Danh sách người Châu Á đoạt giải Nobel

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Giải thưởng Nobel, hay Giải Nobel Thụy Điển, số ít: Nobelpriset, Na Uy: Nobelprisen), là một tập các giải thưởng quốc tế được tổ chức trao thưởng hằng năm kể từ năm 1901 cho những cá nhân đạt thành tựu trong lĩnh vực vật lý, hoá học, y học, văn học, kinh tếhòa bình; đặc biệt là giải hoà bình có thể được trao cho tổ chức hay cho cá nhân.[1] Vào năm 1969[2][3], Ngân hàng Thụy Điển đưa thêm vào một giải về lĩnh vực khoa học kinh tế, theo di chúc của nhà phát minh người Thụy Điển Alfred Nobel năm 1895. Các giải thưởng Nobel và giải thưởng về Khoa học được trao tặng hơn 881 người.[4].

Người châu Á đã nhận được tất cả sáu loại giải thưởng Nobel: giải Nobel Hòa bình, giải Nobel Vật lý, giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học, giải Nobel Văn học, giải Nobel Hóa học và giải Nobel Kinh tế. Người Châu Á đầu tiên là Rabindranath Tagore, đã được trao giải Văn học năm 1913. Cái năm mà nhiều giải thưởng Nobel được trao cho nhiều người Á Châu nhất là vào năm 2014, khi năm người châu Á trở thành những người chiến thắng giải Nobel. Gần đây nhất là quý ông người Nhật Bản Honjo Tasuku đã được trao giải thưởng Nobel về sinh lý học và y khoa của ông vào năm 2016.

Cho đến nay, đã có 70 người châu Á đạt giải Nobel, bao gồm 27 người Nhật Bản và mười hai người Israel và mười hai người Trung Hoa bao gồm Đài Loan, Trung Quốc, Hồng Kôngngười Mỹ gốc Hoa. Trong danh sách này không bao gồm người Nga.

Giải Nobel Vật lý[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Chân dung Người đạt giải Quốc gia và thời gian nhận giải Thể loại Ý kiến
1930 Sir CV Raman.JPG Chandrasekhara Venkata Raman  British Raj Vật lý học Người Châu Á đầu tiên và cũng là dân Ấn Độ đầu tiên đạt Giải Nobel trong Khoa Học
1949 Yukawa.jpg Yukawa Hideki  Nhật Bản Vật lý học Nhà khoa học Nhật Bản đầu tiên đoạt giải Nobel
1957 CNYang.jpg Dương Chấn Ninh  Trung Hoa Dân Quốc Vật lý học Nhà khoa học Trung Quốc đầu tiên đoạt giải Nobel
1957 TD Lee.jpg Lý Chính Đạo  Trung Hoa Dân Quốc Vật lý học Nhà khoa học Trung Quốc đầu tiên đoạt giải Nobel
1965 Tomonaga.jpg Tomonaga Shinichirō  Nhật Bản Vật lý học
1973 Leo Esaki 1959.jpg Esaki Reona  Nhật Bản Vật lý học
1979 Abdus Salam 1987.jpg Abdus Salam  Pakistan Vật Lý Học Người Pakistan đầu tiên đạt giải Nobel
1983 ChandraNobel.png Subrahmanyan Chandrasekhar  United States, Vật lý học Sinh tại Ấn Độ
1998 Daniel Chee Tsui.jpg Thôi Kì  United States Vật lý học Sinh tại Trung Quốc
2002 Masatoshi Koshiba 2002.jpg Koshiba Masatoshi  Nhật Bản Vật lý học
2008 YoichiroNambu.jpg Nambu Yoichiro  United States Vật lý học Sinh tại Nhật Bản
2008 Makoto Kobayashi-press conference Dec 07th, 2008-2b.jpg Kobayashi Makoto  Nhật Bản Vật lý học
2008 Toshihide Masukawa-press conference Dec 07th, 2008-4.jpg Maskawa Toshihide  Nhật Bản Vật lý học
2009 Charles K. Kao cropped 2.jpg Charles K. Kao  United Kingdom United States, Vật lý học Công dân Hồng Kông đầu tiên đoạt giải Nobel
2014 Isamu Akasaki 20141211.jpg Akasaki Isamu  Nhật Bản Vật lý học
2014 Hiroshi Amano 20141211.jpg Amano Hiroshi  Nhật Bản Vật lý học
2014 Shiju.jpg Nakamura Shuji  United States Vật lý học Sinh tại Nhật Bản
2015 Takaaki Kajita 5171-2015.jpg Kajita Takaaki  Nhật Bản Vật lý học

Giải Nobel Hóa học[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Chân dung Người đạt giải Quốc gia và thời gian nhận giải Thể loại Ý kiến
1981 Nobel prize medal grey.png Fukui Kenichi  Nhật Bản Hóa học Người Á châu đầu tiên và cũng là người Nhật Bản đầu tiên đạt giải Nobel hóa chất
1986 Yuan T. Lee 1-1.jpg Lý Viễn Triết  Đài Loan Hoa Kỳ Hóa học Người Đài Loan đầu tiên đoạt giải Nobel
2000 Hideki Shirakawa 20011212.jpg Shirakawa Hideki  Nhật Bản Hóa học
2001 Rioji Noyori.jpg Noyori Ryōji  Nhật Bản Hóa học
2002 Koichi Tanaka 2003.jpg Tanaka Koichi  Nhật Bản Hóa học
2004 Aaron Ciechanover 01.JPG Aaron Ciechanover  Israel Hóa học Người Israel đầu tiên đoạt giải Nobel Hóa học
2004 Flickr - Government Press Office (GPO) - Nobel Laureate Avram Hershko.jpg Avram Hershko  Israel Hóa học
2008 Osamu Shimomura-press conference Dec 06th, 2008-2.jpg Shimomura Osamu  Nhật Bản Hóa học
2009 Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-08.jpg Venkatraman Ramakrishnan  Anh Quốc Hoa Kỳ Hóa học Sinh tại Ấn Độ
2009 Ada E. Yonath.jpg Ada Yonath  Israel Hóa học Người phụ nữ châu Á đầu tiên đoạt giải Nobel Hóa Học
2010 Nobel Prize 2010-Press Conference KVA-DSC 7398.jpg Negishi Eiichi  Nhật Bản Hóa học
2010 Nobel Prize 2010-Press Conference KVA-DSC 7383.jpg Suzuki Akira  Nhật Bản Hóa học
2011 Dan Shechtman.jpg Dan Shechtman  Israel Hóa học
2013 AW TW PS.jpg Arieh Warshel  Israel Hoa Kỳ Hóa học
2013 Nobel Prize 17 2013.jpg Michael Levitt  Israel,  Anh Quốc Hoa Kỳ Hóa học
2015 Aziz Sancar 0060.jpg Aziz Sancar  Thổ Nhĩ Kỳ Hoa Kỳ Hóa học Người Thổ Nhĩ Kỳ đầu tiên đạt giải Nobel trong khoa học

Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Chân dung Người đạt giải Quốc gia và thời gian nhận giải Thể loại Ý kiến
1968 Har Gobind Khorana.jpg Har Gobind Khorana  Hoa Kỳ Sinh lý y tế Sinh viên châu Á sinh ra ở Ấn Độ đầu tiên được giải Nobel Sinh lý Y học
1987 Susumu Tonegawa Photo.jpg Tonegawa Susumu  Nhật Bản Sinh lý y tế Người Nhật Bản đầu tiên và cũng là người Châu Á đầu tiên đoạt giải Nobel Y học sinh lý
2012 Shinya yamanaka10.jpg Yamanaka Shinya  Nhật Bản Sinh lý y tế
2015 Satoshi Ōmura 5086-1-2015.jpg Ōmura Satoshi  Nhật Bản Sinh lý y tế
2015 Tu Youyou 5012-1-2015.jpg Đồ U U  Trung Quốc Sinh lý y tế Người phụ nữ Trung Quốc đầu tiên đoạt giải Nobel
2016 Yoshinori Osumi cropped 2 Yoshinori Osumi 20161003.jpg Ōsumi Yoshinori  Nhật Bản Sinh lý y tế
2018 Tasuku Honjo 201311.jpg Honjo Tasuku  Nhật Bản Sinh lý y tế

Giải Nobel Văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Chân dung Người đạt giải Quốc gia và thời gian nhận giải Thể loại Ý kiến
1913 Rabindranath Tagore in 1909.jpg Rabindranath Tagore  British Raj Văn học Người châu Á và là người Ấn Độ đầu tiên đoạt giải Nobel Văn Học
1966 Agnon.jpg Shmuel Yosef Agnon  Israel Văn học Giải Nobel đầu tiên của người Israel
1968 Yasunari Kawabata 1938.jpg Kawabata Yasunari  Nhật Bản Văn học Người Nhật Bản đầu tiên đoạt giải Nobel Văn Học
1994 Paris - Salon du livre 2012 - Kenzaburō Ōe - 003.jpg Kenzaburo Ōe  Nhật Bản Văn học
2000 Gao Xingjian Galerie Simoncini Luxembourg.jpg Cao Hành Kiện  Pháp Văn học Sinh ở Trung Quốc
2006 Orhan Pamuk in Rustaveli Theatre, Tbilisi, Georgia, 2014.jpg Orhan Pamuk  Thổ Nhĩ Kỳ Văn học Giải Nobel đầu tiên của người Thổ Nhĩ Kỳ
2012 MoYan Hamburg 2008.jpg Mạc Ngôn  Trung Quốc Văn học
2017 Kazuo Ishiguro in Stockholm 2017 02.jpg Kazuo Ishiguro  Anh Văn học Sinh ở Nhật Bản

Giải Nobel Hòa bình[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Chân dung Người đạt giải Quốc gia và thời gian nhận giải Thể loại Ý kiến
1973 LeDucTho1973.jpg Lê Đức Thọ  Việt Nam Hòa bình Người Châu Á đầu tiên và cũng là người Việt Nam đầu tiên đoạt giải Nobel
1974 Eisaku Sato 1960.jpg Satō Eisaku  Nhật Bản Hòa bình Người Nhật Bản đầu tiên đoạt giải Nobel
1978 Menachem Begin, Andrews AFB, 1978.JPG Menachem Begin  Israel Hòa bình Người Israel đầu tiên đoạt giải Nobel
1979 MotherTeresa 094.jpg Mẹ Têrêsa  Ấn Độ Hòa bình Người phụ nữ châu Á đầu tiên đoạt giải Nobel
1988 Dalailama1 20121014 4639.jpg Tenzin Gyatso  Ấn Độ Hòa bình Người Tây Tạng đầu tiên đoạt giải Nobel
1991 Remise du Prix Sakharov à Aung San Suu Kyi Strasbourg 22 octobre 2013-18.jpg Aung San Suu Kyi  Miến Điện Hòa bình Người Miến Điện đầu tiên đoạt giải Nobel
1994 ArafatEconomicForum.jpg Yasser Arafat  Palestine Hòa bình Người Palestine Ả Rập đầu tiên đoạt giải Nobel
1994 Shimon Peres by David Shankbone.jpg Shimon Peres  Israel Hòa bình
1994 Flickr - Israel Defense Forces - Life of Lt. Gen. Yitzhak Rabin, 7th IDF Chief of Staff in photos (11).jpg Yitzhak Rabin  Israel Hòa bình
1996 Carlosbelo.jpg Carlos Filipe Ximenes Belo  Đông Timor Hòa bình Người Đông Timor đầu tiên đoạt giải Nobel
1996 José Ramos-Horta Portrait.jpg José Ramos-Horta  Đông Timor Hòa bình Người Đông Timor đầu tiên đoạt giải Nobel
2000 Kim Dae-jung (Cropped).png Kim Dae-jung  Hàn Quốc Hòa bình Người Hàn Quốc đầu tiên đoạt giải Nobel
2003 Shirin-Ebadi-Amsterdam-2011-Photo-by-Persian-Dutch-Network.jpg Shirin Ebadi  Iran Hòa bình Người Iran đầu tiên đoạt giải Nobel
2006 Professor Muhammad Yunus- Building Social Business Summit (8758300102).jpg Muhammad Yunus  Bangladesh Hòa bình Người Bangladesh đầu tiên đoạt giải Nobel
2010 Nobel prize medal grey.png Lưu Hiểu Ba  Trung Quốc Hòa bình Người Châu Á đầu tiên đoạt giải Nobel khi đang ở tù
2011 Tawakkul Karman (2011).jpg Tawakkul Karman  Yemen Hòa bình Phụ nữ Ả rập đầu tiên và cô gái Yemen đầu tiên đoạt giải Nobel
2014 Kailash Satyarthi March 2015.jpg Kailash Satyarthi  Ấn Độ Hòa bình Người Ấn Độ đầu tiên đoạt giải Nobel
2014 Malala Yousafzai at Girl Summit 2014.jpg Malala Yousafzai  Pakistan Hòa bình Phụ nữ Pakistan đầu tiên và người trẻ tuổi nhất đoạt giải Nobel
2018 Nadia Murad in Washington - 2018 (42733243785) (cropped).jpg Nadia Murad  Iraq Hòa bình Phụ nữ Iraq đầu tiên đoạt giải Nobel

Giải Nobel Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Chân dung Người đạt giải Quốc gia và thời gian nhận giải Thể loại Ý kiến
1998 75px Amartya Sen  Ấn Độ Kinh tế Người Châu Á đầu tiên và cũng là người Ấn Độ đầu tiên đoạt giải Nobel Kinh Tế
2002 Daniel KAHNEMAN.jpg Daniel Kahneman  Israel Mỹ Kinh tế Người Israel đầu tiên đoạt giải Nobel Kinh Tế
2005 Robert Aumann 2010.jpg Robert Aumann  Israel Hoa Kỳ Kinh tế

Các danh sách giải Nobel khác[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Which country has the best brains?”. BBC News. Ngày 8 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 6 tháng 12 năm 2011. 
  2. ^ [1] Nobel Prize (2007), in Encyclopædia Britannica, accessed ngày 14 tháng 11 năm 2007, from Encyclopædia Britannica Online:

    An additional award, the Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel, was established in 1968 by the Bank of Sweden and was first awarded in 1969

  3. ^ [2] About the Nobel Prizes, Nobel Foundation, retrieved ngày 8 tháng 4 năm 2012
  4. ^ “All Nobel Laureates”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2010.