Hà Nam Ninh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tỉnh Hà Nam Ninh trên bản đồ hành chính Việt Nam năm 1976

Hà Nam Ninh là một tỉnh cũ nằm ở phía nam miền Bắc, thuộc ven biển đồng bằng sông Hồng của Việt Nam. Hiện nay tỉnh này đã tách thành 3 tỉnh: Hà Nam, Nam ĐịnhNinh Bình. Trung tâm ba tỉnh này là ba thành phố nằm cân xứng trên giao điểm của 2 trong 3 quốc lộ 1A, quốc lộ 10quốc lộ 21B với khoảng cách xấp xỉ 30 km. Mặc dù Hà Nam Ninh không còn tồn tại nhưng tên gọi của nó vẫn gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử, nhiều tổ chức và nhiều doanh nghiệp đang hoạt động.

Thành lập[sửa | sửa mã nguồn]

Tỉnh được thành lập vào ngày 27 tháng 12 năm 1975 trên cơ sở sáp nhập hai tỉnh Nam Hà (hiện nay là Hà NamNam Định) và Ninh Bình.[1]

Diện tích toàn tỉnh theo thống kê năm 1979 là 3.522 km², dân số 2.707.700 người; thống kê năm 1991 là 3.763 km², dân số 3.157.200 người.

Địa giới hành chính tỉnh Hà Nam Ninh khi đó:

Hà Nam Ninh có tỉnh lỵ là thành phố Nam Định cùng 3 thị xã trực thuộc là thị xã Hà Nam, thị xã Ninh Bìnhthị xã Tam Điệp.

Kể từ 26 tháng 12 năm 1991, Hà Nam Ninh được chia lại thành hai tỉnh Nam HàNinh Bình như trước.[2]

Thay đổi hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Khi hợp nhất, tỉnh Hà Nam Ninh có 20 đơn vị hành chính gồm: thành phố Nam Định (tỉnh lị), thị xã Hà Nam, thị xã Ninh Bình và 17 huyện: Bình Lục, Duy Tiên, Gia Khánh, Gia Viễn, Hải Hậu, Kim Bảng, Kim Sơn, Lý Nhân, Nam Ninh, Nghĩa Hưng, Nho Quan, Thanh Liêm, Vụ Bản, Xuân Thủy, Ý Yên, Yên Khánh, Yên Mô.

Ngày 27 tháng 4 năm 1977
Ngày 9 tháng 4 năm 1981
Ngày 17 tháng 12 năm 1982, thành lập thị xã Tam Điệp trên cơ sở tách thị trấn Tam Điệp và 2 xã Yên Bình, Yên Sơn thuộc huyện Tam Điệp.

Như vậy, thời gian này tỉnh Hà Nam Ninh có 1 thành phố Nam Định, 3 thị xã: Hà Nam, Ninh Bình, Tam Điệp và 16 huyện: Bình Lục, Duy Tiên, Gia Viễn, Hải Hậu, Hoa Lư, Hoàng Long, Kim Bảng, Kim Sơn, Lý Nhân, Nam Ninh, Nghĩa Hưng, Tam Điệp, Thanh Liêm, Vụ Bản, Xuân Thủy, Ý Yên.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa VIII ra nghị quyết chia tỉnh Hà Nam Ninh để tái lập tỉnh Nam Hà và tỉnh Ninh Bình. Tỉnh Nam Hà gồm thành phố Nam Định, thị xã Hà Nam và 11 huyện Bình Lục, Duy Tiên, Hải Hậu, Kim Bảng, Lý Nhân, Nam Ninh, Nghĩa Hưng, Thanh Liêm, Vụ Bản, Xuân Thủy, Ý Yên. Tỉnh Ninh Bình gồm 2 thị xã Ninh Bình (tỉnh lị), Tam Điệp và 5 huyện Gia Viễn, Hoa Lư, Hoàng Long, Kim Sơn, Tam Điệp.

Tồn tại về tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Mặc dù tỉnh Hà Nam Ninh không còn nhưng danh xưng Hà Nam Ninh vẫn tồn tại trong đời sống của người dân 3 tỉnh Hà Nam, Nam ĐịnhNinh Bình.

Cơ quan, tổ chức nhà nước[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cục hải quan Hà Nam Ninh đóng tại thành phố Ninh Bình là cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn 3 tỉnh Hà Nam, Nam ĐịnhNinh Bình.
  • Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Hà Nam Ninh (Khu đô thị Đồng Quýt Thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định).
  • Ngã ba Hà Nam Ninh nằm trên quốc lộ 20 (thuộc xã Hòa Ninh, Di Linh, Lâm Đồng).
  • Đài tưởng niệm liệt sĩ Hà Nam Ninh tại Nghĩa trang Trường Sơn (Quảng Trị).
  • Hội đồng hương Hà Nam Ninh tại Cộng hòa Liên bang Đức, được thành lập từ năm 2003.[3]

Doanh nghiệp địa phương[sửa | sửa mã nguồn]

  • Công ty xăng dầu Hà Nam Ninh: được thành lập năm 1956, hiện vẫn duy trì kinh doanh trên địa bàn 3 tỉnh Hà Nam, Nam ĐịnhNinh Bình.[4]
  • Công ty Cổ phần Lương thực Hà Nam Ninh (Quốc lộ 1A - Hai Bà Trưng - Phủ Lý, Hà Nam).
  • Công ty Cổ phần Dược Phẩm Hà Nam Ninh (Trung tâm Phân Phối Dược Phẩm, Đường Tuệ Tĩnh, Tp Ninh Bình).
  • Công ty Cổ phần Kiến trúc nghệ thuật và Sinh vật cảnh Hà Nam Ninh (19A Lê Văn Lương, Nhân Chính, Thanh Xuân, Hà Nội).
  • Công ty Cổ phần Đầu tư - Liên hiệp vận tải ô tô Hà Nam Ninh (thành phố Nam Định).
  • Công ty TNHH Đấu giá tài sản Hà Nam Ninh (Số 234, Đường Lương Văn Thăng, Thành phố Ninh Bình, Tỉnh Ninh Bình).
  • Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Hà Nam Ninh (Thanh Sơn, Kim Bảng, Hà Nam).
  • Công ty Kinh doanh than Hà Nam Ninh (Số 2 đường Ninh Bình - Tp Nam Định)
  • Công ty TNHH Chế biến than Hà Nam Ninh (Cảng Vissai Bích Đào, Phường Bích Đào, Thành phố Ninh Bình)
  • Công ty Cổ phần Đào tạo và cung ứng nhân lực Hà Nam Ninh (Số 460 Lý Thường Kiệt, Thành phố Phủ Lý)

Điểm chung hiện nay[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện nay giữa 3 tỉnh tách ra vẫn có những mối liên quan với nhau, nổi bật như:

  • Cùng giáp với sông Đáy, cùng có quốc lộ 38B, quốc lộ 21B, đường sắt Bắc Nam và đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình đi qua.
  • Riêng Hà Nam và Nam Định cùng có quốc lộ 21A, sông Châu Giang, sông Sắt và sông Hồng chảy qua.
  • Riêng Nam Định và Ninh Bình cùng có có quốc lộ 10, đường ven biển Việt Nam, đường cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng - Quảng Ninh, khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng.
  • Riêng Ninh Bình và Hà Nam cùng có quốc lộ 1A, đường Mỹ Đình - Bái Đính đi qua, có chung danh thắng Kẽm Trống, cùng giáp tỉnh miền núi Hòa Bình.

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nghị quyết của Quốc hội CHXHCNVN ngày 27 tháng 12 năm 1975 về việc hợp nhất một số tỉnh.
  2. ^ Nghị quyết của Quốc hội CHXHCNVN ngày 26 tháng 12 năm 1991 về việc phân vạch lại địa giới hành chính một số tỉnh.
  3. ^ Kỷ niệm 5 năm thành lập Hội đồng hương Hà Nam Ninh
  4. ^ Công ty Xăng dầu Hà Nam Ninh: Tự hào truyền thống 55 năm