog
Skippy
Clarence Brown - A Free Soul
Lewis Milestone - The Front Page
Wesley Ruggles - Cimarron
Josef von Sternberg - Morocco
1931/1932 Frank Borzage
Bad Girl
King Vidor - The Champ
Josef von Sternberg - Shanghai Express
1932/1933 Frank Lloyd
Cavalcade
Frank Capra - Lady for a Day
George Cukor - Little Women
1934 Frank Capra
It Happened One Night
Victor Schertzinger - One Night of Love
W. S. Van Dyke - The Thin Man
1935 John Ford
The Informer
Henry Hathaway - The Lives of a Bengal Lancer
Frank Lloyd - Mutiny on the Bounty
1936 Frank Capra
Mr. Deeds Goes to Town
Gregory La Cava - My Man Godfrey
Robert Z. Leonard - The Great Ziegfeld
W. S. Van Dyke - San Francisco
William Wyler - Dodsworth
1937 Leo McCarey
The Awful Truth
William Dieterle - The Life of Emile Zola
Sidney Franklin - The Good Earth
Gregory La Cava - Stage Door
William A. Wellman - A Star Is Born
1938 Frank Capra
You Can't Take It with You
Michael Curtiz - Angels with Dirty Faces
Michael Curtiz - Four Daughters
Norman Taurog - Boys Town
King Vidor - The Citadel
1939 Victor Fleming
Cuốn theo chiều gió
Frank Capra - Mr. Smith Goes to Washington
John Ford - Stagecoach
Sam Wood - Goodbye, Mr. Chips
William Wyler - Đồi gió hú

Thập niên 1940[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Giành giải
Phim
Đề cử
1940 John Ford
Chùm nho giận dữ
George Cukor - The Philadelphia Story
Alfred Hitchcock - Rebecca
Sam Wood - Kitty Foyle
William Wyler - The Letter
1941 John Ford
How Green Was My Valley
Alexander Hall - Here Comes Mr. Jordan
Howard Hawks - Sergeant York
Orson Welles - Công dân Kane
William Wyler - The Little Foxes
1942 William Wyler
Mrs. Miniver
Michael Curtiz - Yankee Doodle Dandy
John Farrow - Wake Island
Mervyn LeRoy - Random Harvest
Sam Wood - Kings Row
1943 Michael Curtiz
Casablanca
Clarence Brown - The Human Comedy
Henry King - The Song of Bernadette
Ernst Lubitsch - Heaven Can Wait
George Stevens - The More the Merrier
1944 Leo McCarey
Going My Way
Alfred Hitchcock - Lifeboat
Henry King - Wilson
Otto Preminger - Laura
Billy Wilder - Double Indemnity
1945 Billy Wilder
The Lost Weekend
Clarence Brown - National Velvet
Alfred Hitchcock - Spellbound
Leo McCarey - The Bells of St. Mary's
Jean Renoir - The Southerner
1946 William Wyler
The Best Years of Our Lives
Clarence Brown - The Yearling
Frank Capra - It's a Wonderful Life
David Lean - Brief Encounter
Robert Siodmak - The Killers
1947 Elia Kazan
Gentleman's Agreement
George Cukor - A Double Life
Edward Dmytryk - Crossfire
Henry Koster - The Bishop's Wife
David Lean - Great Expectations
1948 John Huston
The Treasure of the Sierra Madre
Anatole Litvak - The Snake Pit
Jean Negulesco - Johnny Belinda
Laurence Olivier - Hamlet
Fred Zinnemann - The Search
1949 Joseph L. Mankiewicz
A Letter to Three Wives
Carol Reed - The Fallen Idol
Robert Rossen - All the King's Men
William A. Wellman - Battleground
William Wyler - The Heiress

Thập niên 1950[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Giành giải
Phim
Đề cử
1950 Joseph L. Mankiewicz
All About Eve
George Cukor - Born Yesterday
John Huston - The Asphalt Jungle
Carol Reed - The Third Man
Billy Wilder - Sunset Boulevard
1951 George Stevens
A Place in the Sun
John Huston - The African Queen
Elia Kazan - Chuyến tàu mang tên Dục vọng
Vincente Minnelli - An American in Paris
William Wyler - Detective Story
1952 John Ford
The Quiet Man
Cecil B. DeMille - The Greatest Show on Earth
John Huston - Moulin Rouge
Joseph L. Mankiewicz - 5 Fingers
Fred Zinnemann - High Noon
1953 Fred Zinnemann
From Here to Eternity
George Stevens - Shane
Charles Walters - Lili
Billy Wilder - Stalag 17
William Wyler - Roman Holiday
1954 Elia Kazan
On the Waterfront
Alfred Hitchcock - Rear Window
George Seaton - The Country Girl
William A. Wellman - The High and the Mighty
Billy Wilder - Sabrina
1955 Delbert Mann
Marty
Elia Kazan - Phía đông vườn Địa đàng
David Lean - Summertime
Joshua Logan - Picnic
John Sturges - Bad Day at Black Rock
1956 George Stevens
Giant
Michael Anderson - 80 ngày vòng quanh Thế giới
Walter Lang - The King and I
King Vidor - Chiến tranh và Hòa bình
William Wyler - Friendly Persuasion
1957 David Lean
Cầu qua sông Kwai
Joshua Logan - Sayonara
Sidney Lumet - 12 Angry Men
Mark Robson - Peyton Place
Billy Wilder - Witness for the Prosecution
1958 Vincente Minnelli
Gigi
Richard Brooks - Cat on a Hot Tin Roof
Stanley Kramer - The Defiant Ones
Mark Robson - The Inn of the Sixth Happiness
Robert Wise - I Want to Live!
1959 William Wyler
Ben-Hur
Jack Clayton - Room at the Top
George Stevens - Nhật ký Anne Frank
Billy Wilder - Some Like It Hot
Fred Zinnemann - The Nun's Story

Thập niên 1960[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Giành giải
Phim
Đề cử
1960 Billy Wilder
The Apartment
Jack Cardiff - Sons and Lovers
Jules Dassin - Never on Sunday
Alfred Hitchcock - Psycho
Fred Zinnemann - The Sundowners
1961 Robert Wise, Jerome Robbins
Câu chuyện phía Tây
Federico Fellini - La dolce vita
Stanley Kramer - Judgment at Nuremberg
Robert Rossen - The Hustler
J. Lee Thompson - The Guns of Navarone
1962 David Lean
Lawrence of Arabia
Pietro Germi - Divorce, Italian Style
Robert Mulligan - Giết con chim nhại
Arthur Penn - The Miracle Worker
Frank Perry - David and Lisa
1963 Tony Richardson
Tom Jones
Federico Fellini -
Elia Kazan - America, America
Otto Preminger - The Cardinal
Martin Ritt - Hud
1964 George Cukor
My Fair Lady
Michael Cacoyannis - Zorba the Greek
Peter Glenville - Becket
Stanley Kubrick - Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb
Robert Stevenson - Mary Poppins
1965 Robert Wise
The Sound of Music
David Lean - Bác sĩ Zhivago
John Schlesinger - Darling
Hiroshi Teshigahara - Woman in the Dunes
William Wyler - The Collector
1966 Fred Zinnemann
A Man for All Seasons
Michelangelo Antonioni - Blow-Up
Richard Brooks - The Professionals
Claude Lelouch - A Man and a Woman
Mike Nichols - Who's Afraid of Virginia Woolf?
1967 Mike Nichols
The Graduate
Richard Brooks - In Cold Blood
Norman Jewison - In the Heat of the Night
Stanley Kramer - Guess Who's Coming to Dinner
Arthur Penn - Bonnie và Clyde
1968 Carol Reed
Oliver!
Anthony Harvey - The Lion in Winter
Stanley Kubrick - 2001: A Space Odyssey
Gillo Pontecorvo - The Battle of Algiers
Franco Zeffirelli - Romeo và Juliet
1969 John Schlesinger
Midnight Cowboy
Costa-Gavras - Z
George Roy Hill - Butch Cassidy and the Sundance Kid
Arthur Penn - Alice's Restaurant
Sydney Pollack - They Shoot Horses, Don't They?

Thập niên 1970[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Giành giải
Phim
Đề cử
1970 Franklin J. Schaffner
Patton
Robert Altman - MASH
Federico Fellini - Satyricon
Arthur Hiller - Love Story
Ken Russell - Women in Love
1971 William Friedkin
The French Connection
Peter Bogdanovich - The Last Picture Show
Norman Jewison - Fiddler on the Roof
Stanley Kubrick - A Clockwork Orange
John Schlesinger - Sunday Bloody Sunday
1972 Bob Fosse
Cabaret
John Boorman - Deliverance
Francis Ford Coppola - Bố già
Joseph L. Mankiewicz - Sleuth
Jan Troell - The Emigrants
1973 George Roy Hill
The Sting
Ingmar Bergman - Cries and Whispers
Bernardo Bertolucci - Last Tango in Paris
William Friedkin - The Exorcist
George Lucas - American Graffiti
1974 Francis Ford Coppola
Bố già phần II
John Cassavetes - A Woman Under the Influence
Bob Fosse - Lenny
Roman Polanski - Chinatown
François Truffaut - La Nuit américaine
1975 Miloš Forman
One Flew Over the Cuckoo's Nest
Robert Altman - Nashville
Federico Fellini - Amarcord
Stanley Kubrick - Barry Lyndon
Sidney Lumet - Dog Day Afternoon
1976 John G. Avildsen
Rocky
Ingmar Bergman - Face to Face
Sidney Lumet - Network
Alan J. Pakula - All the President's Men
Lina Wertmüller - Seven Beauties
1977 Woody Allen
Annie Hall
George Lucas - Chiến tranh giữa các vì sao
Herbert Ross - The Turning Point
Steven Spielberg - Close Encounters of the Third Kind
Fred Zinnemann - Julia
1978 Michael Cimino
The Deer Hunter
Woody Allen - Interiors
Hal Ashby - Coming Home
Warren Beatty, Buck Henry - Heaven Can Wait
Alan Parker - Midnight Express
1979 Robert Benton
Kramer vs. Kramer
Francis Ford Coppola - Apocalypse Now
Bob Fosse - All That Jazz
Edouard Molinaro - La Cage aux Folles
Peter Yates - Breaking Away

Thập niên 1980[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Giành giải
Phim
Đề cử
1980 Robert Redford
Ordinary People
David Lynch - The Elephant Man
Roman Polanski - Tess
Richard Rush - The Stunt Man
Martin Scorsese - Raging Bull
1981 Warren Beatty
Reds
Hugh Hudson - Chariots of Fire
Louis Malle - Atlantic City
Mark Rydell - On Golden Pond
Steven Spielberg - Raiders of the Lost Ark
1982 Richard Attenborough
Gandhi
Sidney Lumet - The Verdict
Wolfgang Petersen - Das Boot
Sydney Pollack - Tootsie
Steven Spielberg - E.T. người ngoài hành tinh
1983 James L. Brooks
Terms of Endearment
Bruce Beresford - Tender Mercies
Ingmar Bergman - Fanny and Alexander
Mike Nichols - Silkwood
Peter Yates - The Dresser
1984 Miloš Forman
Amadeus
Woody Allen - Broadway Danny Rose
Robert Benton - Places in the Heart
Roland Joffé - Cánh đồng chết
David Lean - A Passage to India
1985 Sydney Pollack
Out of Africa
Hector Babenco - Kiss of the Spider Woman
John Huston - Prizzi's Honor
Akira Kurosawa - Ran
Peter Weir - Witness
1986 Oliver Stone
Trung đội
Woody Allen - Hannah and Her Sisters
James Ivory - A Room with a View
Roland Joffé - The Mission
David Lynch - Blue Velvet
1987 Bernardo Bertolucci
Hoàng đế cuối cùng
John Boorman - Hope and Glory
Lasse Hallström - My Life as a Dog
Norman Jewison - Moonstruck
Adrian Lyne - Fatal Attraction
1988 Barry Levinson
Rain Man
Charles Crichton - A Fish Called Wanda
Mike Nichols - Working Girl
Alan Parker - Mississippi Burning
Martin Scorsese - The Last Temptation of Christ
1989 Oliver Stone
Sinh ngày mùng 4 tháng 7
Woody Allen - Crimes and Misdemeanors
Kenneth Branagh - Henry V
Jim Sheridan - My Left Foot
Peter Weir - Dead Poets Society

Thập niên 1990[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Giành giải
Phim
Đề cử
1990 Kevin Costner
Khiêu vũ giữa bầy sói
Francis Ford Coppola - Bố già phần III
Stephen Frears - The Grifters
Barbet Schroeder - Reversal of Fortune
Martin Scorsese - Goodfellas
1991 Jonathan Demme
Sự im lặng của bầy cừu
Barry Levinson - Bugsy
Ridley Scott - Thelma and Louise
John Singleton - Boyz N the Hood
Oliver Stone - JFK
1992 Clint Eastwood
Unforgiven
Robert Altman - The Player
Martin Brest - Scent of a Woman
James Ivory - Howards End
Neil Jordan - The Crying Game
1993 Steven Spielberg
Schindler's List
Robert Altman - Short Cuts
Jane Campion - Dương cầm
James Ivory - The Remains of the Day
Jim Sheridan - In the Name of the Father
1994 Robert Zemeckis
Forrest Gump
Woody Allen - Bullets Over Broadway
Krzysztof Kieslowski - Trois Couleurs Rouge
Robert Redford - Quiz Show
Quentin Tarantino - Pulp Fiction
1995 Mel Gibson
Braveheart
Mike Figgis - Leaving Las Vegas
Chris Noonan - Babe
Michael Radford - Il Postino
Tim Robbins -
Dead Man Walking
1996 Anthony Minghella
Bệnh nhân người Anh
Joel Coen - Fargo
Miloš Forman - The People vs. Larry Flynt
Scott Hicks - Shine
Mike Leigh - Secrets & Lies
1997 James Cameron
Titanic
Peter Cattaneo - The Full Monty
Atom Egoyan - The Sweet Hereafter
Curtis Hanson - L.A. Confidential
Gus Van Sant - Good Will Hunting
1998 Steven Spielberg
Giải cứu binh nhì Ryan
Roberto Benigni - Cuộc sống tươi đẹp
John Madden - Shakespeare đang yêu
Terrence Malick - The Thin Red Line
Peter Weir - The Truman Show
1999 Sam Mendes
Vẻ đẹp Mỹ
Lasse Hallström - The Cider House Rules
Spike Jonze - Being John Malkovich
Michael Mann - The Insider
M. Night Shyamalan - Giác quan thứ sáu

Thập niên 2000[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Giành giải
Phim
Đề cử
2000 Steven Soderbergh
Traffic
Stephen Daldry - Billy Elliot
Lý An - Ngọa hổ tàng long
Ridley Scott - Người hùng thành Rome
Steven Soderbergh - Erin Brockovich
2001 Ron Howard
A Beautiful Mind
Robert Altman - Gosford Park
Peter Jackson - Chúa tể của những chiếc nhẫn: Hội bạn nhẫn
David Lynch - Mulholland Drive
Ridley Scott - Black Hawk Down
2002 Roman Polanski
Nghệ sĩ dương cầm
Pedro Almodóvar - Hable con ella
Stephen Daldry - The Hours
Rob Marshall - Chicago
Martin Scorsese - Gangs of New York
2003 Peter Jackson
Chúa tể của những chiếc nhẫn: Sự trở về của nhà vua
Sofia Coppola - Lost in Translation
Clint Eastwood - Mystic River
Fernando Meirelles - Cidade de Deus
Peter Weir - Master and Commander: The Far Side of the World
2004 Clint Eastwood
Million Dollar Baby
Taylor Hackford - Ray
Mike Leigh - Vera Drake
Alexander Payne - Sideways
Martin Scorsese - The Aviator
2005 Lý An
Brokeback Mountain
George Clooney - Good Night, and Good Luck.
Paul Haggis - Crash
Bennett Miller - Capote
Steven Spielberg - Munich
2006 Martin Scorsese
Điệp vụ Boston
Clint Eastwood - Letters from Iwo Jima
Stephen Frears - The Queen
Alejandro González Iñárritu - Babel
Paul Greengrass - United 93
2007 Joel CoenEthan Coen
No Country for Old Men
Paul Thomas AndersonThere Will Be Blood
Tony GilroyMichael Clayton
Jason Reitman - Juno
Julian SchnabelThe Diving Bell and the Butterfly
2008 Danny Boyle
Slumdog Millionaire
Stephen Daldry - The Reader
David Fincher - The Curious Case of Benjamin Button
Ron Howard - Frost/Nixon
Gus Van Sant - Milk
2009 Kathryn Bigelow
The Hurt Locker
James CameronAvatar
Lee DanielsPrecious: Based on the Novel "Push" by Sapphire
Jason ReitmanUp in the Air
Quentin TarantinoInglourious Basterds

Thập niên 2010[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Giành giải
Phim
Đề cử
2010 Tom Hooper
The King's Speech
Darren Aronofsky - Thiên nga đen
Ethan CoenJoel Coen - True Grit
David Fincher -
The Social Network
David O. Russell -
The Fighter
2011 Michel Hazanavicius
Artist
Woody Allen - Midnight in Paris
Terrence Malick - The Tree of Life
Alexander Payne - The Descendants
Martin Scorsese - Hugo
2012 Lý An
Life of Pi
Michael Haneke - Amour
David O. Russell - Silver Linings Playbook
Steven Spielberg - Lincoln
Benh Zeitlin - Beasts of the Southern Wild
2013 Chưa công bố Alfonso Cuarón - Gravity
Steve McQueen - 12 Years a Slave
Alexander Payne - Nebraska
David O. Russell - American Hustle
Martin Scorsese - The Wolf of Wall Street

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]