[sửa] Bản tiếng Hán
- 離騷
- 帝高陽之苗裔兮，朕皇考曰伯庸。
- 攝提貞于孟陬兮，惟庚寅吾以降。
- 皇覽揆余初度兮，肇錫余以嘉名。
- 名余曰正則兮，字余曰靈均。
- 紛吾既有此內美兮，又重之以脩能。
- 扈江離與辟芷兮，紐[1] 秋蘭以為佩。
- 汩余若將不及兮，恐年歲之不吾與。
- 朝搴阰之木蘭兮，夕攬洲之宿莽。
- 日月忽其不淹兮，春與秋其代序。
- 惟草木之零落兮，恐美人之遲暮。
- 不撫壯而棄穢兮，何不改此度？
- 乘騏驥以馳騁兮，來吾道夫先路。
- 昔三后之純粹兮，固衆芳之所在。
- 雜申椒與菌桂兮，豈維紐[1] 夫蕙茝？
- 彼堯舜之耿介兮，既遵道而得路。
- 何桀紂之昌披兮，夫唯捷徑以窘步。
- 惟黨人之偷樂兮，路幽昧以險隘。
- 豈余身之憚殃兮，恐皇輿之敗績。
- 忽奔走以先後兮，及前王之踵武。
- 荃不察余之忠情兮，反信讒而齌怒。
- 余固知謇謇之為患兮，忍而不能舍也。
- 指九天以為正兮，夫唯靈脩之故也。
- 初既與余成言兮，後悔遁而有他。
- 余既不難離別兮，傷靈脩之數化。
- 余既滋蘭之九畹兮，又樹蕙之百畝。
- 畦留夷與揭車兮，雜杜衡與芳芷。
- 冀枝葉之峻茂兮，願竢時乎吾將刈。
- 雖萎絕其亦何傷兮，哀衆芳之蕪穢。
- 衆皆競進以貪婪兮，憑不猒乎求索。
- 羌內恕己以量人兮，各興心而嫉妒。
- 忽馳騖以追逐兮，非余心之所急。
- 老冉冉其將至兮，恐脩名之不立。
- 朝飲木蘭之墜露兮，夕餐秋菊之落英。
- 苟余情其信姱以練要兮，長顑頷亦何傷？
- 攬木根以結茝兮，貫薜荔之落蕊。
- 矯菌桂以紉蕙兮，索胡繩之纚纚。
- 謇吾法夫前脩兮，非時俗之所服。
- 雖不周於今之人兮，願依彭咸之遺則。
- 長太息以掩涕兮，哀民[2] 生之多艱。
- 余雖好脩姱以鞿羈兮，謇朝誶而夕替。
- 既替余以蕙纕兮，又申之|[3] 攬茝。
- 亦余心之所善兮，雖九死其猶未悔。
- 怨靈脩之浩蕩兮，終不察夫民[2] 心。
- 衆女嫉余之蛾眉兮，謠諑謂余以善淫。
- 固時俗之工巧兮，偭規矩而改錯。
- 背繩墨以追曲兮，競周容以為度。
- 忳鬱邑余侘傺兮，吾獨窮困乎此時也。
- 寧溘死以流亡兮，余不忍為此態也。
- 鷙烏之不羣兮，自前世[4] 而固然。
- 何方圜之能周兮，夫孰異道而相安。
- 屈心而抑志兮，忍尤而攘詬。
- 伏清白以死直兮，固前聖之所厚。
- 悔相道之不察兮，延佇乎吾將反。
- 回朕車以復路兮，及行迷之未遠。
- 步余馬於蘭臯兮，馳椒丘且焉止息。
- 進不入以離尤兮，退將復脩吾初服。
- 製芰荷以為衣兮，集芙蓉以為裳。
- 不吾知其亦已兮，苟余情其信芳。
- 高余冠之岌岌兮，長余佩之陸離。
- 芳與澤其雜糅兮，唯昭質其猶未虧。
- 忽反顧以遊目兮，將往觀乎四荒。
- 佩繽紛其繁飾兮，芳菲菲其彌章。
- 民[2] 生各有所樂兮，余獨好脩以為常。
- 雖體解吾猶未變兮，豈余心之可懲。
- 女嬃之嬋媛兮，申申其詈予。
- 曰鯀婞直以亡身兮，終然殀乎羽之野。
- 汝何博謇而好脩兮，紛獨有此姱節。
- 薋菉葹以盈室兮，判獨離而不服。
- 衆不可戶說兮，孰云察余之中情。
- 世並舉而好朋兮，夫何煢獨而不予聽。
- 依前聖以節中兮，喟憑心而歷玆。
- 濟沅湘以南征兮，就重華而敶詞：
- 啟《九辯》與《九歌》兮，夏康娛以自縱。
- 不顧難以圖後兮，五子用失乎家巷。
- 羿淫遊以佚畋兮，又好射夫封狐。
- 固亂流其鮮終兮，浞又貪夫厥家。
- 澆身被服強圉兮，縱欲而不忍。
- 日康娛而自忘兮，厥首用夫顛隕。
- 夏桀之常違兮，乃遂焉而逢殃。
- 后辛之菹醢兮，殷宗用而不長。
- 湯禹儼而祗敬兮，周論道而莫差。
- 舉賢而授能兮，循[5] 繩墨而不頗[6]。
- 皇天無私阿兮，覽民[2] 德焉錯輔。
- 夫維聖哲以茂行兮，苟得用此下土。
- 瞻前而顧後兮，相觀民[2] 之計極。
- 夫孰非義而可用兮，孰非善而可服。
- 阽余身而危死兮，覽余初其猶未悔。
- 不量鑿而正枘兮，固前脩以菹醢。
- 曾歔欷余鬱邑兮，哀朕時之不當。
- 攬茹蕙以掩涕兮，霑余襟之浪浪。
- 跪敷衽以陳辭兮，耿吾既得此中正；
- 駟玉虬以乘鷖兮，溘埃風余上征。
- 朝發軔於蒼梧兮，夕余至乎縣圃；
- 欲少留此靈瑣兮，日忽忽其將暮。
- 吾令義和弭節兮，望崦嵫而勿迫。
- 路曼曼其脩遠兮，吾將上下而求索。
- 飲余馬於咸池兮，總余轡乎扶桑。
- 折若木以拂日兮，聊逍遙[7] 以相羊。
- 前望舒使先驅兮，後飛廉使奔屬。
- 鸞皇為余先戒兮，雷師告余以未具。
- 吾令鳳鳥飛騰兮，繼之以日夜。
- 飄風屯其相離兮，帥雲霓而來御。
- 紛緫緫其離合兮，斑陸離其上下。
- 吾令帝閽開關兮，倚閶闔而望予。
- 時曖曖其將罷兮，結幽蘭而延佇。
- 世溷濁而不分兮，好蔽美而嫉妒。
- 朝吾將濟於白水兮，登閬風而緤馬。
- 忽反顧以流涕兮，哀高丘之無女。
- 溘吾遊此春宮兮，折瓊枝以繼佩。
- 及榮華之未落兮，相下女之可詒。
- 吾令豐隆椉雲兮，求宓妃之所在。
- 解佩纕以結言兮，吾令蹇脩以為理。
- 紛緫緫其離合兮，忽緯繣其難遷。
- 夕歸次於窮石兮，朝濯髮乎洧盤[8]。
- 保厥美以驕傲兮，日康娛以淫遊。
- 雖信美而無禮兮，來違棄而改求。
- 覽相觀於四極兮，周流乎天余乃下。
- 望瑤臺之偃蹇兮，見有娀之佚女。
- 吾令鴆為媒兮，鴆告余以不好。
- 雄鳩之鳴逝兮，余猶惡其佻巧。
- 心猶豫而狐疑兮，欲自適而不可。
- 鳳皇既受詒兮，恐高辛之先我。
- 欲遠集而無所止兮，聊浮遊以逍遙。
- 及少康之未家兮，留有虞之二姚。
- 理弱而媒拙兮，恐導言之不固。
- 世[9] 溷濁而嫉賢兮，好蔽美而稱惡。
- 閨中既以邃遠兮，哲王又不寤。
- 懷朕情而不發兮，余焉能忍與此終古。
- 索藑茅以筳篿兮，命靈氛為余占之。
- 曰：兩美其必合兮，孰信脩而慕之？
- 思九州之博大兮，豈唯是其有女？
- 曰：勉遠逝而無狐疑兮，孰求美而釋女？
- 何所獨無芳草兮，爾何懷乎故宇？
- 世[9] 幽昧以昡曜兮，孰云察余之善惡。
- 民[2] 好惡其不同兮，惟此黨人其獨異。
- 戶服艾以盈要兮，謂幽蘭其不可佩。
- 覽察草木其猶未得兮，豈珵美之能當？
- 蘇糞壤|[3] 充幃兮，謂申椒其不芳。
- 欲從靈氛之吉占兮，心猶豫而狐疑。
- 巫咸將夕降兮，懷椒糈而要之。
- 百神翳其備降兮，九疑繽其並迎。
- 皇剡剡其揚靈兮，告余以吉故。
- 日勉陞[10] 降以上下兮，求榘[11] 矱之所同。
- 湯禹嚴[12] 而求合兮，摯咎[13] 繇而能調。
- 苟中情其好脩兮，何必用夫行媒。
- 說操築於傳[14] 巖兮，武丁用而不疑。
- 呂望之鼓刀兮，遭周文而得舉。
- 甯戚之謳歌兮，齊桓聞以該輔。
- 及年歲之未宴[15] 兮，時亦猶其未央。
- 恐鵜鴃之先鳴兮，使百草為之不芳。
- 何瓊佩之偃蹇兮，衆薆然而蔽之。
- 惟此黨人之不諒兮，恐嫉妒而折之。
- 時繽紛其變易兮，又何可以淹留。
- 蘭芷變而不芳兮，荃蕙化而為茅。
- 何昔日之芳草兮，今直為此蕭艾也。
- 豈其有他故兮，莫好脩之害也。
- 余以蘭為何恃兮，羌無實而容長。
- 委厥美以從俗兮，苟得列乎衆芳。
- 椒專佞以慢慆兮，樧又欲充夫佩幃。
- 既干進而務入兮，又何芳之能祗。
- 固時俗之流從兮，又孰能無變化。
- 覽椒蘭其若玆兮，又況揭車與江離[16]。
- 惟玆佩之可貴兮，委厥美而歷玆。
- 芳菲菲而難虧兮，芬至今猶未沫。
- 和調度以自娛兮，聊浮游而求女。
- 及余飾之方壯兮，周流觀乎上下。
- 靈氛既告余以吉占兮，歷吉日乎吾將行。
- 折瓊枝以為羞兮，精瓊爢以為粻。
- 為余駕飛龍兮，雜瑤象以為車。
- 何離心之可同兮，吾將遠逝以自疏。
- 邅吾道夫崑崙兮，路脩遠以周流。
- 揚雲霓之晻藹兮，鳴玉鸞之啾啾。
- 朝發軔於天津兮，夕余至乎西極。
- 鳳皇翼其承旂兮，高翱翔之翼翼。
- 忽吾行此流沙兮，遵赤水而容與。
- 麾蛟龍使梁津兮，詔西皇使涉予。
- 路脩遠以多艱兮，騰衆車使徑待。
- 路不周以左轉兮，指西海以為期。
- 屯余車其千乘兮，齊玉軑而並馳。
- 駕八龍之婉婉兮，載雲旗之委蛇。
- 抑志而弭節兮，神高馳之邈邈。
- 奏《九歌》而舞《韶》兮，聊假日以媮樂。
- 陟陞[10] 皇之赫戲兮，忽臨睨夫舊鄉。
- 僕夫悲余馬懷兮，蜷局顧而不行。
- 亂曰：已矣哉，
- 國無人莫我知兮，又何懷乎故都？
- 既莫足與為美政兮，吾將從彭咸之所居。
|
[sửa] Bản dịch tiếng Việt
- Nỗi sầu ly biệt (Người dịch: Nhượng Tống)
- Bá Dung nhớ cha ta thuở nọ,
- Vốn dòng vua về họ Cao Dương.
- Tháng giêng đầu tiết xuân sang,
- Cõi đời ta xuống giữa đương ngày Dần.
- Buổi trứng nước ân cần chăm sóc,
- Biết bao nhiêu khó nhọc công cha.
- Chữ hay kén đặt cho ta:
- Tên là Chính Tắc, tự là Linh Quân.
- Trong ta đã mười phần lộng lẫy,
- Chải chuốt càng thêm nẩy xinh tươi.
- Sói ngàn nhài bãi khoác ngoài,
- Tết lan thu lại làm đai đeo thường.
- Sợ chẳng kịp ta càng mê mải,
- Tuổi xanh nào có đợi gì ai.
- Mộc lan sớm cắt trên đồi,
- Ðông thanh chiều hái bên ngoài bến sông.
- Ngày tháng vút đi không trở lại,
- Vừa xuân qua đã lại thu sang.
- Ðoái trông cỏ áy cây vàng,
- Sợ con người đẹp muộn màng lỡ duyên!
- Tuổi đang trẻ nết quen càn rỡ,
- Thế mà không đổi sửa cho đành.
- Ngựa hay cưỡi lấy, đi nhanh,
- Lại đây ta chỉ cho mình đường quang.
- Ðời ba vua thuở đang rực rỡ,
- Các giống thơm hớn hở đua tươi.
- Hoa tiêu, hoa quế lộn mùi,
- Cứ gì hoa huệ được người yêu đương.
- Theo đạo chính nhằm đường ngay thẳng,
- Nghiêu Thuấn xưa thiệt đấng minh quân.
- Cớ sao Kiệt Trụ ngu đần,
- Ðâm đầu lối tắt sa chân đường cùng.
- Hám vui bọn chúng không biết sợ,
- Ðường tối tăm hiểm trở xiết bao.
- Xe loan e lúc đổ nhào,
- Phải rằng ta sợ thiệt vào đến thân!
- Cố theo kịp gót chân vua trước,
- Quản chi công xuôi ngược long đong.
- Tình ta mình chẳng xét cùng,
- Nghe lời ton hót đem lòng giận ta!
- Nói thẳng vẫn biết là có hại,
- Biết vậy mà nín mãi không đành!
- Chín lần trời hãy chứng minh,
- Chỉ vì ta quá yêu mình đấy thôi!
- Trước cùng ta nặng lời hẹn ước,
- Sau vì đâu đổi khác đơn sai?
- Biệt ly ta chẳng quản nài,
- Xót mình lòng dạ đổi dời bao phen.
- Chín vườn lan lại nghìn sào huệ,
- Một mình ta chăm chỉ hôm mai.
- Tử tiêu bạch chỉ xen vai,
- Kẹ trong đỗ nhược, bao ngoài tân di.
- Mong cành lá có khi đua nẩy,
- Chờ đến mùa hái lấy hoa tươi.
- Bỏ rơi ta thiết chi đời,
- Thấy trăm hoa chịu lạc loài mà thương!
- Chúng chen chúc trên đường vụ lợi,
- Tấm lòng tham, tham mãi tham hoài!
- Ðem dạ mình đọ bụng người,
- Sinh lòng ghen ghét, đặt lời gièm pha.
- Mồi phú quý cố mà đeo đuổi,
- Phải lòng ta có vội thế đâu.
- Cái già sồng sộc theo nhau,
- E không để được về sau tiếng lành.
- Ăn hoa rụng bên nhành thu cúc,
- Uống sương sa dưới gốc mộc lan.
- Tình yêu khôn đẹp muôn vàn,
- Khát hoài! đói mãi! phàn nàn mà chi!
- Rút rễ cây ta xe sợi chỉ,
- Xâu cánh hoa thiên lý xinh xinh.
- Cánh lan cánh huệ trắng tinh,
- Giây ngần bền dẻo tết manh áo ngoài.
- Áo như thế thói đời chẳng mặc,
- Ta cứ theo phép tắc người xưa.
- Dẫu rằng đời có chẳng ưa,
- Thì xin theo lối cũng như Bành, Hàm.
- Ðời người khổ kể làm sao xiết!
- Ðành than dài gạt vết lệ hoen.
- Làm xinh ta khéo vô duyên,
- Sớm vừa can gián chiều liền sa cơ.
- Sa cơ mặc nhởn nhơ vẫn thế,
- Vẫn đeo lan dắt huệ như xưa.
- Lòng ta đã thích đã ưa,
- Dẫu rằng chín chết có chừa được đâu.
- Trách mình chẳng suy sau xét trước,
- Mãi mãi không rõ được thói đời.
- Chúng ghen ta có mày ngài,
- Phao cho ta tiếng con người lẳng lơ.
- Người đời thật đã thừa khôn khéo,
- Ðua nhau theo mức vẹo thước cong.
- Khuôn vuông mẫu thẳng chẳng dùng,
- Cúi luồn cầu cạnh một dòng như nhau!
- Một mình chịu nuốt sầu ngậm tủi,
- Nói ai hay nông nỗi lúc này?
- Thà cho sống đọa thác đày,
- Lòng ta không nỡ để lây thói thường!
- Loài chim cắt ngang tàng bay bổng,
- Vốn xưa nay là giống không đàn.
- Vuông tròn vốn chẳng cùng làn,
- Khúc đường ai để yên hàn cho ai?
- Tránh điều lỗi, mặc đời xoi mói!
- Nén chí xưa, cam nỗi xót xa.
- Thánh hiền xưa cũng như ta,
- Thẳng ngay mà chết, ấy là chết trong!
- Tiếc nhận lối mà không biết lối,
- Liệu về thôi, ở lại chi lâu?
- Lạc đường cũng chửa xa đâu,
- Quay xe trở lại cho mau còn vừa.
- Giục vó ngựa lên bờ lan dã,
- Sang gò tiêu thong thả nghỉ ngơi.
- Tiến ra chẳng hợp với đời,
- Lui về sửa lại mặc ngoài cho xinh.
- Hái sen súng, cắt manh áo đẹp,
- Cắt phù dung may nếp xiêm dài.
- Ðời không biết đến mặc đời,
- Tình ta vẫn hẳn vẹn mười thơm tho.
- Mũ ta đội xốc cho cao ngất,
- Ðai ta đeo buông thật dịu dàng.
- Khắp mình thơm nức sáng choang,
- Ðẹp còn giữ được chất thường chưa phai.
- Chợt quay lại liếc chơi, ta muốn
- Ði xem cho khắp bốn cõi hoang.
- Rung rinh bao thú điểm trang
- Ngọt ngào càng thấy rõ ràng mùi thơm.
- Ðời ai cũng riêng ham từng món,
- Như ta đây chỉ muốn làm xinh.
- Phân thây xé xác cũng đành,
- Lòng này hồ dễ dỗ dành được sao?
- Tiếng cô chị bước vào léo xéo,
- Mắng ta rằng rõ khéo ngẩn ngơ,
- "Bướng như chàng Cổn ngày xưa,
- Bỏ mình núi Vũ bây giờ ai thương?
- Sao em thích khoe khoang chải chuốt,
- Riêng một mình giữ một vẻ xinh?
- Ðầy nhà dây dợ, cỏ tranh,
- Người ta mặc cả sao mình lại không?
- Nói với chúng dễ hòng nói xiết!
- Ai là người xét biết lòng ta?
- Ðời đều bè đảng gian tà,
- Một mình ta nói, nói mà ai nghe?"
- Trong đạo thành liệu bề theo dõi,
- Ðến chi đây xiết nỗi tân toan.
- Sang Nam qua ngọn Tương Ngoan,
- Tới đền vua Thuấn, ta than vài lời:
- "Mê hát xướng kìa đời nhà Hạ,
- Vua Thái Khang thỏa dạ vui chơi,
- Chẳng lo chẳng nghĩ lâu dài,
- Năm con mới phải lạc loài bốn phương.
- Vua Nghệ chỉ ham đường săn bắn,
- Say chim muông quên hẳn việc thường.
- Tham vui vua Xác hoang toàng,
- Cả hai đều phải thịt xương tan tành!
- Ðến vua Ngáo cậy mình sức khỏe,
- Chẳng giữ gìn chỉ phí ăn chơi.
- Quên mình ngày tháng giông dài,
- Quá ra khi đã để rơi cả đầu.
- Hạ Kiệt có biết đâu đạo cả,
- Lần lữa trông tai vạ đến nơi.
- Vua Tân ướp món thịt người,
- Cũng vì thế mới hết đời nhà Thương!
- Lại xét đến Vũ, Thang, Văn, Võ
- Kính mà nghiêm chẳng bỏ đạo hằng.
- Cất dùng toàn bọn tài năng,
- Theo khuôn giữ mực thẳng băng một chiều.
- Ông trời chẳng riêng yêu ai hết,
- Xem thấy ai đức nết thì nên.
- Xưa nay chỉ bậc thánh hiền,
- Thương dân mới được cầm quyền trị dân.
- Trông sau trước xét lần sự thế,
- Hãy để tâm suy nghĩ cho cùng.
- Làm đâu được việc bất công!
- Những phường bất nghĩa có dùng được đâu.
- Lòng này nghĩ trước sau như một,
- Dẫu chết ngay chẳng chút nôn nao.
- Người xưa oan thác biết bao,
- Theo vuông lựa có vào sao lỗ tròn.
- Nức nở khóc cho buồn đầy dạ,
- Tủi cho thân sinh đã lỗi thời!
- Gạt sầu bứt cánh huệ tươi,
- Áo khăn lã chã lệ rơi ướt đầm!
- Quỳ khép áo lầm rầm khấn vái:
- "Xin dốc theo lẽ phải đường ngay!"
- Quay ra đạp gió rẽ mây,
- Cưỡi rồng gióng phượng định ngày chơi xa.
- Sớm Thương-Ngô, chiều qua Huyền Phố,
- Ðến thần linh xa ngó cõi ngoài.
- Chốn này muốn tạm nghỉ ngơi,
- Chiều hôm bảng lảng mặt trời xuống nhanh.
- "Hy Hòa hỡi nể tình ta với!
- Lối non đoài chớ vội xông pha.
- Quản bao nước thẳm non xa,
- Ðể ta tìm kiếm cho ra bạn lòng!"
- Cho ngựa uống bên đồng Dục Nhật,
- Buông dây cương ở đất Phù Tang.
- Nhởn nhơ chốc lát dọc đường,
- Bẻ cành nhược mộc chăng ngang mặt trời.
- Chị trăng phải nhanh chân tiến trước,
- Dì gió cho lần bước theo sau.
- Chim loan mở lối đi đầu,
- Nhưng thầm sấm sét dốc hầu chưa xong!
- Ta giục phượng gia công bay mãi,
- Suốt ngày đêm rong ruổi cho mau.
- Cơn giông bão táp theo hầu,
- Cầu vồng mống cụt đem nhau đến chào.
- Khắp các ngã trước sau tới tấp,
- Ðủ mọi mầu trên dưới tơi bời...
- Ta truyền mở cửa nhà trời!
- Lính canh lại tựa cửa ngoài nhìn ta.
- Người mỏi mệt trời đà sẩm tối,
- Ðứng bơ phờ tay với bông lan.
- Cõi đời nhơ đục muôn vàn,
- Ghét tài, ghét đẹp, thói càn đã quen.
- Sớm dóng ngựa qua miền Bạch Thủy,
- Lên Lãng Phong ta sẽ dừng cương.
- Không ai là gái đảm đang,
- Trông về nước Sở gạt hàng lệ rơi.
- Chơi cung Xuân này nơi thanh nhã,
- Ðeo dắt thêm hai đóa hoa quỳnh.
- Hoa tươi còn chửa lìa cành,
- Xem ai là gái hữu tình ta đưa.
- Sai thần mây đi mưa về gió,
- Cung Phục Phi tìm rõ tới nơi.
- Mối may ta lại cậy người,
- Cởi dây đeo để ngỏ lời giao đoan.
- Trải mấy độ qua ngàn vượt núi,
- Bỗng dọc ngang đường lối khó thông.
- Chiều hôm về nghỉ non Cùng,
- Sớm ra gội tóc trên sông Vị Bàn.
- Nàng cậy đẹp khinh nhờn quen thói,
- Quên tháng ngày, mê mải dong chơi.
- Ðẹp nhưng mất nết xin thôi,
- Bỏ tìm chốn khác lấy người đoan trang.
- Vùng trời rộng bốn phương man mác,
- Xem khắp rồi lại bước xuống đời.
- Hữu nhung trông với cõi ngoài,
- Long lanh đền ngọc thấy người gái xinh.
- Mượn chim trấm mối manh nói hộ,
- Trấm trả lời: "Việc đó không xuôi!"
- Kìa chim tu hú dại đời,
- Ta còn ghét nó là loài tinh ranh.
- Mình khuây khỏa lấy mình chẳng nối,
- Lòng hồ nghi trăm mối vấn vương.
- Chịu lời ta đã phượng hoàng,
- Chỉ e ta đến sau chàng Cao Tân.
- Xa tìm chốn yên thân chẳng có,
- Ðành lênh đênh đây đó biết sao!
- Thiếu Khang đang lúc ba đào,
- Họ Kiều hai gái sánh vào vừa xinh.
- Lý đã kém mối manh lại vụng,
- Chỗ hẹn lời e cũng không bền.
- Người đời bẩn tưởi nhỏ nhen,
- Chuộng bên gian ác, ghét bên hiền tài.
- Buồng the đã là nơi cách trở,
- Nhà vua còn đang cữ mê say.
- Ôm lòng biết ngỏ ai hay,
- Bước đời nhịn mãi nước này được sao.
- Chẻ nắm quẻ Quỳnh-mao làm thẻ
- Mượn Linh-phân gieo quẻ nhân duyên.
- Quẻ rằng: "Ao ước thì nên,
- Bên tài bên sắc đôi bên cùng lòng.
- Nghĩ chín cõi mênh mông rộng rãi,
- Phải riêng đây có gái kén chồng?
- Ðường xa xin chớ ngại ngùng,
- Người xinh ai chẳng đem lòng khát khao?
- Cỏ thơm kể nơi nào chẳng có,
- Thương tiếc chi quê cũ nữa anh!
- Quáng lòa bao kẻ chung quanh,
- Dở hay ai xét cho mình nữa đâu!
- Lòng yêu ghét khác nhau biết mấy!
- Bọn chúng coi thật thấy lạ đời.
- Cỏ hôi đeo dắt đầy người,
- Hoa lan thơm ngát chê bai chẳng dùng.
- Loài cây cỏ còn không phân biệt,
- Giống ngọc lành xét biết đâu mà!
- Phân tro xếp đống đầy nhà,
- Cánh hồi cánh quế chê là không thơm"
- Quẻ dạy thế, ở làm chi nữa!
- Nhưng lòng còn lưỡng lự chưa đi.
- Chiều nay sắp đặt lễ nghi,
- Mời Vu Hàm lại ta thì hỏi han.
- Chín dãy núi chập chờn đón rước,
- Trăm vị thần chững chạc tới nơi.
- Hào quang rực rỡ đầy trời,
- Vì ta dạy hết mọi lời thủy chung.
- Rằng: "Lên xuống cố công tìm hỏi,
- Ai cùng mình khuôn lối như in.
- Vũ, Thang kén lựa tôi hiền,
- Chí Cao Dao được chúng tin yêu vì.
- Quả là đẹp cứ gì tốt mối!
- Giá ngọc lành há phải bán rong!
- Duyệt xưa đắp đất ngoài đồng,
- Vũ Ðinh tìm gặp tin dùng chẳng nghi.
- Lã Vọng trước làm nghề bán thịt,
- Gặp Văn Vương mới biết tướng tài.
- Chăn trâu Ninh Thích hát chơi,
- Tề Hoàn nghe đã cho vời làm quan.
- Tuổi chưa muộn lo toan còn kịp,
- Thời đang vừa thu xếp đi cho!
- Véo von đề quyết gọi thu,
- Trăng hoa e lúc thơm tho chẳng còn!
- Vòng hoa quỳnh đẹp giòn biết mấy,
- Che lấp đi ai biết vẻ xinh!
- Ghét ghen chúng chẳng thương tình,
- E khi giập gãy tan tành biết đâu."
- Trách thời tiết thật mau thay đổi,
- Nào lữa lần được mãi cho cam.
- Hoa lan giờ đã hết thơm,
- Hoa lài hoa huệ hóa làm cỏ tranh...
- Bao nhiêu giống hương thanh sắc đẹp,
- Ðều dốc đời đổi kiếp hôi tanh.
- Không năng chải chuốt làm xinh,
- Tại ai đâu, chỉ tại mình đấy thôi.
- Lan ta tưởng đáng nơi tin cậy,
- Có ngờ đâu bóng bẩy mà hư.
- Theo đời bỏ vẻ đẹp xưa,
- Ðua đòi cẩu thả cũng như mọi loài.
- Tiêu bợ đỡ nịnh đời ra mặt,
- Túi thuốc trừ nhét chặt thù du.
- Ðem thân cầu cạnh bôn xu,
- Còn đâu giữ được thơm tho tính trời.
- Thói thường vốn theo thời thay đổi,
- Ai giữ mình cho khỏi suy di!
- Tiêu Lan còn chả ra gì,
- Trách chi đến sói, kể chi đến nhài!
- Riêng hoa quỳnh thật loài đáng quý,
- Tới nay còn giữ vẻ năm xưa.
- Hương còn thoang thoảng xa đưa,
- Ðẹp còn nguyên vẹn vẫn như ngày nào.
- Tự an ủi, theo vào mực thước,
- Ngắm hoa đeo ngày trước còn xinh.
- Khắp vùng trời đất mông mênh,
- Tìm cho thấy bạn hữu tình mới thôi.
- Linh phân dạy: "Quẻ coi tốt lắm!"
- Chọn ngày lành ta sắm sửa đi.
- Hoa quỳnh bẻ lấy phòng khi,
- Cành thì làm bánh, cánh thì làm cơm.
- Lộn ngà ngọc đóng làm xe cưỡi,
- Kéo xe ta phất phới rồng bay.
- Ði cho vắng mặt khuất mày,
- Lòng lìa, thế bắt thân này phải xa!
- Ðường thăm thẳm trông ra quanh quất
- Hãy vòng xe qua đất Côn Luân.
- Vang vang nhạc ngọc thét dồn,
- Mây màu lấp lánh vây tròn trước sau.
- Sớm bên trời bắt đầu rong ruổi,
- Chiều hôm ta tới cõi cực tây.
- Trước xe đón ngựa cờ bay,
- Phượng hoàng vỗ cánh tung mây tuyệt vời.
- Chốc ta lại qua chơi bể Cát,
- Theo dòng sông bát ngát đỏ ngầu.
- Thuồng thuồng sửa bến cho mau!
- Bảo Tây hoàng phải bắc cầu ta sang.
- Xa thăm thẳm cõi đường hiểm trở,
- Dồn các xe giúp đỡ ta cùng.
- Bất Chu lối tả đi vòng,
- Hẹn ngày tháng chỉ qua vùng biển tây.
- Ðều tay sắp giật dây cương ngọc,
- Nghìn xe cùng một lúc ra đi.
- Tám rồng bay lộn trước xe,
- Cờ bay phất phới bóng che rợp trời.
- Hãy ngừng bước, tạm nguôi dạ tủi,
- Buông thần hồn lên cõi cao xa.
- Múa Thiều hát khúc Cửu ca,
- Tháng ngày thong thả liệu mà làm khuây.
- Cất mình khoảng trời mây rộng rãi,
- Chợt ngoảnh đầu trông lại quê hương.
- Ngựa buồn, đầy tớ thảm thương,
- Co ro nhớn nhác, ngại đường chẳng đi.
- Vãn rằng:
- Thôi than tiếc làm chi cho cực!
- Biết ta đâu một nước không người.
- Chính lành làm sức với ai,
- Bành Hàm đâu đó ta thời đi theo.
|
